Het gaat slecht met de economie. Beleggen in goud dan maar?

De crisis op de financiële markten is een crisis in vertrouwen. Daarom wordt er te weinig geïnvesteerd, geconsumeerd en verhandeld. Maar beleggen in goud biedt ook geen garantie. Zeven vragen - plus de antwoorden - over de crisis.

Een kilo goud. Beeld reuters

Waarom blijft het maar crisis op de financiële markten?
Dat is in één zin samen te vatten: gebrek aan vertrouwen. Bedrijven hebben geen vertrouwen dat investeringen in de toekomst winst opbrengen. Consumenten missen het vertrouwen dat ze hun baan kunnen behouden of hun opslag krijgen en beleggers hebben geen vertrouwen dat de aandelenkoersen stijgen. Er wordt daardoor te weinig geïnvesteerd, te weinig geconsumeerd en te weinig verhandeld, waardoor de groei stagneert.

Waardoor is die vertrouwenscrisis veroorzaakt?
Dat is voer voor psychologen. Economen wijzen op de hoge olieprijs, maar nog meer op een gebrek aan leiderschap in de wereld. President Obama kan de Amerikaanse schulden en handelstekorten niet terugbrengen. De Europese leiders kunnen de spanningen binnen de muntunie niet verminderen. En de Aziaten zijn niet in staat een helpende hand te bieden.

Is de bodem van de markt al in zicht?
De markt heeft maar één echte bodem en die bestaat uit een AEX-index van 0 en een Dow Jones van 0. Wie nu instapt op de dalende aandelenmarkt is bezig met het vangen van vallende messen, zo luidt een oude beurswijsheid. De AEX-index bevindt zich nu op 275 punten. Dat is nog altijd 80 punten hoger dan in de herfst van 2008. Op dit moment vluchten beleggers nog altijd uit aandelen en herbeleggen ze hun geld in andere waarden.

Is beleggen in goud het best?
De goudprijs is in tien jaar al gestegen van 5.700 euro naar 41 duizend euro per kilo. Van de wereldgoudvoorraad van 160 duizend ton is ruim de helft gebruikt voor sieraden. Daarnaast heeft ook de industrie goud nodig en wordt goud gebruikt als belegging door particulieren, en als reserve door centrale banken en het IMF. Jaarlijks komt er maar 2.400 ton nieuw goud op de markt: een groei van de voorraad met 1,5 procent. Dat is veel te weinig om beleggers bij een crisis echt een alternatief te bieden. In de eerste helft van dit jaar steeg de vraag al met 11 procent. De risico's van beleggen in goud zijn groot. Goud geeft geen rente of dividend dus als het vertrouwen terugkeert, dumpen beleggers hun goud op de markt en stort de prijs volledig in.

Zijn er alternatieven?

De zilvermarkt - zilver wordt het goud voor de kleine man genoemd - is nog kleiner en speculatiever. Beleggers vluchten daarnaast in waardepapieren die genoteerd zijn in Zwitserse franken. Maar die zijn inmiddels ook peperduur. De grootste vluchthaven blijft de Amerikaanse obligatiemarkt. Hoewel de VS de triple A-status net is kwijtgeraakt, zijn de koersen nog nooit zo hoog geweest en de rente zo laag. Ook in Europa stijgen de obligatiekoersen.

Moeten we ons niet erg ongerust maken of de euro wel blijft bestaan?
Die vraag wordt elke week door de politieke verdeeldheid actueler. Het blad The Economist schat de kans dat de euro verdwijnt nu op 40 procent. De consequenties van het verdwijnen van de euro voor de Nederlandse bedrijven en banken zijn niet geheel te overzien. Volgens sommige economen zal de herinvoering van de gulden leiden tot een rampzalige depressie omdat de munt, net als de Zwitserse frank, veel te duur zal worden om nog te kunnen concurreren. Het zo van de export afhankelijke Nederland prijst zich uit de markt. Banken en bedrijven zullen op hun buitenlandse tegoeden miljarden moeten afschrijven. Andere economen denken dat het wel meevalt en wijzen op de Zweden kroon.

Dus het is veiliger de soevereiniteit volledig over te dragen aan een Europese regering in Brussel die Europese obligaties uitgeeft?
Ook dat heeft grote consequenties. Het gevaar bestaat dat Nederlands geld permanent naar het zuiden van Europa zal worden getransfereerd. Ook zullen de belastingstelsels in heel Europa moeten worden geharmoniseerd. Hierdoor zou de hypotheekrente-aftrek in Nederland kunnen verdwijnen. Aan de andere kant zal de inkomstenbelasting waarschijnlijk omlaag gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.