Column

Het Energieakkoord was kennelijk een gotspe

In september 2013, dertien maanden geleden, tekenden veertig partijen (werkgevers, werknemers, overheid, milieuorganisaties) het Energieakkoord. Het percentage duurzame energie moet van 4,5 nu naar 14 procent in 2020. Hoera, de vieze man van Europa ging een inhaalslag maken.


Vandaag verschijnt de Nationale Energie Verkenning (NEV) van het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). De inhoud is al bekend: het is Huilen Met de Pet Op (HMPO).


Volgens de NEV komen we in 2020 uit op 10,6 procent duurzame energie. Van de afgesproken energiebesparing van 100 petajoules (PJ) wordt maximaal 61 PJ gehaald, maar het kan ook best 19 PJ worden 1 PJ is het jaarlijkse energieverbruik van 15 duizend huishoudens.


Volgens Diederik Samsom, leider van de PvdA en voormalig Greenpeace-strateeg, is dat nou 'precies hoe het dus niet moet. Mooie afspraken maken, maar ze dan niet waarmaken'. Daar slaat Samsom de spijker hard op zijn kop.


Hoe kan het dat een mooi akkoord, dat is afgesloten bij het volle verstand van alle betrokkenen en dat scherp in de gaten wordt gehouden door de SER-commissie Borging Energieakkoord (BEA) onder leiding van niemand minder dan Ed Nijpels (EN), een slag in de lucht blijkt te zijn?


Het akkoord staat, zo blijkt, vol 'onzekerheden', 'hoopvolle verwachtingen' en 'boterzachte afspraken'. Papier en woorden zijn geduldig en heerlijk kneedbaar, maar de werkelijkheid is weerbarstig en een fraai voornemen is nog geen fraai resultaat. Het Energieakkoord was kennelijk een gotspe.


Volgens Samsom is de situatie 'zeer zorgwekkend' en tevens 'onverteerbaar'. Hij vindt een en ander 'onacceptabel'.


Minister Henk Kamp, de VVD-minister van Economische Zaken, legt de pessimistische uitkomst van de Verkenning naast zich neer: volgens hem zijn de doelstellingen nog best haalbaar. VVD-Kamerlid René Leegte meent dat 'radicale veranderingen' nu eenmaal tijd kosten. Rustig afwachten tot 2016 is het credo. Twee heerlijk relaxte standpunten, dat moet je de VVD nageven.


Intussen kwam het CPB met een kosten-batenanalyse van windmolenparken in zee, die een belangrijke bijdrage moeten gaan leveren aan de omschakeling. De uitkomst: de parken kosten tot 2020 5 miljard meer dan ze opleveren. Dat het geld kost, had het bureau in 2005 overigens ook berekend.


Het uitgangspunt van de transitie is nooit geweest energie goedkoper op te wekken, maar duurzamer. Daarvoor zijn investeringen nodig, die uiteindelijk geld opleveren rond 2020, dacht het CPB in 2013. En misschien eerder, als het corrumperende CO2-emissiesysteem wordt aangepast.


We zien de contouren van de harde botsing die onvermijdelijk hoort bij een radicale koerswijziging, tussen de verdedigers van de status quo en de vernieuwers. De eersten hanteren het financiële argument, de tweede groep dat van duurzaamheid en het voorkomen van klimaatrampen.


Samsom schreef op de PvdA-site hoopvol dat Nederland 'koploper op het gebied van duurzame technologie' kan worden, met windmolens, 'revolutionaire zonnecellen' en aardwarmte: allemaal vormen die bij narekening door het CPB nu nog als duurder uit de bus zullen komen dan de conventionele gas- en kolencentrales. Dat geldt zelfs voor de kerncentrales die Leegte weer tracht te agenderen.


De vraag is of we duurzame energie willen, of liever blijven doormodderen. Als Samsom zijn partij weer een eigen smoel wil geven, lijkt dit me een uitgelezen mogelijkheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden