Het eeuwige leven: een linkse baron die ook nog bescheiden was

Een plein naar hem vernoemen mocht, maar dan wel met de verkorte versie van zijn naam. Henk van Tuyll hield niet van aristocratische poespas.

Henk Baron van Tuyll van Serooskerken

Hij kon zich met recht kasteelheer noemen. Hendrik Nicolaas Cornelis baron van Tuyll van Serooskerken, heer van Heeze, Leende en Zesgehuchten, vierde vorig jaar zijn 100ste verjaardag op zijn eigen kasteel Heeze, even ten zuiden van Eindhoven. Zelf placht hij daarover nuchter te zijn: 'Het is belangrijk dat je een dak boven je hoofd hebt.'

Hij hield niet van aristocratische poespas. Hij liet zich het liefst Henk van Tuyll noemen. Toen Doesburg, de plek waar hij als burgemeester zo veel voor had betekend, een plein naar hem wilde vernoemen - het mr HNC baron van Tuyll van Serooskerkenplein - tekende hij bezwaar aan. 'Je kunt de bewoners van het plein niet met een zo lange adresnaam opzadelen.' Hij verlangde dat het gewoon het Van Tuyllplein zou heten. En zo gebeurde.

Hij kon op zijn hoge leeftijd nog de namen van al zijn onderwijzers van de lagere school opsommen. Op 4 juli discussieerde hij nog over het feit dat de Amerikaanse Onafhankelijksverklaring was gebaseerd op het Charter van Kortenberg uit 1312. Een dag later overleed hij.

Henk van Tuyll van Serooskerken werd in Geldrop geboren, waar zijn vader wethouder was. Op dat moment werd kasteel Heeze nog bewoond door zijn oudoom Samuel van Tuyll van Serooskerken, een vrijgezelle kamerheer van koningin Wilhelmina.

Van Tuyll studeerde rechten in Utrecht en kreeg in 1943 een baan op het gemeentehuis in Heeze. Hij leerde er zijn oudoom kennen, die in 1944 besloot het kasteel aan zijn 28-jarige achterneef na te laten.

Twee jaar later kwam het kasteel daadwerkelijk op zijn naam te staan, maar Van Tuyll stelde zijn intrek erin nog even uit. In 1946 huwde hij de Belgische Micheline Halewyck de Heusch, met wie hij vier kinderen kreeg, onder wie zijn zoon Sammy, die nu de nieuwe heer wordt van een van een van de grootste heerlijkheden van Brabant. Van Tuyll werkte vervolgens voor een Engelse pastorale instelling die de Duitsers na de oorlog een nieuw moreel kompas wilde geven.

In 1948 kwam hij in dienst van de griffie van de provincie Gelderland in Arnhem. Hij werd in die tijd lid van de PvdA, hetgeen ongebruikelijk was voor een aristocraat. Voor die partij zou hij van 1956 tot 1962 burgemeester zijn van Doesburg. Daarna ging hij voor het eerst op kasteel Heeze wonen, voor korte tijd slechts, omdat hij in 1964 gevraagd werd burgemeester van Lochem te worden.

Zijn linkse overtuiging stak hij niet onder stoelen of banken. Toen de gemeente een jumelage met een West-Duitse zustergemeente aanging, vond Van Tuyll dat er ook een met een Oost-Duitse gemeente moest worden gesloten. Ook was hij medeoprichter en voorzitter van de ontwikkelingsorganisatie Solidaridad, die onder meer de bevrijdingstheoloog Dom Hélder Pessoa Câmara uitnodigde in Nederland.

Lichamelijke ongemakken - eerst hartproblemen, later een oogziekte - noopten hem het burgemeesterschap op te geven. Hij bleef wel voorzitter van de Nederlandse Kastelenstichting en van de Internationale Kastelenstichting.

Na het verlies van zijn echtgenote Micheline in 2000 ging hij in Den Haag wonen, waar hij uiteindelijk in een verpleeghuis terechtkwam. Zoon Sammy: 'Vanwege ondervoeding en een ernstige doorligplek hebben we hem daar moeten weghalen. Sinds 2014 woonde hij tot zijn eigen tevredenheid weer op kasteel Heeze.'

Het kasteel is sinds 1962 opengesteld voor het publiek. Helemaal zorgeloos was Van Tuylls leven er niet. In juni 2016 sneuvelden er door een hagelbui 1.441 ruiten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden