Opinie

'Het debat over de eurocrisis is fact-free. Wen er maar aan'

Deze week kwam het partijspotje van de PVV uit. Johan Fretz schreef op Volkskrant.nl dat Geert Wilders een infantiele video de wereld instuurt. 'Hoe weet Fretz dat zo zeker?', vraagt Chris Aalberts zich af.

Geert Wilders presenteert het verkiezingsprogramma van de PVV met de titel 'Hun Brussel, ons Nederland'. Beeld anp

De PVV wil uit de euro en de Europese Unie stappen en heeft dit tot voornaamste thema van haar verkiezingscampagne gemaakt. Dat bleek deze week toen de PVV-partijspot uitkwam. Alle nadelen van de Europese Unie worden uitgebreid opgesomd, variërend van de kosten van het redden van Griekenland, de macht van Brussel over het Nederlandse immigratiebeleid en het idee dat Brussel ook over andere kwesties meer zeggenschap zal krijgen, zoals de pensioenen en de hypotheekrenteaftrek.

Johan Fretz schreef een bijna stereotype reactie op de PVV-spot. Wilders zou zelf niet geloven dat het goed is dat Nederland uit de Europese Unie stapt, Wilders zou weten dat Nederland niet welvarender wordt als de gulden terugkomt, en hij zou negeren hoeveel geld Nederland aan Europa verdient. De logische vraag aan Fretz - en aan alle andere criticasters van de PVV-standpunten over Europa - moet zijn: wilt u dat even voor ons uitrekenen?

Ik weet niet hoeveel kennis Fretz heeft van de economie, financiële markten, Europese integratie en de eurocrisis, maar ik heb wel een vermoeden: hij weet er evenveel van als ik. Hij is net als ik een geïnformeerde burger, die de krant leest, wel eens nieuws op televisie aan heeft staan en wel eens in een debatcentrum is geweest. En hij weet - net als ik - zo goed als niets over de eurocrisis, de economische effecten van de EU en de wegen om uit de crisis te geraken.

Diplomademocratie
De laatste jaren is de term diplomademocratie populair geworden: het idee dat de politiek wordt bedreven door hoger opgeleiden en dat lager opgeleiden daardoor steeds minder aangehaakt zijn. Want hoger opgeleiden hebben andere politieke visies dan lager opgeleiden, zij spreken een andere taal, gebruiken andere media en hebben ook andere belangen. Het is verleidelijk dit begrip op de PVV-standpunten over Europa te projecteren: PVV-aanhangers zijn laag opgeleiden die nu eenmaal weinig begrijpen van de EU. Hoger opgeleiden begrijpen de EU wel en stemmen dus geen PVV.

Was het maar waar. Dan zou een aanzienlijk deel van de bevolking weten hoe het zit met de eurocrisis, hoe de economische balans uitvalt van de Europese samenwerking en wat de risico's zijn van de verschillende beleidsopties om de eurocrisis op te lossen. Maar in het debat over de eurocrisis ontbreekt het laag èn hoog opgeleiden aan feitenkennis. Fretz denkt te weten wat de voordelen van Europa zijn, net als PVV-aanhangers denken te weten wat de nadelen zijn. Maar ze hebben allebei geen onderbouwing, en doen niet veel meer dan hun favoriete opiniemakers - die het vaak ook niet weten - napraten.

Vaag
Er zijn burgers die vinden dat de politiek steeds meer fact-free is, maar dat is vaak overdreven. Je kunt verschillende ideeën hebben over werk en uitkeringen, zorg en onderwijs, en je kunt die thema's koppelen aan je eigen leven en alledaagse voorbeelden die een mening onderbouwen. Bij de eurocrisis is hier helemaal geen sprake van. Niemand weet wat het kost als we op de huidige manier doorgaan andere landen te 'redden' en tevens heeft niemand een idee wat het zou kosten om terug te gaan naar de gulden. Bijna niemand heeft een reden om een bepaald standpunt in te nemen, het zijn slechts vage indrukken en gevoelens.

De eurocrisis is een thema voor experts, niet voor gewone burgers. Toch zullen burgers er 12 september een collectieve, ongeïnformeerde gok over wagen. Doe niet alsof dat alleen voor PVV-stemmers geldt, want ook ik, Fretz en u doen maar wat.

Chris Aalberts is auteur van 'Achter de PVV: waarom burgers op Geert Wilders stemmen' (verschijnt 15 augustus).



 
In het debat over de eurocrisis ontbreekt het laag èn hoog opgeleiden aan feitenkennis.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden