Het eeuwfeest van de metroletter

De Underground zelf is nóg veel ouder – van 1863 –, het even gedistingeerde als herkenbare logo gaat ook al een poosje mee: dat viert dit jaar zijn honderdste verjaardag....

Jan Pieter Ekker

Het eerste logo werd gemaakt in opdracht van Frank Pick, de commercieel manager van de London Electric Railway Company: een rond rood vlak, met een donkerblauwe balk erdoorheen, met daarop de haltenaam in strakke, witte kapitalen – dat was nog eens iets anders dan het Art Nouveau lettertype van de metro van Parijs.

Helemaal onaangetast is het de honderd jaar erna niet gebleven. Want hoe goed iets ook is, het schijnt altijd weer beter te kunnen. In 1916 liet Pick de kalligraaf Edward Johnston een exclusief lettertype ontwerpen voor de stationsnamen, zodat het merk ‘Underground’ nog verder opgestuwd zou worden in de vaart der volkeren. Johnston maakte een fraaie sans serif, een letter zonder schreefjes (een schreef is een horizontaal streepje aan het uiteinde van een letter, dat waardigheid en gezag moet uitstralen – het font van Johnston laat zien dat dat ook zonder schreefjes kan). Bovendien veranderde Johnston het rode vlak in een rode cirkel, en werd de kleur blauw iets aangepast.

In 1979 werd het lettertype van Johnston nog eens lichtjes bewerkt door Eiichi Kono, maar voor de leek maakt het allemaal waarschijnlijk weinig verschil: op het eerste oog zien het logo van de Londense metro en de stationsnaamborden er nog steeds zo uit als honderd jaar geleden. P22 Underground Pro, zoals het oorspronkelijke lettertype van Johnston later werd gedoopt, is tegenwoordig te koop voor nog geen 40 dollar, inclusief bolds (vette letters) en het euroteken).

Op de meeste computers staat standaard een veel bekendere variant: de Gill Sans, die als twee druppels water lijkt op het ‘metro-lettertje’. De excentrieke Engelse letterontwerper, graficus, steenhouwer, beeldhouwer en typograaf Eric Gill was dan ook een leerling van Johnston, en werkte mee aan het oorspronkelijke lettertype.Jan Pieter Ekker

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden