Het enige wat je hoort is muziek

Tv-recensie Frank Heinen

De melodieën in Frans Bromets 'Muziek op de vlucht' brengen de wanhoop van Calais keihard binnen.

Het begint met een kade, meeuwen en een ferry die de haven uit glijdt. Je kunt eindeloos ver kijken. Een man zingt.

'Ik ben hier, maar mijn ziel is aan de andere kant van de zee.'

Volgend shot: in een soort tent klinkt een klaaglijk, jankend gezang. Naast de zanger zit een jongen met een grijze trui. Hij kijkt alsof hij er niet bij hoort. Alsof hij niet met vier volwassen mannen in een tentachtig bouwsel zit, wachtend op iets wat misschien nooit gebeurt.

Je denkt: dit heb ik vaker gezien.

'Ik ben gewaarschuwd, ga niet naar Londen. Ik ga toch, zei ik, en laat mijn kraag los.'

De jongen met de grijze trui werpt af en toe een blik naar buiten. Daar loopt de vangrail, met de snelweg erachter, de vrachtwagens die in lange rijen wachten voor de Kanaaltunnel. Jongens van het kamp cirkelen eromheen, worden weggejaagd door gendarmes met geweren. Het uitzicht van de uitzichtloosheid. En het enige wat je hoort is muziek. Van het collectief nazingen van hitjes tot geïmproviseerde elegieën. Geen voice-over, geen achtergrondmuziek. De camera gidst je door wat ze de Jungle noemen, maar wat de hel moet zijn.

'Wanneer gaan we naar Londen? Ik hou van Londen. Ik mis je Londen. Londen, Londen. Ik mis je.'

Overal mensen. Jonge mannen vooral. Een klein meisje naast een winkelwagen vol rommel. Patrouillerende agenten. Vrijwilligers die de ergste troep trachten op te ruimen. De bulldozers die alles plat rijden. Je denkt: dit heb ik eerder gezien.

Er wordt vooral veel gewacht, eindeloos rondgehangen. En tijdens het stukslaan van al die uren, dagen, weken is er altijd wel eentje die begint te zingen.

'Verzorg mij nu. Verzorg mij nu, omdat ik koorts heb.'

Tot het moment dat niemand meer zingt. Vuur vreet aan hout en plastic. Eerst is er paniek ('Put your camera down and get some fucking water!'), maar als het donker wordt, klinkt alleen nog het geknetter van de vlammen. En dan gaat het zingen verder.

'Het is genoeg, het is genoeg, het is genoeg, het is genoeg. Geef ons vrede.'

Halverwege Muziek op de vlucht richt een vrijwilligster zich tot de camera. Ze heet Emily.

'Who are you? Who are you filming for?'

'I'm Frans.'

Samen met zoon Ruben en dochter Silvia filmde Frans Bromet maanden in de Jungle van Calais. Er bestaan talloze reportages over die plek. Er zijn zoveel beelden die je met kou en schaamte zouden moeten vervullen, maar die van je afglijden, omdat je ze te vaak gezien hebt. Eelt op je netvlies. De Bromets registreren en laten de muziek spreken. Misschien is het de afwezigheid van iedere vorm van commentaar, misschien is het door de hoop die meetrilt in de melodieën, dat de wanhoop van Calais je plots weer midscheeps raakt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.