Het einde van kanker in zicht?

Wat heeft de wetenschap te zeggen over de actualiteit? Deze week: overleven we over 20 jaar kanker?

Het waren mooie koppen deze week. Over 20 jaar is 90 procent van alle kankergevallen niet meer dodelijk, maar chronisch. Dankzij nieuwe dna-technieken kan iedereen straks een op de persoon toegesneden behandeling krijgen, waardoor veel soorten kanker opgelost kunnen worden, aldus het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis.


Het is een verhaal dat we vaker horen. In 1971 kondigde Nixon de War on Cancer aan: kanker zou binnen vijf jaar te genezen zijn. Nobelprijswinnaar James Watson - de ontdekker van de structuur van dna - bezwoer in 1998 dat medicijnen die de bloedtoevoer naar tumoren afsnijden, kanker binnen twee jaar zouden overwinnen. In 2003 voorspelde het National Cancer Institute in de VS dat kanker voor 2015 de wereld uit zou zijn. Wetenschappers en politici blijven ons maar verzekeren: de oplossing is dichtbij.


Een onderzoek in Archives of Internal Medicine liet in 2010 een deel van het probleem zien. Een analyse van de berichtgeving toonde aan dat de meeste artikelen zich richten op genezing en verbetering, terwijl de realiteit van kanker is dat ruwweg de helft van alle patiënten eraan overlijdt - zelfs met de inzichten van de afgelopen veertig jaar.


Is kanker binnen twintig jaar oplossen in dat licht realistisch? En waarom 90 procent, en niet 80 of 95 procent? Dat het Van Leeuwenhoek de uitspraken deed ter gelegenheid van zijn 100-jarig bestaan en ook nog dezelfde dag een collecte begon, maakt de bewering er niet sterker op.


Op zijn website verantwoordt het AVL zich met een rekensom: als de overlevingskans per jaar net zo hard toeneemt als de afgelopen jaren, komt deze in 2033 op 76 procent. De nieuwe techniek zal vast zorgen voor de overige 14 procent, redeneert het AVL. De realiteit is echter evenzeer dat het aantal doden door kanker de afgelopen jaren juist iets is toegenomen, onder meer doordat meer vrouwen longkanker krijgen, door huidkanker en doordat we minder overlijden aan hart- en vaatziekten.


Sjoerd Rodenhuis, lid van de raad van bestuur van het AVL, benadrukt desgevraagd dat het AVL zich niet eerder heeft ingelaten met voorspellingen. 'Het is een optimistische inschatting', erkent hij. 'Wij weten ook niet wat de toekomst allemaal brengt, en in twintig jaar kan veel gebeuren. Maar er werken wereldwijd zoveel mensen aan, met zo veel geld, dat het zou kunnen lukken.'


'Zou kunnen lukken': we moeten de uitspraak zien als 'ambitie', laat de AVL-man later per mail weten.


Ondanks alle toekomstmuziek lijkt er maar één oplossing echt effectief te zijn: preventie. Stoppen met roken leidde de afgelopen jaren in de VS tot een afname met eenderde van alle kankergevallen. Ook in Nederland is daar nog veel te doen. Aangezien longkanker en huidkanker twee van de snelst groeiende vormen zijn, zou minder roken en minder lang in de zon liggen misschien wel de beste oplossing kunnen zijn om de sterftecijfers terug te dringen. Daar kan geen kankermedicijn tegenop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden