'Het geld is zeker niet naar gekke dingen gegaan'

'We willen toch geen stelsel waarin je verantwoording moet afleggen over de aankoop van elke rol toiletpapier?' Oud-minister Els Borst ziet vooral grote winst in efficiency....

Dat een parlementaire onderzoekscommissie donderdag vraagtekens plaatste bij de besteding van al die miljarden, leidt bij Borst niet tot enige nervositeit. Natuurlijk, onder haar verantwoordelijkheid steeg het zorgbudget van 23,5 (1994) naar 39,1 miljard euro (2002). 'Maar als je de gewone loon- en prijsstijging eraf haalt, plus de onvermijdelijke groei vanwege de vergrijzing, hou je maar een paar echt vrij besteedbare miljarden over. Die zijn naar betere kankerbestrijding gegaan, extra personeel en de bouw van meer eenpersoonskamers in verpleeghuizen. Dat geld is dus goed besteed.'

'Dat wil niet zeggen dat elke euro optimaal gebruikt is. 'Met meer efficiency valt 10 tot 30 procent winst te behalen. Dan praat je al snel over een paar miljard euro. Het verbaast mij dat simpele zaken als de gezamenlijke inkoop van verband nog steeds niet in ieder ziekenhuis zijn geregeld. Het zijn de naweeën van de situatie dat specialisten hun afdeling als koninkrijkjes bestierden.'

U had acht jaar de tijd om die situatie te veranderen.

'Ik heb experimenten gefinancierd voor snellere en betere zorg, zoals een diabetespoli en intensieve zorg bij heupoperaties.

'Het ziekenhuis in Sittard was daarbij een lichtend voorbeeld voor mij. Daar nam al het operatiekamerpersoneel tegelijk vakantie, in plaats van eerst de chirurg, vervolgens de anesthesist en daarna de OK-zuster, waardoor er gedurende drie maanden nauwelijks geopereerd werd. Dit soort voorbeeldprojecten kreeg geld van mij in de naïeve veronderstelling dat als twee ziekenhuizen er succes mee hebben, de rest wel zou volgen. Daarin ben ik echt teleurgesteld.

'Ik heb ook het voortouw genomen voor het gebruik van meer informatietechnologie in de zorg. Dat kan enorm veel tijd - en fouten - schelen. Specialisten klagen vaak dat hun collega's telefonisch onbereikbaar zijn. Een e-mailtje biedt dan uitkomst. Maar dan moest zo'n ICT-club eerst weer vergaderen in een mooi kasteeltje, terwijl ik dacht: jongens, hup, de schouders eronder.'

De parlementaire onderzoekscommissie schetst het beeld van de zorg als bodemloze put.

'De zorg kost steeds meer geld, dat is onvermijdelijk. Er komen steeds meer mensen bij, mensen worden steeds ouder, technieken steeds geavanceerder en kostbaarder. En op het wassen van bejaarden kun je niet veel besparen.

'Vergeet verder niet dat de wachtlijsten grotendeels zijn verdwenen. Hartoperaties en dotteren zijn nu snel mogelijk. Tijdens mijn ministerschap was dat wel anders.'

De onderzoekscommissie concludeert dat achter de voordeur van de zorginstelling het zicht op de miljarden ontbreekt.

'Ziekenhuizen hebben bestedingsvrijheid, dat heeft de Tweede Kamer zo gewild. We willen toch geen zorgstelsel waarin de leiding van een instelling verantwoording moet afleggen over de aankoop van elke rol toiletpapier? Daar word je hoorndol van. Een beter toezicht door de inspectie en de nieuw op te richten Zorgautoriteit lijkt mij zinvoller.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden