nieuws

Het feest is voorbij: korting op alcohol wordt per 1 juli aan banden gelegd

Twee flessen halen, één betalen: vanaf 1 juli maakt de nieuwe Alcoholwet een einde aan zulke kortingen. De nieuwe regels moeten alcoholgebruik verminderen. Maar voor geslachtofferde sociale drinkers is er ook een lichtpuntje.

Jongerencamping Duin en Strand in Renesse. Twee kratten bier halen, één betalen zit er vanaf 1 juli niet meer in. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Jongerencamping Duin en Strand in Renesse. Twee kratten bier halen, één betalen zit er vanaf 1 juli niet meer in.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Menig student loopt bij binnenkomst in Albert Heijn direct naar het bonusrek op de kop van de gangpaden. Ook deze week is het daar weer kassa: één krat Grolsch, 24 flesjes, van 17,29 euro voor 8,99. Voor liefhebbers van de betere supermarktwijn – die zijn er zeker – is er altijd wel een Chileense Casillero del Diablo of Nieuw-Zeelandse Flaxbourne voor de helft van de prijs verkrijgbaar.

Binnenkort is het uit met de pret. Op 1 juli treedt de nieuwe Alcoholwet in werking, die een maximum van 25 procent stelt aan kortingen op alcohol in de winkel. Het maximum geldt niet voor de horeca – happy hour kan blijven bestaan – maar wel voor supermarkt, slijterij en online alcoholverkopen. De overheid wil met de strengere regels ‘problematisch alcoholgebruik’ onder Nederlanders terugdringen.

Alcoholconsumptie afgenomen

Daarmee gaat het al de goede kant op. Volgens het Trimbos Instituut houden aanzienlijk meer mensen zich de afgelopen jaren aan de norm van niet meer dan één glas per dag (zie illustratie, red.). De totale alcoholconsumptie van de bevolking is afgenomen. Zowel het aantal zware als overmatige drinkers is tussen 2014 en 2020 gedaald. Maar die laatste twee cijfers zijn volgens de regering nog steeds zorgwekkend. En voor jongeren is alcohol ‘extra schadelijk’, stelt de toelichting bij de nieuwe wet.

In het Drentse dorpje Drogteropslag demonstreerde een groep jongeren deze week alvast waarom het ministerie van Volksgezondheid enige sturing op dit vlak gewenst acht. Aangetrokken door een stuntprijs in de Plus-supermarkt van het nabijgelegen Gramsbergen – drie kratjes Grolsch voor 25 euro – legde het gezelschap per tractor de 15 kilometer af, tikte aan de kassa bij Plus 6.003,49 euro af, en laadde 490 kratten Grolsch op de platte wagen achter de tractor.

Per weekend consumeert de vriendengroep – vijftien man plus gasten – zo’n vijftig kratten, aldus een van hen tegen regionaal dagblad De Stentor. Ze hebben daar een eigen keet voor.

Cultuuromslag

De Alcoholwet, die de huidige Drank- en Horecawet vervangt, is een van de resultaten van het Nationaal Preventieakkoord. Daarin beloven zeventig maatschappelijke organisaties en zorginstellingen samen met de overheid stappen te nemen om roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik te verminderen. Het is de bedoeling dat in 2040 minder dan vijf procent van de volwassen Nederlanders ‘overmatig’ drinkt. Nu is dat 6,9 procent.

Het afschaffen van megakortingen in de detailhandel moet daar een steentje aan bijdragen, net als het ontkoppelen van sport en alcohol, voorlichtingscampagnes op scholen en universiteiten, en strengere regels voor alcoholreclames.

De nieuwe regels vereisen wel een cultuuromslag, en niet alleen in de zuipkeet in Drogteropslag. Nederlanders zijn nu eenmaal dol op stuntprijzen – ook drogisterijen grossieren in reusachtige kortingen – en bier, wijn en sterke drank zijn altijd wel ergens in de aanbieding. Het verdienmodel van een keten als Gall & Gall draait deels om Kelderopruimingen en Wilde Whisky Dagen.

Een woordvoerder van Gall & Gall en zusterbedrijf Albert Heijn, beide eigendom van Ahold Delhaize, wil niet zeggen wat vanaf 1 juli het prijsbeleid wordt voor alcoholhoudende dranken. ‘Dat is concurrentiegevoelige informatie. Maar we bereiden ons voor op de nieuwe maatregelen en zullen niet meer dan 25% korting op alcohol geven.’

Lichtpuntje

In hoeverre de nieuwe wetgeving een direct effect heeft op het consumptiegedrag van de thuisdrinker, blijft nog even de vraag.

‘Mensen die van een drankje houden, zullen ook bereid zijn een paar euro meer neer te leggen’, zegt Sjanny van Beekveld, consultant bij marktonderzoeksbureau IRI. ‘En wie daartoe niet in staat is, zoals misschien jongeren, kan altijd uitwijken naar een veel goedkoper B-merk. Ook bij roken zien we dat hogere prijzen niet direct effect sorteren. Op de langere termijn zeker wel, en zo zal het hier ook gaan: het is onderdeel van een bredere campagne.’

Voor liefhebbers van een klein roesje om het weekend mee in te luiden is er desondanks een lichtpuntje. Feit is immers dat de grote kortingen een keerzijde hebben; ze worden deels mogelijk gemaakt door een hogere reguliere prijs voor een fles wijn of krat bier.

‘De omzet moet ergens vandaag komen’, zegt marktonderzoeker Van Beekveld. ‘Maar als de kortingen straks wettelijk beperkt worden en de reguliere prijzen zo hoog blijven, dan stijgen de marges voor fabrikanten en retailers. Vroeg of laat verlaagt er dan eentje zijn prijzen, en ontstaat weer een concurrentieslag. Ik verwacht dat er een hoop gaat gebeuren met de alcoholprijzen. En wie weet daalt de reguliere prijs van bier dan zodanig, dat met 25 procent korting er bovenop een kratje voor een tientje opnieuw mogelijk wordt.’

Vijf veranderingen onder de nieuwe Alcoholwet

- De maximumkorting op alcoholprijzen in de (online) detailhandel wordt 25 procent.

- Klanten die online alcohol kopen moeten hun leeftijd aangeven. Bij bezorging wordt die gecontroleerd, en de bestelling mag niet worden afgegeven aan buren of een minderjarige.

- Wederverstrekking, het kopen van alcohol voor een minderjarige, wordt strafbaar.

- vmbo-leerlingen mogen vanaf 14 jaar alcohol schenken als zij stage lopen in een horecabedrijf. Voorheen was dit 16 jaar.

- De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) ziet vanaf 1 juli toe op de naleving van de wet voor wat betreft de (online) detailhandel en kan boetes van 1.360 tot 5.440 euro opleggen. De gemeenten blijven verantwoordelijk voor het toezicht op de horeca.

In een eerdere versie van dit artikel stond dat onder de nieuwe Alcoholwet vmbo-stagiairs in de horeca pas vanaf 16 jaar oud alcohol mogen schenken, waar dat voorheen 14 was. Dat is andersom: de minimumleeftijd was 16 en wordt 14. Gemeenten blijven onder de nieuwe wet verantwoordelijk voor het toezicht op de horecasector, de NVWA voor (online) detailhandel.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden