Het dossier Nationaal Historisch Museum

‘Het nationaal hysterisch museum.’‘Het bos is een moeras geworden.’..

Harmen Bockma

‘Aflevering zoveel van een feuilleton.’

‘Het museum is nu al historisch.’

‘Peyton Place.’

‘Een maffe vertoning.’

‘I told you so.’

Bijna verlekkerd bogen de Tweede Kamer en staatssecretaris Marja van Bijsterveldt van Cultuur zich woensdagochtend over het dossier-Nationaal Historisch Museum. Tuurlijk, het is een schande dat er nog steeds geen paal de grond in is gegaan. Maar ‘de soap die een tragedie is geworden’ (Mariko Peters van GroenLinks) is ook een fijne inspiratiebron voor weer een paar bon mots en weer wat spitse ironische opmerkingen.

Maar hoe ze ook hun best doen, ‘postmoderne hutspot’ – Jan Marijnissen toen hij nog tegen de directie van het museum was – zullen ze nooit overtreffen. Marijnissen is inmiddels een vriend, hij heeft plaatsgenomen in de raad van advies. Die moet maar snel bijeenkomen, want het gaat niet goed.

Vier jaar geleden werd besloten tot de komst van het NHM, en nog steeds wordt er geruzied over de plek waar het moet komen. Elbert Dijkgraaf van de SGP heeft gelijk, het is slecht voor het imago van de Tweede Kamer – de initiatiefnemer – dat het Nationaal Historisch een Haagse slag is geworden.

Ook het nog te bouwen museum zelf en het Nederlands Openluchtmuseum – een van de beste musea van Nederland – dreigen beschadigd te raken.

En het zal nooit goed komen zolang wordt geprobeerd twee onverenigbare grootheden te verenigen. Toenmalig minister Plasterk van Cultuur liet Den Haag, Amsterdam en Arnhem met elkaar strijden om het museum. Concurrentie is goed, vond de oud-wetenschapper, dat brengt het beste boven in mensen.

Hij koos voor Arnhem, dat met een goed inhoudelijk plan kwam van het Openluchtmuseum, compleet met een indrukwekkende artist’s impression van Francine Houben. Maar daarna koos hij twee vernieuwers uit de museumwereld, Erik Schilp van het Zuiderzeemuseum en Valentijn Byvanck van het Zeeuws Museum, als directie.

Ze hadden geëxcelleerd bij het oppeppen van de wat verstofte musea die ze leidden. Ze kregen de vrije hand om een mooi nieuw museum te bedenken.

Van Schilp en Byvanck kan moeilijk worden verwacht dat ze de bouwheren worden van het plan van het Openluchtmuseum. Van het Openluchtmuseum kan moeilijk worden verwacht dat het toestaat dat er een concurrent komt die een paar kilometer verder, bij de John Frost-brug, een museum neerzet dat honderdduizenden bezoekers trekt. Het gevaar van kannibalisme is dan inderdaad reëel.

Uit een rapport van Grontmij over de huidige plannen stijgt de geur op van vertragingen – door buurt- en milieuprotesten – van Rijksmuseum-achtige proporties. De directeur van dat museum, Wim Pijbes, was er zaterdag als de kippen bij om in het NOS Journaal te verklaren dat de 50 miljoen voor het Nationaal Historisch beter naar het onderwijs en naar de bestaande historische musea kan gaan. Ra ra, welke musea zou hij bedoelen. En Pijbes is vast niet de enige die het NHM-geld in de gaten houdt.

Harmen Bockma

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden