Het geheime dagboek van premier Pim

De meest kansloze vragen in politiek Den Haag zijn de als-vragen. 'Wat doet u als u gevraagd wordt als minister?' De aangesprokene laat meestal een hardnekkig stilzwijgen volgen....

Dat als-vragen de fantasie plezierig op hol kunnen brengen, ervoeren Kay van de Linde en Tjerk Westerterp de afgelopen maanden. Gezamenlijk bogen ze zich nog eens uitputtend over dé als-borreltafelvraag van 2002: wat als Pim Fortuyn de aanslag van 6 mei had overleefd? Van de Linde en Westerterp, vorig jaar respectievelijk campagneleider en kandidaat-Kamerlid van Leefbaar Nederland, denken dat het had gekund als Fortuyn drie maanden eerder niet door hun partij was weggestuurd. Dan had hij wel de nodige beveiliging gekregen, is hun uitgangspunt.

Over wat er voor 6 mei gebeurde en vervolgens had kunnen gebeuren met Fortuyn en Nederland, schrijven ze 192 pagina's vol in Het geheime dagboek van Premier Pim (Karakter, 15,95), hun politieke roman die vanaf vandaag in de winkel ligt. 'Deels gebaseerd op fantasie, deels op keiharde realiteit', zegt Van de Linde dinsdag bij de presentatie in Nieuwspoort.

Die dichterlijke vrijheid maakt het lastig de onthullingen eruit te vissen die de auteurs tussen de regels door zeggen te doen. Slechts één kan dinsdag meteen bij de betrokkene worden gecheckt: is het echt waar dat Fortuyn VVD-coryfee Hans Wiegel graag als premier had gezien van een CDA/VVD/Leefbaar Nederland-kabinet?

Klopt als een bus, zegt Wiegel, vlak nadat hij het eerste exemplaar van het dagboek in ontvangst heeft genomen. Fortuyn wilde alleen premier worden als zijn partij de grootste zou zijn. In alle andere gevallen wilde hij Wiegel als compromiskandidaat naar voren te schuiven. De twee heren praatten er in februari vorig jaar al over.

Of Wiegel op het punt stond toe te happen? 'Hij zou die kans nooit laten lopen', weet de romanfiguur Pim. De levensechte Wiegel doet het in het Haagse perscentrum Nieuwspoort af als een typische als-vraag voor al te nieuwsgierige journalisten. 'En zoals u weet moet je daar nooit antwoord op geven.'

Bos praatte overal, Balkenende alleen in Trouw en De Telegraaf

Donderdagnacht klapte, zoals bekend, de formatie. De eerste reactie van krantenjournalisten, na zo'n feit aan de lezers te hebben meegedeeld, is de hoofdrolspelers te spreken vragen. PvdA-onderhandelaar Bos zag zo in anderhalve dag tien cameraploegen en vijftien tot twintig vertegenwoordigers van geschreven media voorbijkomen om de emotie van het moment op te tekenen. Hij had natuurlijk ook weinig anders te doen.

Evenknie Jan Peter Balkenende, die ook nog demissionair het land bestuurt, had natuurlijk minder tijd om de mensen tekst en uitleg te geven. Maar in de politiek heeft alles een bedoeling en het was prettig vooroordeel-bevestigend om te zien dat ook het CDA-denken na de dramatische nacht van de breuk niet stil had gestaan. In de media-keuze van Balkenende was duidelijk de hand van CDA-communicatiestrategen te herkennen. De CDA-onderhandelaar verscheen zaterdag enkel in Trouw en De Telegraaf: Trouw representeert de eigen achterban die node uitleg behoefde. De Telegraaf heeft het grootste bereik in de electorale achterban van de VVD, die naderbij moest worden gehaald.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden