Het evangelie van oude mannen

Column Sheila Sitalsing

Cor Boonstra met Hans Wiegel Foto anp

Het is een wijdverbreid fenomeen: man - altijd een man, meestal een oud-politicus of een voormalig ceo - die in zijn piektijd bovenop de apenrots troonde en daar intens van genoot. Hij voerde enthousiast oorlogen, schurkte tegen dictators aan, vulde zijn zakken, stak messen in ruggen, brak tegenstanders als luciferhoutjes doormidden, organiseerde een massaontslagje hier of een gasborinkje daar, trapte naar onderen en likte naar boven, vergat weleens strategisch een belofte of een principe. Altijd eerlijk zijn is voor naïeve sukkels, was zijn motto, en wie niet haalt, die niet krijgt. Het was allemaal voor het grotere goed, de geopolitiek, het landsbelang of 'de kumpenie'.

Dan breekt de pensioengerechtigde leeftijd aan. De man in kwestie gaat aan yoga doen of esoterische boeken lezen of uit wandelen met een kleinkind en krijgt van de weeromstuit een gevoel dat hij niet direct kan thuisbrengen, maar dat zich met behulp van enkele zelfhulpboeken laat diagnosticeren als spijt, enorme spijt.

Dan zit er maar één ding op: de kansel beklimmen en nog eenmaal de krakende stem verheffen om het evangelie van de oude mannen uit te dragen. Dat behelst meestal zaken als wereldvrede en lief zijn voor elkaar en inkomensgelijkheid en voorzichtig omspringen met de natuur. En waarschuwingen tegen winstbejag en tegen het neoliberalisme, meestal gedaan vanuit een comfortabel herenhuis langs een gracht of een achtkamerwoning op een landgoed. Een mens zou snel failliet raken als hij de mannen die antikapitalistisch zijn geworden nadat ze hun schaapjes op het droge hebben getrokken de kost zou moeten geven.

Daarom zei Cor Boonstra, voormalig testosteronbom bij Philips, tegen zichzelf: niet doen Cor, niet erover beginnen, je wordt afgemaakt als je dat gaat zeggen. Want zelf heb je er in jouw tijd helemaal niets aan gedaan.

Cor zegt het toch. In een interview met Jan Tromp, afgelopen zaterdag in de Volkskrant over zijn biografie: 'Als een topman van DSM, een man van Shell, een man van Unilever en nog één of twee gezamenlijk opstaan en zeggen: het is mooi geweest, het is genoeg zo, we gaan met elkaar spelregels opstellen om aan die tendens van nooit genoeg een einde te maken - dan zou dat fantastisch zijn.' Cor - 6,5 miljoen euro aan opties in één jaar - Boonstra die zich keert tegen wat de graaicultuur is gaan heten en die pleit voor 'de noodzaak van zelfbeheersing' en 'beperking van de salarissen als een normaal, vast patroon': ik vind het ondanks alles mooi.

Ondanks zijn dédain voor de politiek - 'de overheid is niet capabel en heeft onvoldoende uitstraling om iets af te dwingen in het bedrijfsleven' - waarmee hij zich schaart in een traditie van Nederlandse ceo's die zich ver verheven achten boven het gekrioel op het Binnenhof.

En ondanks het feit dat zijn eigen uitstraling en capaciteiten kennelijk óók onvoldoende waren om iets af te dwingen bij zijn Raad van Commissarissen, want die bleven hem maar volstouwen met aandelenopties. Al zei hij nog zo krachtig: potverdomme wat veel.

Het is mooi omdat Boonstra gelijk heeft met zijn constatering: 'Elke keer dat weer een forse bonus betaald wordt, is dat een stimulans voor onlustgevoelens.'

En omdat hij ook gelijk heeft als hij tegen zichzelf zegt: 'Cor Boonstra, je bent nu PvdA-achtig naïef. Dat je weet dat het er niet van komt.'

Meer over