Het gaat goed met de duinen bij Bergen aan Zee

Aflevering 23: met twee tevreden mannen de duinen in. Want de duinen hier zijn simpelweg een succesverhaal.

Caspar loopt door heel Nederland, uit de verhalen extraheert hij letterlijk en figuurlijk de stand van het land.

In de duinen net onder Bergen aan Zee klinken kreten. Ik loop achter Cor ten Haaf (met pet) en Theo Bakker (met hoed) aan, ecoloog en hydroloog, vrienden, collega's, al veertig jaar actief in de duinen. Dan staan ze gebogen over vogelwikke of fraaie zegge, dan weer wekt de combinatie van geelhartje en tormentil enthousiasme, om maar niet te spreken van ogentroost en, vooral, het rozenkransje.

Caspar Janssen loopt een jaar lang door Nederland en brengt al doende het landschap in kaart, en daarmee de planten, dieren, mensen en kwesties van het Nederlandse land.

Waar we nu lopen, net onder Bergen aan Zee, zijn de duinen nog kalkrijk, want gevormd door sediment uit de rivieren. Kenmerk: ze zijn bloemrijk. Boven Bergen aan Zee begint het 'waddendistrict', daar zijn de duinen kalkarm, gevormd door zand uit de ijstijden. Kenmerk: minder bloemrijk, wel uitgestrekte heidevelden.

Het leuke is, zegt Ten Haaf, je ziet de verschillen ook in de duinvormen. In het noorden, bij Schoorl, in het kalkarme gedeelte, bleven de duinen langer stuiven. Deze wandelende duinen trokken dieper landinwaarts. Het landschap werd er glooiender van, geleidelijker, om bij Schoorl, op het hoogste punt, steil af te lopen.

Ter illustratie, even later, achter het natuurvriendenhuis van Nivon, bijna ideale duinen, landschappelijk gezien. Zacht glooiend, open, af en toe een laag berkenbosje, een duinmeertje, een verstuiving, met het typische blanke zand van het kalkarme duin. Minpuntje: al die aangeplante dennenbossen op de achtergrond.

Ogentroost.

Twee tevreden mannen. Veertig jaar geleden maakten ze al een plan voor de duinen. Die verkeerden toen in deplorabele staat. Verdroogd en vervuild door waterwinning, dichtgegroeid door de neerslag van ammoniak. Er kwam een actieve stichting Duinbehoud. Er werden maatregelen genomen, langs de hele kust. Minder en andere waterwinning, plaggen, afgraven, beheer. En nu? 'Het is onvoorstelbaar', zegt Bakker, 'maar de duinen zijn een succesverhaal. Het gaat gewoon heel goed. Landschappelijk, maar ook met de plantjes.'

Zeker, ammoniak blijft een probleem. En de bebouwing, overal aan de kust, dat is zorgelijk. Maar verder wil de sfeer vandaag maar niet bedorven raken. Dan ontdekt Ten Haaf ook nog een maanvaren. Waarom ze daar nu specifiek zo blij mee zijn, vraag ik. De mannen kijken vreemd op. 'Tja', zegt Bakker, 'waarom ben je blij als Ajax wint?'

Powered by Wikiloc
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden