'Het fijnste van hier is dat we mekaar begrijpen'

Een eigen bijdrage van vier euro per week lijkt niet veel. Maar voor de cliënten van het dagactiviteitencentrum in Den Helder is het meer dan ze er kunnen verdienen....

Er is altijd koffie en wie zich goed voelt, kan aan de slag. In de arbeidsruimte wordt die ochtend foam op maat gesneden, in de timmerwerkplaats staan stapels houten koffertjes, in de drukkerij dozen verenigingsbladen. Voor het werk wordt een kleine uurvergoeding betaald.

Maar overheidsbezuinigingen bedreigen het activiteitencentrum. Vanaf 1 juli is een eigen bijdrage verplicht van minimaal 16 euro per vier weken. Terwijl Tom Ploeg, hoofd van het centrum, vorige maand aan honderd cliënten gemiddeld 14 euro 50 uitbetaalde. 'De meesten moeten dus geld bijleggen', concludeert hij.

Die bijbetaling komt bovenop andere extra kosten voor psychiatrische patiënten: eigen bijdrage voor de thuiszorg, minder huursubsidie, lagere taxivergoeding duurdere zorgverzekering. De LPR, belangenorganisatie van cliënten in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) heeft vandaag in Den Haag een landelijke actie georganiseerd onder het motto 'Het moet niet gekker worden'. Vanuit Den Helder reist een volle bus af.

Ploeg vreest dat hij door de eigen bijdrage cliënten uit het oog verliest. Velen wonen zelfstandig, met hulp, maar er zijn er ook die op straat leven. Vorige week brachten een paar vaste bezoekers een vervuilde man mee, die een douche kreeg en een warme hap. Plagmeyer vertelt over een man op kapotte schoenen die hij van een degelijk tweedehands paar uit het kledingwinkeltje kon voorzien.

'We houden onze bezoekers in de gaten, bieden hulp als we zien dat het niet goed gaat', zegt Ploeg. 'Die preventieve taak wordt straks om zeep geholpen.' Richard Neervoort, manager langdurige zorg bij de GGZ Kop van Noord-Holland, kan uittekenen wat er na 1 juli zal gebeuren. Patiënten zullen het centrum mijden, ze vereenzamen, veroorzaken misschien overlast, gaan zwerven en moeten uiteindelijk weer worden opgenomen. Vele malen duurder dan wat die eigen bijdrage oplevert, zegt hij.

Het buurthuis is geen alternatief, weet David Steijsel uit ervaring. De voormalig kok, nu kunstenaar, woont na zijn 'crash' van tien jaar geleden zelfstandig. Hij was vrijwilliger in een filmhuis maar miste de aansluiting met zijn collega's. In het activiteitencentrum werkt hij drie dagen per week in de keuken. 'Ik zie dat als mijn baan', zegt hij.

Connie Slijkhuis, hoofd zorg en wonen van de GGZ, vertelt dat de bewoners van de beschermde woonvormen zijn ingelicht over de bezuinigingsgolf. De GGZ heeft samen met de woningbouwvereniging plannen om zoveel mogelijk bewoners zelfstandig te laten wonen. 'Maar het komt erop neer', zegt ze, 'dat zij voor hun vrijheid moeten gaan betalen.'

Het huishoudboekje van Irene toont aan hoe krap ze zit sinds haar verhuizing zeven maanden geleden. In de woonvorm kreeg ze vanuit de AWBZ-pot 288 euro in de maand aan zak- en kleedgeld. Nu houdt ze maandelijks 163 euro minder over, terwijl ze de AWBZ met haar eigen appartement veel geld bespaart.

Haar buurman Leo verhuisde van een kleine slaapkamer in een groepswoning naar een tweekamerappartement. Zijn woonbegeleider komt drie keer per dag langs om te kijken hoe het gaat. Over drie maanden moet ook voor die hulp worden betaald en dan zullen zeker opzeggingen volgen, vreest Slijkhuis. Gevolg: vereenzaming, vervuiling, geen zicht meer op medicatie.

De casemanagers van Irene en Leo hebben voor hen de financiën op orde gebracht, de inboedel bij elkaar gesprokkeld en in hun vrije tijd de muren geschilderd. Er schijnen plannen te bestaan om voor hun inzet binnenkort ook een eigen bijdrage te gaan innen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden