Fokker Jeannette Westerink  (rechts) en medewerker Jarno van den Berg met de golden retrievers.

Reportage hondenpaspoort

Het gaat nogal eens mis met de hondenhandel. Maar of een hondenpaspoort gaat helpen?

Fokker Jeannette Westerink (rechts) en medewerker Jarno van den Berg met de golden retrievers. Beeld Katja Poelwijk

Het gaat nogal eens mis met de hondenhandel. Illegaal ingevoerde pups uit Oost-Europa worden onder miserabele omstandigheden gefokt en komen hier met een flinke bagage aan gezondheids- en gedragsproblemen. Minister Schouten van Landbouw hoopt dat met een verplicht hondenpaspoort te voorkomen. Maar of dat gaat lukken? Hondenfokker Westerink: ‘Iedereen kan puppy’s op de achterbank meenemen. Dat kun je niet stoppen.’

Als Jeannette Westerink ‘Boularouzh’ en ‘Bling Bling’ roept, komt een blonde wolk van negen golden retrievers over het grasveld enthousiast op haar afrennen. Ze aait Lizz, George en Body Guard. ‘Dit is l’Amour, een reu’, zegt ze. ‘Een jongetje dat l’Amour heet, lief toch? Ik heb al mijn honden naar geurtjes uit de parfumwinkel vernoemd.’

Westerink is al dertig jaar hondenfokker, van het ras golden retriever. Ze fokt met zes reuen en drie teven. De 2-jarige Pomm is zes weken geleden voor de eerste keer bevallen van vijf puppy’s, in de speciale hondenkamer ‘met een huiselijke sfeer’. Westerink: ‘Die huiselijke sfeer is belangrijk voor het socialiseren.’

De puppy’s, kleine witte wolbaaltjes op korte pootjes, rennen naar hun moeder voor een slokje melk. Pomm laat ze maar kort drinken. ‘Ze beginnen al tandjes te krijgen’, verklaart Westerink. De hondjes zijn allemaal al verkocht. ‘Een goede raspup doet 1.000 tot 1.500 euro’, zegt ze. Bendit, Cross, Issy, Mette en La Belle – ook weer parfumnamen – ogen als knuffelbeertjes en zitten nog lekker in hun puppyvet.

Oost-Europese fokschuren

Vorige week maakte minister Carola Schouten van Landbouw een pakket maatregelen bekend om het welzijn van dieren te verbeteren. Een van de maatregelen is dat elke hond vanaf 2020 verplicht een hondenpaspoort moet hebben, waar precies instaat waar het beest vandaan komt en welke inentingen hij heeft gehad. Alleen een dierenarts mag zo’n paspoort afgeven, dat gekoppeld wordt aan de registratie van de hond.

Daarmee gaat de ChristenUnie-minister de strijd aan met malafide hondenhandelaren, die nog steeds duizenden puppy’s uit grootschalige fokschuren in Hongarije, Tsjechië of andere Oost-Europese landen halen. Ze worden vaak te snel bij de moeder weggehaald, hebben in donkere schuren gezeten, zijn niet gesocialiseerd, ontwormd of ingeënt. Ze worden massaal op Marktplaats of via Facebook aangeboden, voor een paar honderd euro per pup.

Handelaren en fokkers doen alsof het Nederlandse honden zijn, vervalsen paspoorten of zeggen dat de pup uit een gelegenheidsnestje komt. De moeder is altijd ‘even weg’ of ‘te moe’ om zich aan de koper te vertonen. Met het verplichte paspoort probeert Schouten aan die malafide praktijken een einde te maken.

Een prima maatregel om het kaf van het koren te scheiden, vindt Westerink. Want de hondenbranche komt regelmatig in een slecht daglicht te staan als er weer eens wantoestanden bij een malafide fokker of handelaar aan het licht worden gebracht. ‘Ik snap die kopers ook niet’, zegt ze op haar kennel met uitgestrekte grasvelden rond de deur, ‘My Love of Splendour’ genaamd. ‘Ze kopen een puppy van 300 euro en hebben daarna dierenartskosten van 3.000 euro.’

Golden retrievers van fokkerij My Love of Splendour in Kootwijkerbroek. Beeld Foto Katja Poelwijk

Gedragsstoornissen

Want er kan zoveel mis zijn met zulke snel gefokte hondjes in duistere Oost-Europese megastallen : heup- en elleboogproblemen, blindheid, gedragsstoornissen, onzeker en schuw naar mensen. Ze kunnen zelfs binnen een halfjaar dood gaan. ‘Daar moet je toch niet aan denken’, verzucht Westerink. ‘Dat geeft zo’n verdriet in het gezin.’

Een hondenpaspoort bestaat al lang. Maar het huidige paspoort is niet waterdicht en daardoor fraudegevoelig, zegt Rony Doedijns. Het wordt vooral gebruikt als inentingsboekje. Doedijns is directeur van de Raad van Beheer op Kynologisch Gebied in Nederland, de koepel van alle rashondenverenigingen. ‘We hebben veel last van illegale handelaren met hun look-a-likes’, zegt hij. ‘Ze zijn een doorn in het oog van onze fokkers. Ze zien er wel uit als een labrador of bordercollie, maar je kunt niet zien of zo’n hond zorgvuldig gefokt is.’

Volgens minister Schouten worden jaarlijks ten minste 50 duizend pups ingevoerd in Nederland. ‘Daarbij is sprake van vele overtredingen van de veterinaire en welzijnsregels’, aldus de bewindsvrouw. Ze zijn vaak te jong en komen met vervalste papieren het land binnen. Ook is er een kleine kans dat ze met rabiës zijn besmet.

Ze wil niet alleen een verplicht paspoort invoeren, maar ook het systeem van registratie en identificatie verbeteren. Het registreren van puppy’s, via een chip onder de huid met een nummer dat wordt geregistreerd in één landelijke database, wordt enkel voorbehouden aan dierenartsen en geregistreerde ‘chippers’. Nu zijn er nog minstens vijf verschillende registratiesystemen – het chippen en registreren van honden is al vanaf 2013 verplicht. Omdat het ‘ombouwen van de verschillende registratiesystemen een omvangrijke operatie is’, aldus Schouten, kan de paspoortplicht pas in 2020 ingaan.

Prijzen en oorkonden

Westerink laat met zichtbare trots haar bedrijf zien. ‘Ik heb niks te verbergen’, zegt ze. Aan de muur van de hondenkamers hangen prijzen en oorkonden. Ze wijst op het certificaat van ‘wettelijke beroepsvereisten gezelschapsdieren’, behaald bij het Groen onderwijs. ‘Dat wordt voor beroepsmatige fokkers ook in 2020 verplicht’, weet ze.

Of het verplichte hondenpaspoort veel zal helpen om de malafide handel aan te pakken, weet ze zo net nog niet. ‘De grenzen zijn open’, aldus Westerink. ‘Iedereen kan wat puppy’s op de achterbank of in de achterbak meenemen. Dat kun je niet stoppen.’

Haar jonge medewerker Jarno van den Berg (18), ooit begonnen als stagiair, haalt eveneens zijn schouders op. ‘Dan verzinnen ze wel weer wat anders. Illegale handel blijf je houden, vrees ik.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.