'Het gaat ons niet om Loek Hermans'

De Ondernemingskamer vonniste dat Meavita ten onder ging aan wanbeleid. Ontslagen thuiszorgers schieten daarmee niet veel op. Zij willen ook een schadevergoeding.

Arno van Deuzen, advocaat namens FNV in de zaak tegen Meavita. Beeld anp

Zes jaar en zes dagen duurde de procedure bij de Ondernemingskamer om wanbeleid vastgesteld te krijgen bij de ondergang van zorgmoloch Meavita, in 2009. Dat is ongekend lang, maar jongstleden november lag er wel een glasheldere uitspraak.

Het faillissement van het enorme thuiszorgbedrijf (20 duizend werknemers, 100 duizend cliënten, een half miljard euro omzet), dat maar twee jaar bestond, was te wijten aan wanbeleid van de bestuurders en commissarissen. De fusie die tot Meavita leidde was 'onvoldoende doordacht en uitgewerkt'. De top reageerde niet met extra aandacht en zorgvuldigheid op de problemen, maar met 'een cumulatie van tekortkomingen', zoals bij het mislukte miljoenenproject voor zorg op afstand, de TVFoon. En president-commissaris Loek Hermans onthield andere commissarissen belangrijke signalen over het functioneren van de raad van bestuur.

Advocaat Arno van Deuzen van de FNV - de vakbond die in 2009 een nog immer voortdurende kruistocht tegen de verantwoordelijken begon - is tevreden; voorlopig dan. Mede door Meavita is duidelijk geworden dat toezicht houden niet iets is dat je er even bij doet.

Zo kondigde staatssecretaris Van Rijn in reactie op de uitspraak van de Ondernemingskamer nog wat extra maatregelen aan voor goed toezicht in de zorg. 'Dat betekent dat deze zaak veel betekend heeft voor de kwaliteit van het bestuur en het toezicht', zegt Van Deuzen (57), die werkt bij het Alkmaarse Oudegracht Advocaten. 'We hebben altijd al gezegd dat toezicht houden een vak is, waarvoor je tijd moet hebben.'

Ging het mis door te veel bijbanen?

'Ik weet niet of het tijdgebrek was, desinteresse of onkunde. Dat is eigenlijk ook niet zo interessant. Feit is dat de Ondernemingskamer heeft vastgesteld dat er onvoldoende toezicht is gehouden, waardoor de raad van bestuur ongestraft de fout in kon gaan, en in de fout kon blijven gaan.

'Bestuurders kunnen fouten maken, dat gebeurt. Vervolgens moeten de toezichthouders zeggen: ho even, zo zijn we niet getrouwd. Als toezichthouder moet je ingrijpen, en dat heeft men niet gedaan.'

Meavita's mislukte miljoenenproject TVFoon (2010). Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

U ging nog de fout in, door bij de zitting te zeggen dat Loek Hermans dertig mille per jaar kreeg bij Meavita. Het was minder dan de helft.

'Daarover deed de verdediging heel boos, maar ik had dat bedrag al een paar keer eerder genoemd en toen werd het niet weersproken. Omdat het bij het COA met Nurten Albayrak ook al was misgegaan, waar hij ook toezicht hield, zei ik dat Hermans de term 'slapend rijk worden' een nieuwe dimensie had gegeven. Een harde uitspraak, maar hij kon wel. Dat zei de voorzitter van de Ondernemingskamer ook nog.'

Hermans trad na de het vonnis van de ondernemingskamer nog dezelfde middag af als VVD-leider in de Senaat.

'Tijdens de persconferentie van de FNV ja, dat was vast geen toeval. Het siert hem, want het oordeel over hem was snoeihard. Maar het gaat ons niet om Loek Hermans. Veel mensen zeggen: ze moeten Hermans hebben, als kampioen bijbanen en VVD-coryfee. Maar het gaat ons om de verantwoordelijke personen. Als Jantje Pieterse president-commissaris was geweest, hadden we Jantje Pieterse aangepakt. Een van de bestuurders zei nog dat hij vroeger bij de vakbond heeft gewerkt. Nou en? Hij heeft gefaald bij Meavita, daar gaat het om.'

Hoe gaat het nu verder?

'Het is de FNV steeds om twee dingen gegaan: de vaststelling dat de gang van zaken bij Meavita niet door de beugel kon, en genoegdoening voor de leden, die soms een half jaar moesten werken voor de vergoeding die Loek Hermans als president-commissaris kreeg. Dat eerste punt hebben we binnen, het tweede nog niet. Als de oud-bestuurders willen schikken en zeggen: we betalen de schade voor de werknemers, dan zijn we snel klaar. Maar de verwachting is natuurlijk dat ze dat niet doen, en dan moeten we weer naar de rechter.

'Daar gaan we claimen dat onze leden hun baan kwijt zijn omdat de bestuurders van Meavita er zo'n puinhoop van hebben gemaakt. Wanbeleid is een indicatie. Vervolgens moet je ook nog vaststellen: meneer Meuwese, meneer Van de Meeberg, meneer Hermans, u heeft dit gedaan, daarom heeft mijn cliënt mevrouw X haar baan verloren, en daarvan is de schade voor haar zo veel.

'Zulke bestuurdersaansprakelijkheid ligt dus een stuk gecompliceerder dan wanbeleid. De munitie is er, maar de rechter moet nu zeggen dat het allemaal zo ernstig was dat deze mensen persoonlijk een verwijt gemaakt kan worden. Dat is juridisch gezien heel interessant en complex. Eerst moet de rechter vaststellen dat de bestuurders aansprakelijk zijn, daarna kan het in nieuwe procedures gaan om de hoogte van de claims.'

Het kan dus nog jaren duren voor de werknemers van Meavita, en de bestuurders, meer weten.

'Ja. De FNV stapt nu naar de rechter. De verliezer daarvan kan in hoger beroep bij het Gerechtshof en de verliezer daarvan kan weer in cassatie bij Hoge Raad. Die bestuurdersaansprakelijkheid wordt een hele belangrijke zaak, dus ik vrees dat de Hoge Raad daarover een oordeel zal moeten vellen. Dan kan het net zo lang gaan duren als de procedure bij de Ondernemingskamer zelf. Maar wij vinden dat als bestuurders zo ernstig falen, ze daar persoonlijk de gevolgen van moeten dragen.'

Voor zulke zaken hebben ze een aansprakelijkheidsverzekering.

'Dat weet ik niet. Misschien komen ze wel gemakkelijk weg omdat de verzekering de proceskosten betaalt en misschien ook wel de advocaatkosten. Wanbeleid hebben we nu binnen, maar de FNV-leden die bij Meavita werkten, hebben nog geen cent gezien. Daarom gaan we door.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden