Het Franse geheugen is wat wankel

De ingezonden brieven van zaterdag 4 juli.

David Cameron, premier van het Verenigd Koninkrijk, moet beducht zijn voor een Brexit.Beeld ap

Het Franse geheugen is wat wankel

De onderbouwing van de oproep in Le Monde aan de Britse vrienden in het Verenigd Koninkrijk om beducht te zijn voor een Brexit (O&D, 27 juni) berust op een merkwaardige selectie van herinneringen aan de vermeende zegeningen van de 19de eeuw.

Vergeten lijken de Europese intriges van de Franse monarchen in de eerste helft van die 19de eeuw en de Britse terughoudendheid om zich te laten provoceren. Dezelfde vergeetachtigheid lijkt van toepassing op de door keizer Napoleon III in de tweede helft van die eeuw ontketende wapenwedloop tussen Frankrijk en het industrieel superieure Verenigd Koninkrijk.

Een evenzeer vergeten akkefietje is het Franse aandeel in de Frans-Duitse oorlog van 1870 waaruit de machtige Duitse eenheidsstaat te voorschijn is gekomen. De Britten hebben zich buiten dit tumult gehouden en dat is kennelijk goed bevallen, gelet op de latere als splendid isolation bekend geworden politieke opstelling in Europa.

De Franse vernedering bij Sedan in 1870 was overigens zo mogelijk nog groter dan bij Waterloo in 1815, de keizer gaf zich persoonlijk over, en maakte terstond een einde aan de ontregelende rol van Frankrijk op het Europese politieke toneel in de 19de eeuw.

Dat de trotse Fransen zich daar maar moeilijk bij konden neerleggen, vertaalde zich niet alleen in een merkwaardig bondgenootschap met het feodale Rusland, maar ook in koloniale expansiedrift.

Het was dan ook buiten Europa dat Frankrijk nog risico's nam om in conflict te komen met het Verenigd Koninkrijk dat druk bezig was met de uitbouw en versterking van zijn imperium.

De ontlading vond plaats tijdens het door Le Monde gememoreerde Fashoda-incident in 1898, waarbij Parijs zich trouwens wijs genoeg betoonde om snel in te binden.

Koloniale belangen en oplopende spanningen met Duitsland leidden pas in 1904 (!) tot de zakelijke verzoening tussen Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk die de geschiedenis in zou gaan als 'entente cordiale'.

De huidige ontwikkelingen in en rondom Europa zijn zeer zorgelijk en net als Le Monde hoop ik van harte dat de Europese regeringsleiders ook lessen uit de geschiedenis trekken, alvorens beslissingen te nemen.

Het selectieve Franse geheugen biedt daarvoor echter weinig aanknopingspunten. Misschien kan de Britse herinnering aan de Pax Brittannica tijdens die 19de eeuw nog voor inspiratie zorgen.

Dick Vries, Den Helder

Haagse rellen

Nu de belastinghervorming van de baan is en 5 miljard euro dreigt te worden uitgedeeld zonder dat daar een 'hervorming' tegenover staat, is het misschien een idee (een gedeelte van) dat geld te besteden aan een cadeau aan de Nederlandse samenleving in de vorm van een serieuze aanpak van discriminatie en werkloosheid onder allochtone jongeren.

J. Jonker Roelants, Den Haag

Haags feestje

Zowel Maarten Zeegers in zijn verslag als de koppenmaker, maken glashelder wat er aan de hand is in de Haagse Schilderswijk. Massale vernielingen dienen we voortaan op te vatten als een volksfeest. Dit is een geheel nieuwe visie, die vanzelfsprekend tot een nieuwe benadering dient te leiden.

Inzet van mobiele eenheden is kennelijk achterhaald, want dat schijnt de feestvreugde slechts te verhogen. Is het een idee om uit de gearresteerden dan maar een feestcommissie samen te stellen? Dat geeft misschien nog enige structuur aan een compleet losgeslagen en losgezongen bende.

Henk Schell, Bennebroek

Echte Hollanders

'Er lopen ook een paar Nederlanders tussen', observeert uw verslaggever Maarten Zeegers als hij in zijn rapportage over de onlusten in de Haagse Schilderswijk een groep van driehonderd onruststokers typeert. ' Driekwart daarvan is Marokkaans, de rest Turks, Surinaams of Antilliaans'. Zeegers eindigt zijn verslag met de conclusie dat achter het geweld 'een veel dieper gevoel' schuilt 'dat allochtonen eigenlijk helemaal niet welkom zijn in Nederland'.

Het helpt niet bepaald als de schrijver van deze inlevende conclusie zelf de onruststokers op basis van hun uiterlijk indeelt in Nederlanders en niet-Nederlanders. Dat is alleen correct als de verslaggever de paspoorten van de onruststokers heeft gecontroleerd en daaruit zou blijken dat heel toevallig alleen de blanke personen over een Nederlands paspoort beschikken.

Mocht dat niet het geval zijn, dan wordt hier gesuggereerd dat een Nederlands paspoort niet voldoende is om in aanmerking te komen voor het Nederlanderschap. En dat is een boodschap die uw krant niet past.

M. van der Jagt, Amsterdam

Etnisch registreren

Elke vorm van racisme en discriminatie is verwerpelijk en kwalijk. Net als uitsluiting of erger op basis van nationalisme, cultuur, religie of ideologie. En van principes als gelijke behandeling van verdachte individuen en proportionaliteit bij het toepassen van geweld mag nooit worden afgeweken.

Alleen, wat te doen als bepaalde etniciteiten oververtegenwoordigd zijn in de misdaadstatistieken? Mag je dan niet aan 'profiling' doen? In termen van risicogroepen denken en daar extra de aandacht op richten? Wat kan er dan anders worden gedaan qua goed risicomanagement? En wat mogen we van ons Nederlanders, incluis onze etnisch-culturele minderheden, verwachten, bij het aanpakken van misdaad?

H. Buist, Amersfoort

Griekse gaven

'Timeo Danaos et dona ferentes.' 'Ik vrees de Grieken, al komen ze met geschenken.' (Vergilius over het paard van Troje.)

J. Bijlmer, Eindhoven

Griekse kinderen

Volgens Europese kinderombudsmannen slaat de armoede bij de kinderen in Griekenland genadeloos toe.

Kinderen zoeken hun voedsel zelfs in vuilnisbakken. Onafhankelijk van de uitslag van het referendum blijkt nu dat kinderen het kind van de rekening zijn geworden. Het is nu geen politiek probleem, maar een humanitair probleem geworden.

P. Bakx, Tilburg

Opvang in eigen regio

Wat is een beter moment om te pleiten voor opvang in de eigen regio dan aan het begin van de grote vakantie? Terwijl de randen van Europa overspoeld worden met wanhopige mensen uit Azië en Afrika, reizen Europeanen massaal af naar het buitenland.

Het werkt vervreemdend: die grote, elkaar kruisende stromen, die bestaan uit mensen die op zoek zijn naar geluk. Alleen valt volstrekte uitzichtloosheid en angst voor vervolging niet onder dezelfde noemer als het doorbreken van de dagelijkse sleur en het krijgen van een bruine teint.

De overgave waarmee veel mensen in mijn directe omgeving over de aarde uitzwermen, de snelheid waarmee onze atmosfeer door al die verplaatsingen met broeikasgassen wordt volgepompt en de omvang van het beslag dat hiermee wordt gelegd op de spaarzame ruimte is schrikbarend en adembenemend.

Zo bestaat er al jarenlang consensus over de invloed van de klimaatverandering op de landbouw in het Midden-Oosten en heeft onze onlesbare dorst naar olie in die regio maatschappelijk gezien een buitengewoon ontwrichtende werking.

Het is dan ook schrijnend als we tegen die achtergrond doodleuk doorgaan met ons massaal te verplaatsen.

Daarom pleit ik in de toekomst voor opvang in de eigen regio voor de vele reislustige Nederlanders in de hoop dat het leed van andere mensen (nu en in de toekomst) daardoor een klein beetje verzacht wordt.

Aleid Offerhaus, Amstelveen

Bajesbieb blijft, maar anders

Özcan Akyol schreef dat de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) de bajesbibliotheken in Nederland wil sluiten omdat 'toegang tot literatuur' een 'overbodige luxe' zou zijn. Gelukkig is dit niet het geval: leren en lezen vindt DJI juist erg belangrijk. De bibliotheek verdwijnt dan ook niet, maar wordt digitaal.

Om gedetineerden zo goed mogelijk voor te bereiden op een terugkeer in de maatschappij, krijgen zij meer eigen verantwoordelijkheid. Een van de onderdelen daarvan is dat gedetineerden vanaf 2017 de beschikking krijgen over een digitale bibliotheek met volop boeken, kranten, tijdschriften en literatuur.

Het idee achter de digitalisering van de bibliotheek is dat gedetineerden beter opgewassen zijn tegen de eisen die de moderne maatschappij aan hen stelt. De toegang tot literatuur wordt dus niet afgeschaft, alleen de manier waarop ze toegang krijgen tot literatuur verandert. Net als in de rest van de samenleving.

Gedetineerden die moeite hebben met digitale middelen worden ondersteund door medewerkers. Als traditionele bajesbibliotheken gaan sluiten - iets wat overigens pas gebeurt als de digitale bibliotheek beschikbaar is - nemen reïntegratiecentra de functie over van de bibliotheken als sociale ontmoetingsplaats. Hier geven medewerkers en vrijwilligers de menselijke ondersteuning en begeleiding die ze eerst fysiek in de bibliotheek kregen.

Wordt de bajesbibliotheek anders? Jazeker. Maar ook in de gevangenis van de toekomst is literatuur een belangrijk onderdeel van de resocialisatie van gevangenen. Akyol hoeft zich dus geen enkele zorgen te maken over de toegang van gedetineerden tot literatuur.

Angeline van Dijk, directeur Gevangeniswezen, Dienst Justitiële Inrichtingen

Zó geef je muziekonderwijs

Wim Witteman pleit ervoor dat conservatoria muziekdocenten gaan afleveren die geschikt zijn om op de basisschool les te geven. Maar dat zal niet het gewenste effect hebben. Kinderen waarderen een leerkracht van buitenaf altijd minder dan de eigen leerkracht. Bovendien ontwikkel je maar weinig met één keer les per week. Het moet van de leerkracht zélf komen.

Elke leerkracht basisonderwijs moet noten kunnen lezen en op eenvoudig niveau een instrument kunnen bespelen. Elke dag zo zuiver mogelijk zingen met de klas en één keer per week eenvoudig instrumentaal samenspel, waarbij de kinderen leren naar elkaar te luisteren en hun bijdragen op elkaar af te stemmen.

Dit kan alleen bereikt worden als op de pabo het muziekonderwijs op het bereiken van dit niveau wordt afgestemd. Daar is wat meer voor nodig dan enkele uurtjes in de gehele opleiding. Mogelijk is het echter wel, als er wat minder aan zelfevaluatie wordt gedaan en meer aan het vergroten van praktische onderwijzersvaardigheden.

'Vooral veel lichte muziek', zoals Witteman bepleit, is absoluut geen noodzaak. De maatschappij bestookt ze daarmee al voldoende. Gebleken is dat het spelen van Balkanmuziek of muziek uit de Renaissance de kinderen evenveel plezier kan geven. Of muziek wordt gewaardeerd hangt enkel en alleen samen met de wijze waarop de leerkracht dit presenteert.

Ben Hamerling, Beuningen

Veteranendag

Wat jammer dat er maar een foto en twee regels onderschrift zijn besteed aan Veteranendag. Een evenement dat meer bezoekers trekt dan menig festival, waar wel een hele middenpagina ruimte voor is. Het had de krant gesierd als die ook wat meer aandacht voor veteranen had gehad. (U ziet, ik vraag niet eens om respect...)

Derck Jan van Emmerik, Bennekom, Libanonveteraan

Schoffelen is voor dommen

Ruud van Ling klaagt. Hij vindt tuinieren heel hard werken, hij zegt dat het bakken vol met geld kost en 'de jonge mensen vinden er niets aan'. Hier een paar tips voor alle Van Linges in Nederland.

Hij heeft met zijn vrouw een tuin van 300 vierkante meter. Genoeg om een weeshuis te voeden. Ik heb met de buren een groentetuin van 50 meter, en dat is meer dan genoeg. Duur? Nee hoor. 10 euro per jaar geef ik uit. Koop geen bestrijdingsmiddel. Wordt de kool opgevreten door een beest: zet het verderop, wacht een jaartje of neem geen kool meer.

Veel tijd? Nee hoor. Als ik een uur per week bezig ben is het veel. Een grote opbrengst is helemaal niet nodig. Ik sproei niet, tenzij de plantjes bijna dood gaan.

Spitten doe ik niet; ik gooi er ieder jaar wat eigen compost op die ik wat door de grond rommel. Schoffelen is voor de dommen; dat is nergens voor nodig. Als ik zin heb doe ik het, of ik trek de grootste onkruiden er gewoon met de hand uit. Tot slot: deel de 300 meter tuin met tien man. Zet een bankje in je tuintje, biertje erbij, zoek contact met die jongelui en laat het waaien. Een relaxte zomer gewenst!

Luuk Preijde, Ede

Vergane glorie

De Bankrashal in Amstelveen gaat tegen de vlakte. Oud-volleyballer Ron Zwerver blikt terug op de tijd waarin deze sporthal zo'n belangrijke rol speelde. Nog voordat de volleyballers hier furore maakten was de Bankrashal in het midden van de jaren zeventig een heuse basketbal- tempel. Theo Kinsbergen, de man achter het bedrijf Kinzo, bracht Amerikaans basketbal naar Nederland.

Bij Kinzo Amstelveen speelden mensen als Owen Wells, Joe Wallace, Danny Cramer, Albert Pluym en Everett Fopma. Amerikanen en Nederlandse Amerikanen door elkaar. Het Nederlandse basketbal kreeg hierdoor een enorme impuls. Was het tot dan toe allemaal wat suf binnen deze sport, opeens was het elk weekeinde een spetterend feest in de eredivisie. Spektakel met weergaloze acties en spectaculaire dunks, ongekend voor Nederlandse begrippen.

De Bankrashal was ieder weekeinde afgeladen, de tribunes waren tjokvol, elke wedstrijd weer. Nadat Kinzo Amstelveen tweemaal kampioen was geworden daalde het stof weer neer en is het Nederlandse basketbal geen schim meer van wat het toen ooit is geweest. Vergane glorie, net als de Bankrashal.

Tom van den Broeke, Haarlem

Asociale btw

Toen ik eind jaren zeventig college liep in Leiden, bij mr. Koos Reugebrink, hield hij ons voor dat de Wet op de omzetbelasting (btw), die hij toen net had opgesteld, de meest asociale belastingwet van Nederland was. Hij was destijds ambtenaar bij Financiën en hoogleraar belastingrecht. Hij schreef de wet in opdracht van de minister. De staat had geld nodig en de bestaande wetten leverden niet genoeg op voor de schatkist.

Reugebrink zei: 'Stelt u zich eens voor: een zwerver die geen cent bezit en niets verdient, vindt een gulden op straat en uitgehongerd als hij is, koopt hij een brood. En nu komt het: zelfs van die arme ziel wil de staat nog belasting: omzetbelasting.' Als je je gehele inkomen met je gezin moet consumeren, drukt die belasting natuurlijk veel zwaarder dan bij iemand die veel daarvan kan sparen. Toch verhoogt men steeds de btw-tarieven, en zonder veel protest van wie men dat zou mogen verwachten.

P.J. Baars, fiscalist, Den Haag

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden