Altamira, de commerciële wijk van de Venezolaanse hoofdstad Caracas, is maandagavond door de stroomuitval in duisternis gehuld.

Reportage Stroomuitval Venezuela

Het duister voedt in Venezuela de angst: ‘Dit is waar dit regime ons heeft gebracht’

Altamira, de commerciële wijk van de Venezolaanse hoofdstad Caracas, is maandagavond door de stroomuitval in duisternis gehuld. Beeld Federico Parra / AFP

De tweede grote stroomstoring in Venezuela in korte tijd leidt tot grote nervositeit in het land: er is geen water meer, geldautomaten werken niet en er zijn plunderingen. Het gonst van de complotten: het zijn de Amerikanen, het is Maduro zelf en in Caracas zijn de Russen geland.

Aan de rand van een snelweg in hoofdstad Caracas staat een lange rij lege flessen en jerrycans. De eigenaars zitten in de berm en wachten gelaten hun beurt af. Een armetierig stroompje water loopt hier vanaf een hoger gelegen natuurgebied naar beneden. ‘Ik heb sinds maandag geen water thuis’, verklaart de 49-jarige Andres Moreno, nadat hij een paar 20 liter-flessen heeft gevuld. ‘Er is geen elektriciteit, dus de pomp doet het niet.’

Venezuela is maandag voor de tweede keer getroffen door een landelijke stroomstoring, begin maart zat een groot deel van het land ook al dagenlang zonder stroom. Volgens de ­socialistische regering van president Nicolás Maduro zijn de onderbrekingen het gevolg van cyberaanvallen en andere sabotage, uitgevoerd door de Verenigde Staten met als doel chaos te creëren en de regering ten val te brengen.

‘Niemand gelooft dat’, zegt Moreno. ‘We hebben geen stroom omdat de ­regering al het geld heeft geroofd, er is al twintig jaar geen onderhoud gepleegd aan de elektriciteitsinstallaties.’ Moreno zit met de handen in het haar, net als veel van zijn landgenoten. ‘Het hele land ligt in puin’, zegt hij hoofdschuddend. ‘Moet je ons nu hier zien, met die flessen. Dit is waar dit regime ons heeft gebracht.’

Hoe het verder moet? Moreno haalt zijn schouders op. ‘Guaidó doet wat hij kan’, zegt hij over de zelfbenoemde interim-president Juan Guaidó. ‘Maar het is niet makkelijk. We hebben hulp nodig van buiten, anders vertrekt Maduro nooit.’ Anderen in de rij vallen hem bij: ‘Laat de Amerikanen maar ­komen’, roept Segundo Cabrera (33), die met zijn vriendin en vijf jerrycans staat te wachten. ‘Laat ze maar een oorlog beginnen, erger dan dit kan het niet worden.’

Andres Moreno zit door de stroomstoring thuis zonder water.

Kamervoorzitter Guaidó riep zich op 23 januari uit tot interim-president van Venezuela. Hij beroept zich daarbij op het feit dat Maduro in mei vorig jaar op frauduleuze wijze is herkozen. De grondwet stelt dat bij het ontbreken van een legitieme president en vice-president, de Kamervoorzitter de presidentstaken overneemt en nieuwe verkiezingen uitschrijft. Guaidó heeft steun van Europa, de Verenigde Staten en een groot deel van Latijns-Amerika. Maduro en zijn aanhangers spreken van een couppoging.

De actie van Guaidó bracht hoop onder de bevolking, die al jaren gebukt gaat onder grote tekorten, hyperinflatie en falende overheidsdiensten. De Venezolanen dachten dat Maduro nu snel het veld zou ruimen, dat de democratie zou terugkeren en de economie zich zou gaan herstellen. Maar na twee maanden heeft Guaidó nog weinig concreets bereikt. En hij krijgt lang niet meer zoveel demonstranten op de been als vorige maand. De hoop is weggezakt. Guaidó probeert het vuur weer aan te wakkeren en heeft de bevolking opgeroepen zaterdag tegen de stroomuitvallen te demonstreren.

Maduro zit nog altijd stevig in het ­zadel. Hij heeft het tegenoffensief ingezet: vorige week liet hij Guaidó’s stafchef Roberto Marrero oppakken en zaterdag zei hij dat meer arrestaties zullen volgen. Paramilitairen van het regime stonden dinsdag bij de uitgang van het Congres en bedreigden, beroofden en intimideerden parlementariërs, genodigden en journalisten die naar buiten kwamen.

Mensen proberen hun mobiele telefoon op te laden aan een generator op een plein in Caracas. Beeld REUTERS

De stroomstoring veroorzaakt intussen grote chaos. Tienduizenden inwoners van Caracas moesten maandag urenlang naar huis lopen omdat de metro niet meer reed. De regering besloot vervolgens dinsdag en woensdag scholen en kantoren te sluiten. Ook de meeste winkels zijn dicht: iedereen betaalt met pin, omdat er vanwege de extreme inflatie vrijwel geen cash geld meer in omloop is. Alleen is voor pinbetalingen wel elektriciteit nodig. Veel benzinestations zijn buiten gebruik.

De straten van Caracas zijn grotendeels verlaten. Veel gebouwen zijn voor de beveiliging deels van stroom afhankelijk: in de pikzwarte nachten wordt geplunderd en geroofd. Het leidt tot grote nervositeit in een land dat toch al tot de gevaarlijkste ter wereld behoort. De rijken hebben noodgenerators, maar voor de minderbedeelden is het afwachten tot de zon weer opkomt. Als er even stroom is en Maduro op de staatstelevisie verschijnt, slaan mensen vanuit hun ramen uit protest op potten en pannen.

De Internationale Contact Groep (ICG) komt donderdag voor de tweede keer bij elkaar om te praten over een uitweg uit de Venezolaanse crisis. De ICG bestaat uit Ecuador, Uruguay, Costa Rica en ook acht Europese landen (waaronder Nederland). De ICG spreekt achter de schermen met zowel het regime als de oppositie, en probeert omstandigheden voor nieuwe verkiezingen te creëren. Het doel is een vreedzame regeringsovergang te bewerkstelligen.

Een vrouw kijkt op haar telefoon en wacht op klanten in San Cristobal. Beeld REUTERS

Overlevingsstrategieën

Maar in Venezuela geloven maar weinigen dat praten met Maduro zin heeft. Guaidó probeert intussen nog zonder succes de militairen aan zijn kant te krijgen. Er is zeker wel sprake van onvrede binnen de strijdkrachten, maar overlopen is een grote en risicovolle stap. Guaidó belooft weliswaar amnestie, maar biedt geen enkele garantie voor inkomen.

De wachtenden in de berm in Caracas praten met elkaar niet over politiek, maar over overlevingsstrategieën. Het minimumloon is nog maar 6 dollar per maand, een pak waspoeder kost 5 dollar. Scholen zijn gesloten, omdat leraren niet meer komen opdagen of zijn gemigreerd. Ook de privésector is op sterven na dood. ‘We hadden in het hele land filialen’, vertelt Moreno, die als softwarespecialist voor een adviesbureau werkt. ‘Nu zitten we alleen nog in Caracas.’

‘Kun je dit water drinken’, vraagt een voorbijganger. ‘Het komt uit de bergen, het is schoon genoeg’, antwoordt een vrouw met een mager jongetje op de arm. ‘Er zitten metalen in, ik gebruik het alleen voor de douche en wc’, waarschuwt een ander. De 24-jarige verpleegkundige Nasare Valor hoort het aan, en vult haar jerrycan. ‘Ik drink het wel’, zegt ze zacht. ‘Het water dat bij mij uit de kraan komt, is nog veel smeriger. En ik heb geen geld om fleswater te kopen.’

Elke dag zonder stroom leidt tot nieuwe problemen in Venezuela

Venezuela kampt al eerder met een grote stroomstoring. Dat leidde tot veel problemen, in onder meer ziekenhuizen, waar operaties moeten worden stilgelegd. Het toch al verpauperde Venezuela, waar ellende en chaos heerst, is ondergedompeld in duisternis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden