Het diner

Het Diner is een humoristische en donkere zedenschets van de moderne tijd.

Drama


Regie Menno Meyjes, met Jacob Derwig, Thekla Reuten, Daan Schuurmans, Kim van Kooten.


In 115 zalen.


Paul Lohman is dol op de reallifesoap over de Kardashians - die puissant rijke Amerikaanse familie die eigenlijk geen enkele andere claim heeft op roem dan die reallifesoap. Maar Paul (gespeeld door Jacob Derwig) ziet dat iets anders: een familie met liefde voor uiterlijk vertoon, die elkaar door dik en dun steunt, met schijt aan moraliteit. Volgens de geschiedenisleraar, die op non-actief is gesteld, zijn de Kardashians 'het sublieme voorbeeld van een Romeinse familie'.


Als de keurige Paul zijn vurige pleidooi voor de Kardashians houdt, neem je in Het Diner alles wat hij zegt al met een korreltje zout. Meteen in de eerste scène was Pauls gekantelde kijk op de wereld een bewijs dat de man een schroefje los heeft. Eerder dan in de gelijknamige bestseller van Herman Koch weet de kijker dat Paul een onbetrouwbare verteller is.


Dat is een slimme zet van scenarist en regisseur Menno Meyjes (scenarist van onder meer The Color Purple). Zijn bronmateriaal is een boek vol plotwendingen en onthullingen die veel Nederlanders al kennen. Wie het boek las of het erop gebaseerde toneelstuk zag, weet precies waar Paul, zijn vrouw, zijn broer en diens vrouw het over hebben, tijdens dat dinertje in dat chique restaurant vol spiegelend glas, waar de porties te klein zijn om de honger te stillen en je moet betalen voor de champagne van het huis.


Dat die wending niet zo rauw op het dak valt als in het boek, is oneerlijke kritiek. Natuurlijk, een film moet op zichzelf staan. Maar een film die zich bijna volledig afspeelt aan een restauranttafeltje had wel die rauwheid kunnen gebruiken. Daarentegen wordt een andere onthulling weer zo terloops gebracht dat je je als kijker net iets te lang blijft afvragen of je iets hebt gemist.


Ondertussen blijft Jacob Derwig het publiek volledig om de vinger winden. 'Ik ben dol op de gevaarlijke Paul', fluistert zijn vrouw Claire - en gevaarlijk is Derwig inderdaad op zijn best, als immorele tijdbom met zijn glimlach als vaste vermomming.


Doordat Paul zich soms rechtstreeks tot de camera wendt - dat kan dodelijk zijn voor een film, maar werkt hier uitstekend - maakt hij het publiek medeplichtig. Dit politiek incorrecte gedrag, dit egocentrische denken: zo zijn we toch allemaal, onder een façade? Kijk dan naar de andere uitstekende acteurs aan de dis. De gebaartjes van Daan Schuurmans, het accent van Kim van Kooten en vooral de mysterieuze superioriteit van Thekla Reuten. Terwijl Derwig de restaurantwereld fileert met een paar onderkoelde, vileine opmerkingen wordt Het Diner een humoristische en donkere zedenschets van de moderne tijd. Psychiatrische patiënt Paul blijkt hoe langer hoe meer the voice of reason.


Maar zo maakt Meyjes, die lef toont met die voice-overs en het ambigue einde, het de kijker, die in het kamp Paul is gedrukt, wel makkelijk. De morele dilemma's raken bovendien verder ondergesneeuwd in het spelletje wie-weet-wat-en-welke-belangen-hebben-ze? Hoe ver ga je om je familie te beschermen? Zijn jij en je genen niet medeverantwoordelijk voor wat je kinderen doen? Dat zijn vragen die voortdurend opborrelen, maar uiteindelijk te veel onder de oppervlakte blijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden