Het doden van tegenstanders

Klonk er nou iets verlekkerds mee in de woorden van de kolonel Henk Morsink, die afgelopen zaterdag ineens uit de lucht kwam vallen met een verklaring waaraan het achtuurjournaal ook meteen een gretig openingsnummer van zes minuten wijdde?...

‘Het is in de recente geschiedenis niet eerder voorgekomen’, liet hij vanuit Afghanistan weten, ‘dat Nederlandse militairen zo hebben moeten vechten. Onze mannen lagen zwaar onder vuur van kalasjnikovs, raketgranaten en mortieren. Ze zaten echt in het nauw’.

En intussen, zonder zelf een schrammetje op te lopen, in een paar maanden tijd toch ook nog ‘enkele tientallen vijandelijke Taliban-strijders’ gedood!

Droom van een soldaat.

Hoe lang zou de chef van de Nederlandse Deployment Task Force naar het moment hebben verlangd?

Het lijkt me lang niet uitgesloten dat hij zich gedurende de door hem bedoelde recente geschiedenis heeft verbeten van ongeduld.

Dat heb je vaak bij krijgsmanscarrières. Je bent jong, je kiest voor een loopbaan in het leger, laat je inschrijven op de KMA, bent nog vóór je drieëntwintigste een veelbelovende vaandrig, klimt verder op, geniet van grote manoeuvres waarin je telkens opnieuw met Blauw de slag wint tegen Rood, en wacht geduldig op een oorlog.

Luitenant, kapitein, majoor, kolonel, generaal misschien wel, en intussen bijna vijftig – maar al die tijd niets waarvoor je was opgeleid.

Het is een eeuwenoud probleem. In de dagen van koningin Victoria had je in Engeland een graaf die net Waterloo had gemist: één jaar te jong. Spijt als haren op z’n hoofd natuurlijk, frustraties van het ene decennium na het andere.

Al in 1822 bleek hij met een gentleman voor 10 guineas wanhopig te hebben gewed dat Groot-Brittannië binnen drie jaar in oorlog zou zijn met enig Europees land. Kort daarna wedde hij met een andere heer voor 50 guineas dat binnen het jaar een oorlog zou uitbreken met een Europese buur of met de Verenigde Staten van Amerika.

Hielp allemaal niet.

Zijn uur sloeg pas in 1854 – hij was toen al bijna zevenenvijftig – toen hij tijdens de Krimoorlog bij Sebastopol 673 cavalleristen tegen de zwaarste Russische artillerie van die dagen liet galopperen. Op een paar na sneuvelden zijn ruiters allemaal, en de Charge of the Light Brigade werd verloren. Maar de graaf was tenslotte toch nog aan zijn gerief gekomen.

Net als onze Henk Morsink dus, die voor hetzelfde geld tot z’n pensioen Blauw tegen Rood had moeten blijven spelen zonder dat het ooit een keer menens was geworden.

Leve Afghanistan!

Was hem overigens door Kamp gevraagd om het nieuws over de zware gevechten (‘we hebben een paar keer een beschermengeltje voor ons aan het werk gehad’) en de tientallen dooie Taliban, juist op de luwe WK-zaterdagmiddag door te seinen teneinde niet alleen de schrik, maar ook de motivatie er in te houden?

Het Journaal – altijd gouvernementeel – had in de zes minuten kostbare zendtijd nog een impressietje verwerkt van een mentaliteitscursus die onze aanstaande Uruzgan-jongens in Huis ter Heide ondergaan, en waarbij zelfs een toneelgroep was ingeschakeld voor gitaar en damesstem.

Ontroerende aanblik. Ik voelde me terug in de tijd dat we theater nog liefkozend als tejater mochten spellen.

Balkenende reageerde gereserveerd op de berichten. ‘Ik volsta met de mededeling’, zei hij, ‘dat er geen gewonden zijn onder de Nederlanders.’

NRC Handelsblad wist te melden dat de premier ‘ettelijke malen de term robuust optreden gebruikte’, en voegde daar nog aan toe: ‘Volgens ingewijden is dat een bedekte term voor het doden van tegenstanders’.

Robuust. Dat hoorde je de afgelopen drie jaar telkens als er weer een prepensioen afgeschaft, een bezuiniging doorgevoerd, of een zorgstelsel veranderd werd.

Al die tijd gebruikte het krijgszuchtige kabinet dat woord dus als een bedekte term voor het doden van tegenstanders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden