Column

Het gaat te veel over respect en te weinig over hun Lieve Heer

De Bond tegen Vloeken zoekt aansluiting bij 2015. Dat blijkt nog niet mee te vallen.

Rijk van de Poll kijkt tevreden terug op de ruim 22 jaar dat hij directeur van de Bond tegen het vloeken is geweest. Beeld anp

De ongemakkelijke scène zou 'oud taboe ontmoet nieuw taboe in Groningse winkelstraat' kunnen heten. Te zien is hoe de communicatieman van de Bond tegen Vloeken rolletjes snoep uitdeelt, 'voor smakelijke taal'. Een voorbijgangster werpt een misprijzende blik op het aangereikte snoepgoed. 'Deze zou u ook kunnen weggeven aan iemand, als u dat wilt,' probeert hij nog. 'Liever niet', antwoordt de vrouw. 'Suiker is heel slecht.'

Dinsdagavond zond de EO de documentaire De Bond tegen Vloeken (2Doc) uit. Twee jaar lang reisde regisseur Luuk Bouwman zijn fascinatie achterna om in beeld te brengen hoe de in 1917 opgerichte club aansluiting probeert te vinden bij Nederland anno 2015.

Bouwman filmde bij bestuursvergaderingen en andere bijeenkomsten, waar het probleem van de tijd die voorbijgaat telkens net iets anders wordt geformuleerd. 'Ga maar eens aan een seculier uitleggen wat God te maken heeft met respect', zegt Frans, de enige twintiger in een grijs gezelschap. Om even later tot de volgende metafoor te komen: 'Respect is jouw rugzak, die een ander vult.'

Helemaal EO, hoewel de omroep onlangs nog vloekte in eigen kerk. Producent Skyhigh haalde hufterige montagetrucs uit in het programma Hufterproef, waarin de EO juist asociaal gedrag onder de aandacht wil brengen. Elke woensdag is de vraag hoe passanten, gefilmd met een verborgen camera, reageren op onbeschaafde acties en opmerkingen. Gisteren ging het om deze kwestie: wat doe je als iemand met Gilles de La Tourette lelijke dingen naar zijn hoofd krijgt geslingerd omdat hij bij de ijssalon de rij ophoudt? 'Sorry dat je zo'n lul moet treffen', zeggen mensen dan. Of: 'Je moet nog effe zo doorgaan, mafkees!' Hufterproof misschien, maar niet Bond tegen Vloeken-proof. Het is ook niet snel goed.

Scheldwoorden zijn lelijk, maar woorden zijn prachtig, horen we de directeur van de bond in de documentaire tegen een groep jongeren zeggen. 'Je tong is een fantastisch apparaat. Je kunt er geweldige dingen mee doen.'

Bouwman laat zijn hoofdpersonen in hun waarde - aan de kijker om er desgewenst Koefnoen of Man Bijt Hond van te maken. Pijnlijk is de aanblik van de directeur en voorlichter die in Den Haag een persbijeenkomst beleggen als de Tweede Kamer debatteert over het schrappen van het verbod op smalende godslastering uit het wetboek van strafrecht. Ze wachten op niemand. 'Ik denk niet dat er heel veel pers komt', constateert de voorlichter als het tijdstip van aanvang is verstreken.

Als er al een cameraploeg komt opdagen, zijn het de jongens van PowNews die de oren komen insmeren met wat provocerende vloeken. Niet voor niets concludeert de bond zelf dat de media eerder vijanden dan vrienden zijn. Ook een deel van de oude, veelal christelijke achterban laat het steeds vaker afweten. Ze doneren niet meer, omdat het te veel gaat over respect in het algemeen en te weinig over hun Lieve Heer.

Directeur Wilfried probeert ondertussen de moed erin te houden. 'We gaan Nederland bij de strot pakken, dat goede taal goed is. Het land in, de confrontatie zoeken. Nederland, we komen eraan. En we willen u graag mooier maken.'

Het bondbusje dus maar weer in. 'Bestemming bereikt,' zegt de TomTom als de propagandisten het zoveelste gure marktplein opdraaien, al wil het eindpunt maar niet in zicht komen. Wat zou de Bond tegen Vloeken vinden van het woord 'labbekak'?

https://vimeo.com/129594909
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden