Het enige boek thuis is het telefoonboek

Cedric Stalpers onderzocht het leesgedrag van jongeren. Kinderen met een rijke fantasie blijken vaak degenen die lid blijven van de bibliotheek, ook wanneer ze dat geld kost....

Verse koffie, langere openingstijden, cd’s, dvd’s, digitale krantenbakken en snelle internetverbindingen. De openbare bibliotheek in Alkmaar verstaat de wensen van de moderne tijd. Maar ontlezing is een hardnekkige vijand. Het bibliotheekbezoek blijft dalen.

Eén ding verandert niet: de weldadige stilte. Op deze doordeweekse middag dringen alleen ingehouden gemompel en het geknetter van een brommer door tot de woordenwereld waarin de bezoekers van de bibliotheek zich hebben teruggetrokken.

Een tafel in de volle lengte van de leeszaal op de bovenverdieping biedt uitzicht op de Grote Kerk. Een handjevol mensen zit te lezen. Een man is met camera en statief de bibliotheek binnengekomen en bladert door een stapeltje boeken over digitale fotografie. Een grijzende mevrouw is bezig met een kruiswoordraadsel, terwijl een Turk worstelt met een cursus Nederlands. ‘Voor verblijfsvergoeni’, aldus de man. Een ander volgt op een mini-schaakbord nauwgezet de instructies op uit een schaakbijbel. Verderop neemt een man het Arabische dagblad Al Hayat door.

Nadrukkelijk afwezig zijn de jongeren. Geen van de scholieren die buiten fietsen, wandelen of op een bankje met elkaar kletsen, waagt zich in de bibliotheek. Niet dat de bibliotheek geen moeite doet om ze naar binnen te lokken. ‘We organiseren groepsbezoeken om de scholieren te laten zien dat de bibliotheek best cool kan zijn. En sinds kort lenen we zelfs spellen voor de Playstation uit’, zegt bibliothecaresse Marja Cornet. ‘We hopen dat de jeugd zich op den duur ook gaat interesseren voor boeken. Het enige boek dat bij sommigen thuis staat, is een telefoonboek.’

Vandaag promoveert Cedric Stalpers in Utrecht op een studie naar het leesgedrag van jongeren. ‘Dat jongeren steeds minder lezen, wisten we natuurlijk al langer’, aldus Stalpers. ‘Voor het eerst heb ik nu ook gekeken naar de betekenis van de persoonlijkheid van een jongere voor diens leesgedrag en bibliotheekbezoek. Kinderen met een rijke fantasie, die helemaal opgaan in een verhaal, blijken later vaak de jongeren die lid blijven, ook wanneer ze dat geld gaat kosten. Een leescultuur thuis werkt ook heel stimulerend, veel meer nog dan het onderwijs.’

Stalpers is van mening dat de taak van de bibliotheek in het digitale tijdperk niet wezenlijk is veranderd. ‘De missie blijft om mensen wegwijs te maken in de stortvloed aan informatie. Dat kan bijvoorbeeld met cursussen over kritisch internetgebruik.’

Thea en Flip Admiraal bezoeken zeker drie keer per week de bibliotheek in Alkmaar. Ze werpen wel eens een jaloerse blik op de jeugdafdeling. ‘Ik was vroeger tevreden geweest met maar een honderdste van al die mooie boeken’, verzucht Flip Admiraal (77). ‘Ik was aangewezen op de damesromannetjes van mijn moeder. Die spaarde ze bij elkaar met bonnetjes van Sunlight zeep. De bibliotheek was een sociëteit voor hoge heren, daar kwamen wij niet binnen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden