Het elfje (16) neemt nog een Flügel

Carnaval, het Noorden begrijpt het niet en het verdeelt het Zuiden. Het verschil tussen Brabant en Limburg is enorm. Op één ding na: je viert het met bier. Maar drinken onder de 18 mag niet meer. En carnaval zonder, dat is saai, ook als je 14 bent. Club Nix in Maastricht blijft leeg.

MAASTRICHT - Natuurlijk drinken ze. Wat denk je dan? Dat ze aan een flesje nepbier sabbelen? Ze staan naast de S.W.A.T waar een dj boenke-boenke-boenke house en hiphop draait; 14 jaar en een peuk in de mond. Wil je het zien? Michiel weegt een munt van 2 euro in zijn hand, loopt naar de S.W.A.T en komt terug met een fles Jupiler, de armen triomfantelijk uit elkaar. 'Overal krijg je het mee.'


Ze komen uit een dorp bij de stad; hun ouders zijn ze kwijtgeraakt in het gedruis. 'Die staan ergens te hijsen.' Dat alcohol onder de 18 nu verboden is bij wet, ja, ach - 'één keer per jaar mag het hè', zegt Michiel, en neemt een trek van zijn peuk. 'Carnaval zonder dat is... saai.'


Het is zondagmiddag in Maastricht en het gaat beginnen, vastelaovend, het asfalt van het Vrijthof gaat een gebroken glaslaag worden. Een krat Jupiler, een stel Ruud Gullits eromheen. Een roze fles Trojka aan de lippen van een prinses. Blikken bier - de grote - om op te steunen onderweg van de Falstaff naar de Basilica naar de Van Bommel, die is omgedoopt tot Onno's Hierehoes, naar Onno Hoes, de burgemeester, die vandaag ook nog eens de eerste alcoholvrije feestlocatie heeft geopend van het Maastrichtse carnaval ooit. Club Nix, pal onder de basiliek.


Twee zwarte koepeltenten, drooggelegd midden in het alcoholseizoen. Nog heerst er een onbestemde leegte. Het personeel, werkeloos achter de bar, hipt van het ene been op het andere. Het is nog vroeg natuurlijk. Misschien wordt het straks nog druk, zegt Fernand Rosier van Club Nix, die 25 is en een echte Maastrichtenaar, en toen hij 15 was... nou ja, ook al wel mocht 'nippen'. 'Het hoort erbij, maar het mag niet', zegt hij. En: 'We gaan proberen dit te laten werken.'


Sinds 1 januari is alcohol onder de 18 bij wet verboden, ook onder deze omstandigheden, en ze nemen het sportief op in Maastricht. Club Nix is bedacht door Ziene Hoege Hoeglöstigheid Henri I zelf en opgezet samen met drie horecacollega's van de Brittanique, van de Van Bommel en van de Basilica. Dat is dus niet zomaar een projectje. Ut is Nix en ut weurt Nix, dat is het motto van het alcoholloze jeugdfeest. Met carnaval draaien ze alles om, dan is iedereen een tegenvoeter, maar je ziet ze er wel hopen dat die slogan geen waarheid wordt.


Vooralsnog hangt de jeugd elders, mét hun blikjes en hun flesjes. Carnaval zonder alcohol is seks met je kleren aan, schrijf dat maar op in je boekske. Het gaat best, maar geeft niet helemaal het juiste gevoel.


Dat had je natuurlijk allang kunnen lezen in dat andere boekske, Naar de overkant van de nacht, de enige roman die carnaval zo dichtbij brengt dat je zelf in dat café staat met je pekske aan. De hoofdpersoon van het boek is een veerman met een scheurkalender op zijn buik; elke pils een pagina. Ze schuiven er de Flügel en de Jägermeister met dozen tegelijk over de toog. Zonder alcohol haal je de overkant niet, dat heeft Jan van Mersbergen heel goed beschreven. Het lijkt in zijn boek wel of iedereen met vastelaovend in staat is de alcohol sneller af te breken, alsof je het in een put giet die dieper is dan normaal. Of die steeds volloopt en dan weer leeg, zodat je elke keer opnieuw kunt beginnen met dronken worden.


Citaat: 'Mijn eerste Carnaval probeerde ik ook zo'n tempo aan te houden. Met mijn oom meezuipen. Jong en ongeduldig en hitsig. Ik dacht dat Carnaval bestond uit bier en vrouwen.'


Later leer je: het gaat niet om de dronken- maar om de broederschap. Veer houwe vaan 't leve, deze dagen die zonder zonden zijn.


Best onhandig dus dat je niet drinken mag tot je 18de, zeggen twee beertjes aan de rand van het plein. Ze zijn 15 en uit hun berenvacht halen ze allebei een boterhamzakje met flesjes Flügel en Dropshots. Snoepzakjes. Die gaan niet naar Club Nix.


'Het handhaven is best een probleem', zegt de man met de steek op zijn hoofd in rood-geel-groen (heel de stad is rood-geel-groen). 'Het carnaval dat wij hier vieren, is straatcarnaval. De mensen nemen zelf van alles mee.' Hij heet Jan Janssen en was vijftien jaar ceremoniemeester van de Tempeleers Mestreech, de belangrijkste vereniging. Nu is hij voor het eerst zonder officiële functie. 'Preventief is er heel veel energie in Club Nix gestoken', zegt hij. 'Het is een probeersel. Alles is gedaan om het sfeertje in de tent zo optimaal mogelijk te maken, met een echte dj erbij. Die draait carnavalsliedjes en house. De jeugd wil toch ook het boenke-boenke-boenke.'


Die prinsessen daar, zijn ze 15 of 25? Die skileraren? 16 of 30?


Langs de S.W.A.T. kuieren vier handhavers van de gemeente. Ze dragen gele vesten over een uniform. Het handhaven is niet gemakkelijk en de controles, zegt Karl Hensen, zijn relaxed. 'Alleen echte excessen pakken we aan. Jeugd met whiskyflessen, comazuipen. Maar kijk, zo'n jongen die feest met een flesje bier, moet je daar dan ingrijpen? Nee, je kunt hier niet als boeman rond gaan lopen.'


Het is nog steeds boenke-boenke-boenke. Moet je eens kijkend dan, zegt een elfje van 16, en ze pakt een Flügel, draait het dopje eraf, klemt het flesje ondersteboven tussen haar lippen en maakt een selfie met haar telefoon. 'Geil hè.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden