Het geheim van het schoolplein

Die is uit elkaar met die. Die is ook weer single. Die heeft al een oogje op die. Op het schoolplein wordt gekletst, gelonkt en gekoppeld....

Je kunt persoonlijk helemáál niet in de markt zijn voor een heftige affaire of een nieuwe, serieuze liefdesrelatie. En nee, dan merk je er waarschijnlijk weinig of niets van van het geheim van het schoolplein.

Misschien is het dat je absoluut veel te naïef bent om er oog voor te hebben. Kan ook. Of dat je helaas erg onaantrekkelijk van jezelf bent, zodat al die wél flirtende vaders en moeders je simpelweg over het hoofd zien. Dan zul je dus eveneens van niks weten. Dan sta je ook morgen, als hangouder, met een verveeld hoofdknikje ter begroeting, gewoon weer tussen hen in. Te wachten tot binnen in de klas van juffrouw Hilde, hh, eindelijk de stoeltjes op de tafels mogen.

Het kan ook nog zo zijn dat je het verhaal wel kent van horen zeggen, maar dat je er op grond van de ervaringen in je eigen buurt gewoon geen ene barst van gelooft.

Een bevriende moeder zei dat laatste. Zij had eens goed op het schoolplein van haar eigen kinderen rondgekeken. Maar daar is dus niets bijzonders te merken. Het schoolplein als ideale arena voor hunkerende vaders en moeders? Waar dan? De enigen die zij er ziet, zijn afgeknoedelde, onopgemaakte vrouwen in afgewassen jeans of sportbroeken. Of in wat mindere mate dubbelparkerende, over haaste mannen. Account-managers met de gedachten alvast bij de Cup-a-Soup. Ook niet echt een keelsnoerende aanblik.

Nee, op het schoolplein van h r kinderen gebeurt het in elk geval niet, meende de bevriende moeder beslist. Goed, haar oog blijft dan per ongeluk weleens haken aan de een of andere man aan datzelfde hek. Maar dat is steeds toch meer uit verbazing.

Want hoe kan het in hemelsnaam, verzuchtte ze. Dat als je bijvoorbeeld in de zomer naar de Parade gaat, dat je dan daar alléén maar jonge, knappe, hippe, vrolijke ouderparen ziet, terwijl Gods wat slordiger knipen plakwerk nou uitgerekend zijn kinderen bij die van jou op school doet? Waar om spelen grote, spannende verschijnselen als deze zich per definitie altijd elders af? En waarom rest de meeste ouders nooit iets anders dan er in moderne magazines opwindende verhalen over te lezen?

Flirt-wals

'Bestaat het? Liefde op het schoolplein? Tus sen ouders? En dan in de betekenis van serieus, eigentijds fenomeen', vragen we thuis.

'Grote goedheid', antwoordt onze partner, 'heeft Lee Towers een bril?!'

En ze vertelt dat de moeder van Jonah het na het ouderfeest van onze Jenaplanschool ineens is gaan doen met de vader van Timo en Rosa.

En dat de kapper in destraat het op diezelfde, jaarlijks terugkerende party ditmaal succesvol heeft aangelegd met de vrouw die vorige week nog samen met haar echte man hun zoontje yyy naar een kinderverjaardag bij ons thuis heeft gebracht.

Daar is het op die ouderfeestavond uiteraard niet bij gebleven. Zelf was onze partner, na een hele nacht dansen op haar blote voeten en wapperend met haar haren, na afloop nota bene thuisgebracht door de vader van Rosa.

Op de hoek van de singel, zegt ze, had ze hem, 'uit angst dat hij zou willen gaan zoenen', maar op de mouw gespeld dat ze nu op een haartje na bij haar eigen woonhuis was. Maar de vader van Rosa liet zich klaarblijkelijk geen knollen voor citroenen verkopen, en hij had het geprobeerd tot op onze eigen drempel. Vergeefs natuurlijk, zegt ze. 'Ja, hh!'

En we moeten het allebei maar een beetje zien te begrijpen dat ie zo hartstochtelijk de flirt-wals met haar maakt: 'Hij heeft zelf ook zó'n lelijke vrouw!' En daarbij, jeetje, als vanouds was het ook wel weer een ouderfeest geweest. Veel gekker kan het een volgende keer toch niet worden. Zonde dat vader zelf nou nooit eens meegaat en altijd maar te druk is met het schrijven van spannende verhalen voor magazines. Moet ie zelf dan niet spannend leven óók?

Eventuele lover

Enfin, als je maar bereid bent thuis of op kantoor de boel even de boel te laten, een kwartier vroeger naar het schoolhek af te reizen en voor de verandering eens in de gezelligheid daar te delen, blijkt het inderdaad allemaal nog waar ook. 'Hartstikke', zegt Francesca (32). Zij herkent het fenomeen namelijk 'heel erg'. En zowel in haar hoedanigheid van lerares op een basisschool in Am ster dam-Zuid als die van tot voor kort alleenstaande moeder. En de verklaring ervoor ligt voor de hand, vindt Francesca.

Want, hoe gaat zoiets? Je bent gescheiden, je hebt een of meerdere kinderen, en je hebt dus minder gelegenheid en zin om je nog tussen de twintigers in clubs of cafés te begeven. Dus waar tref je dan een eventuele nieuwe lover? Iemand die in hetzelfde schuitje zit. Iemand met nageslacht in dezelfde leeftijd als dat van jou? Iemand dus die jouw situatie goed begrijpt? Nou?

Het plein van de school van Francesca is sáái, zegt ze. Er staan maar twee bankjes, die die naam eigenlijk niet mogen hebben, en ander leuk meubilair als de wipkip vind je er ook niet. Er liggen alleen grijze stoeptegels, omsloten door een houten hek van tuinbouwmateriaal. Voldoende decor voor spannende dingen. Dat wel. Dat wil zeggen: de 'mix' op de plek zelf moet wel optimaal zijn. Er dienen veel alleenstaande, aantrekkelijke vaders in de buurt te wonen, die als brengen afhaaldienst van kroost bovendien 'hun belangrijke rol kennen'.

In Amsterdam-Zuid, op het schoolplein van Francesca, zijn die moderne nieuwe mannen als ingrediënt godzijdank in ruime mate aanwezig. Francesca: 'En dan sta je dus aan dat hek en krijg je stukje bij beetje een idee van hoeveel er, vooral onder vrouwen, over gepraat wordt. Die is uit elkaar met die. Die is ook weer single. Die heeft al een oogje op die. Het is een heel netwerk, waarin gekletst, gelonkt en gekoppeld wordt. Je kunt gemakkelijk aan een moeder vragen of zij eens voor je wil informeren of die lekkere meneer daar verderop nog vrij is. Er zijn vrouwen die de hele dag thuiszitten en bijna niet kunnen wachten tot ze weer naar het schoolhek kunnen om te socializen.'

Versierstrategie

Mannen, zegt Francesca, mannen doen dat niet zo gauw. Die kunnen rustig een halfjaar aan dat hek gaan staan smachten, zonder dat het ook maar in ze opkomt dat een kek lulpraatje richting de felbegeerde moeder het ijs allicht zou kunnen breken.

Ook voor die mannen is het daarom zaak steeds heel geïnteresseerd te blijven in de vorderingen van hun kind op school. En dús ouderavonden, Sin terklaasmiddagen, kerstavondjes, school tentoonstellingen en al die andere pedagogische nevenactiviteiten bijwonen. Want wie op het schoolplein zelf niet durft toe te slaan, zou eenmaal binnen de bal niet meer naast moeten kunnen koppen.

Op Francesca's school hebben ze er tenminste alles aan gedaan om het ouder-tot-oudercontact bij zulke gelegenheden te stimuleren. Nadat alle vingerverftekeningen van de eigen dochter of zoon nadrukkelijk zijn bekeken, en ook hartstochtelijk met de kleintjes is meegezongen tijdens het heerlijk avondje, is het er tijd voor de borrel. 'Het is al een heel cultuurtje', zegt Francesca. 'Veel vaders en moeders geven zich op voor ouderhulp tijdens dat soort bijeenkomsten, want ze weten dat daarna de beurt aan henzelf is.'

Lukt het als eenzame vader dan overhoopt nog niet, gok dan gewoon op de naschoolse opvang. Ook die doen aan feestjes. En ook die hebben meestal een ouderraad, en misschien zelfs wel voorleesmoeders.

Maar de allerbeste versierstrategie is dan nog niet aan de orde geweest. Die via Timo, of Sanne, of Thomas, of Lisa, of Nina, of Mickey of Mohammed zelf. Geen beter gespreksonderwerp met een moeder tenslotte dan eentje over de kinderen. En geen grotere kans op oneindig liefdesgeluk tussen twee eenoudergezinnen, als jouw Timo na lang aandringen eindelijk toehapt en haar Lisa 'welke Lisa?' op zijn kinderfeestje (met z'n allen naar de Ontdekhoek) uitnodigt.

Als je er als vrolijke pappa tijdens het ophalen van je kind in slaagt nog een poosje te blijven hangen voor een kopje koffie of een wijntje, dan heb je een een-op-een-relatie waarop je verder kunt gaan bouwen. Francesca: 'Alleenstaande ouders steunen elkaar dikwijls, hè. Ze helpen elkaar uit de brand. Als jij eens een ochtend of middag wat anders hebt, vind je in de regel wel een vader of moeder bij wie je zoon of dochter kan gaan spelen. Zo ontstaat er vanzelf een band.'

Zo is het tenminste ook gelopen met Francesca zelf. Die werd vijf maanden geleden door de vader van haar dochters beste vriendin gevraagd mee te komen helpen op de verjaardag van diens kleine meid. Leuk, vond Francesca, die pas op de party zelf hoorde dat het een 'slaapfeestje' betrof, maar daarover verder niet al te moeilijk heeft gedaan. 'We zijn na een one night stand nog steeds bij elkaar. Ik vind het echt een wonder!'

Kom niet aan de juf

Het geheim van het schoolplein zou geen geheim zijn als in de kern ervan ook niet een diep taboe zou schuilgaan. Er zijn er zelfs twee. Een: je gaat als getrouwde vader van Rosa niet achter de vrouw van iemand anders aan, want er komt gegarandeerd gedonder van. En twee: kom niet aan de juf of aan de mees. Want hoewel die qua versieren natuurlijk de kers op de taart vormen, is er een ongeschreven regel in het onderwijs dat beiden steevast een keihard 'nee' dienen te verkopen als ze worden geconfronteerd met de avances van een loslopende vader of moeder. Hoe happy ze samen ook denken te kunnen worden.

Francesca ziet het eerste taboe gelukkig maar zelden worden geschonden: gebonden types die aan het schoolhek ook geloven even eenvoudig hun slag te kunnen slaan. En het is bijna altijd tot mislukken gedoemd, zegt ze, omdat de sociale controle aan het hek zo 'enorm' is. Je wordt snel de risée bij de rest van de hangouders, en voor je het goed en wel beseft, zijn ook je kinderen er de dupe van omdat ze helemaal nooit meer voor feestjes en logeerpartijtjes worden geïnviteerd. Het gaat immers rond als een vuurtje.

De jacht op juf en mees is dus ook not done, tenzij er sprake is van een koe-haassituatie. Francesca heeft het als lerares al ettelijke malen meegemaakt: 'Rare ouders die alles in het werk stellen om uitgebreid met je te kunnen flirten. Ouders die met hele dure kerstcadeautjes voor je aankomen. Ouders die elke kans aangrijpen om je na school langdurig over hun kind te spreken.' Ja, de juf is toch wel het summum, erkent ze. En oké, alleenstaande juffen en mezen weten ook best wel raad met al die vleiende aandacht.

Francesca: 'Ik hoorde toen ik in het onderwijs kwam vaak dat je als kleuterjuffrouw het meeste kans hebt om een leuke gescheiden vader aan de haak te slaan. Dan zijn ze nog jong en leuk, en staan ze nog open voor veel dingen. De kleuterschool als broeinest voor relaties. Dat is echt een mythe in het onderwijs.'

Juf-minded

Wouter (46) betrekt in 1986 met zijn toenmalige echtgenote een duur huis dat vanuit de master bedroom uitkijkt op het schoolplein van een kleuterschool in een Over ijssels stadje. Hij heeft in zijn nieuwe woning de gordijnen bij wijze van spreken nog niet hangen, of Wouter heeft juffrouw Jacqueline al met haar pupillen op datzelfde intieme pleintje gespot. Die lange haarvlecht! Dat kontje! 'Ik ben altijd al heel juf-minded geweest', zegt Wouter terugblikkend. 'Die streng heid. Dat strakke. Het leiderschap dat ze uitstralen. Je kunt er overal in de wereld een zootje van maken, maar nooit bij de juf. De juf is voor mij toch echt de Tweede Moeder.'

Nog geen week later wordt hij, kinderloos als hij indertijd nog is, al een bekende verschijning in de klaslokalen van het gebouw. Want als studiofotograaf moet hij wel heel veel gebruikmaken van allerlei rekwisieten als een gymnastiektoestel en boeken. 'Daar heb je hem weer!', zeggen de juffen tegen elkaar. Dan al weet Wouter dat als ie kinderen zal krijgen, dat ze alleen maar bij juffrouw Jacqueline in de klas mogen. Hetgeen een paar jaar later, met het bereiken van de schoolgaande leeftijd van zijn eerste dochter Florine, en na enige druk van zijn kant, ook prompt gebeurt. Dat is slag één.

Jacqueline: 'Vanaf dat moment was het voor hem: hoe val ik zo veel mogelijk op. Ik heb er een hekel aan dat moeders lang op school blijven tutten, maar hij sloeg alles. Al tijd om aandacht vragen. Gek doen. Op oudergesprekken over zijn liefde voor motoren beginnen. Hij presteerde het zelfs om me mee uit te vragen waar zijn vrouw bij zat. En eh ja, toen begon het wel te kriebelen.'

Geen aanstoot

Ze zoenen elkaar kort nadien voor het eerst in een cafeetje. Vervolgens moet ook weer direct de rem erop. Andere ouders, haar collega's, het schoolhoofd, de kinderen, en vooral Wouters echtgenote mogen er absoluut niets van merken. Totdat het zoenen en het stiekeme vrijen al na drie weken echt tot passie versmelten, en Wouter het ogenblik gekomen acht een en ander thuis op te biechten. 'Ze had verwacht dat ik op een politieagente zou vallen.'

De klap dat het een schooljuffrouw betreft en nog wel die van haar eigen kind, komt zo mogelijk nog harder aan. Wouter: 'We hebben met z'n drieën gesproken en ik heb mijn echtgenote voorgesteld dat Jacqueline bij ons op zolder zou komen wonen. Maar dat wilde ze niet.'

Wouter en Jacqueline vinden samen een flatje. Van daaruit haalt hij Florine op bij zijn ex om haar naar de klas van Jacqueline te brengen. Zij: 'En dan was het van: hoe is je weekend geweest, juf, nog leuke dingen gedaan? Terwijl ons bed nog warm was. Maar we deden er alles aan geen aanstoot te geven voor andere ouders. Want ik merkte het uiteraard wel, en Wouter trouwens ook. Hij stond ineens alleen op het schoolplein. Het was voor hem over met de gezelligheid daar. Men keerde zich van hem af.'

Wouter: 'Het heeft tien jaar geduurd, althans in mijn perceptie, voordat de kou voor iedereen een beetje uit de lucht was.'

Nieuw zusje

Enfin, uiteindelijk doe je het toch ook allemaal een beetje voor de kinderen. Want zomaar een volslagen onbekend nieuw 'zusje' of 'broertje' krijgen, inclusief een dito stiefvader ofmoeder, is uiteraard lang niet zo leuk als intrekken bij je klasgenootje, of misschien zelfs wel je beste vriend of vrien dinnetje.

Yvonne (40) uit Rosmalen en haar nieuwe man Geert hebben wel twee jaar gewacht voor hun schoolpleinliefde werd bekroond met samenwonen. Voor diezelfde kinderen. 'We beseften', zegt Yvonne, 'dat als het tussen zijn en mijn kinderen niet zou werken, dat het dan helemaal niet zou lukken. Maanden achtereen zijn we elke woensdagmiddag samen gaan zwemmen en naar de speeltuin gegaan om ze aan elkaar te laten wennen. Het hing echt helemaal van hen af.'

Ook Florine, de dochter van Wouter, heeft haar tijd moeten nemen. Lang nadat haar vader was gaan samenwonen met Jacqueline kon ze de bediening in dure restaurants nog aan het blozen krijgen door aan tafel 'juf' te zeggen als ze Jacqueline bedoelde. Terwijl het in de klas dan natuurlijk weer net andersom ging, en de kind-jufrelatie dus opnieuw even wankelde.

Francesca woont ook bijna samen, of nou: zeg maar zo goed als helemaal. En nogmaals: 'Dat gaat hartstikke leuk!'

Wouter: 'Nu Jacqueline en ik samen ook twee kinderen hebben die bijna rijp zijn voor de kleuterschool, durf ik wel weer tegen een collega-juf van Jacqueline te zeggen dat ik toe ben aan een nieuwe relatie. En dat zij het volgende slachtoffer is. Maar het is een heel zwaar avontuur geweest. Alleen de alimentatie heeft me al minstens een miljoen gekost.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden