Nieuws G7

Het debacle van Quebec: met de komst van Trump is de G7 een wespennest geworden en kwam er geen slotverklaring tot stand

Ongekende taferelen op de G-7-top in Canada. Trump trok zijn handtekening onder de slotverklaring weer in, boos over ‘onoprechte en zwakke’ opmerkingen van gastheer Trudeau. Hij dreef de westerse bondgenoten tot wanhoop. 

President Donald Trump en Canadese premier Justin Trudeau tijdens de G7 in La Malbaie, Quebec. Beeld ANP

Zonder de tweede (China), zesde (India) en achtste (Brazilië) economie ter wereld was de groep van zeven grote industrielanden (G7) 43 jaar na de oprichting sowieso al een bizar gremium geworden om de regels voor de wereldeconomie naar de hand te zetten.

Sinds de crisis was er nauwelijks aandacht voor het jaarlijkse ritueel van zeven na-oorlogse grootmachten die bespraken hoe het met de economie en handel verder zouden moeten. En nadat Rusland in 2014 was geschorst, stelde het politiek ook nog weinig meer voor.

Maar met de komst van Donald Trump naar het Witte Huis is zelfs de G7 een wespennest geworden. En daarmee ook wereldnieuws. De bijeenkomst in een geïsoleerd oord in de Canadese provincie Quebec liep, zoals iedereen al vreesde, uit op een grote confrontatie tussen de Amerikaanse president en de andere zes leiders die overigens ook niet op een lijn zaten. Trump omhelsde de traditionele vijanden en tergde zijn traditionele bondgenoten.

Debacle van Quebec

Uiteindelijk eindigde de top in een gebeurtenis die als het debacle van Quebec zal worden bijgeschreven. Vooraf stond al vast dat alle aandacht was gericht op Trump die anderhalve week geleden met importheffingen op staal en aluminium een handelsoorlog begon, die dreigt te escaleren. En of er niet genoeg was om over te ruziën – naast de handelsoorlog ook het nieuwe embargo tegen Iran wat andere landen niet willen en de aanpak van de plastic soep op de oceanen waarvoor Trump geen doelstelling voor wil formuleren – gooide de Amerikaanse president nog voor aankomst een nieuwe knuppel in het hoenderhok.

Trump zei Rusland weer terug te willen bij de volgende G7-top in de Franse badplaats Biarritz. Daarmee zou de G7 weer de G8 worden. Een reden gaf hij niet. De Russische economie is niet veel groter dan de Koreaanse of de Spaanse. En de reden van de schorsing van Rusland – de annexatie van de Krim – is niet teruggedraaid. Zelfs de Amerikanen vinden die illegaal. Maar op de vraag of de VS zich neerlegden bij de annexatie van de Krim door Poetin gaf hij geen antwoord.

Trump bezigde vooral in zijn tweets de sterkste retoriek. ‘Al vele decennia maken andere landen misbruik van de VS. Die zien ze als een spaarvarken die ze maar kunnen blijven beroven.’ Hij beschuldigde Canada ervan met heffingen op zuivel Amerikaanse boeren ‘te vermoorden’. 

Niettemin lukte het na gesprekken met de Franse president Marcron en gastheer Trudeau – de felste tegenstanders van zijn handelsbeleid – toch tot een soort slotverklaring te komen die bol stond van cliché’s. Maar toen de voorzitter van de bijeenkomst, de Canadese premier Trudeau, op zijn persconferentie wat terugzei –‘we laten niet met ons sollen’ – besloot Trump meteen zijn handtekening onder de slotverklaring weg te halen. 

Van links naar rechts: Donald Tusk, Theresa May, Angela Merkel, Donald Trump, Justin Trudeau, Emmanuel Macron, Shinzo Abe, Giuseppe Conte en Jean Claude Junker. Beeld ANP

Hij zat toen al in het vliegtuig ergens boven Europa op weg naar Singapore waar een nieuwe top wacht met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un.

Geen communiqué

Hierdoor is voor het eerst een G7-top zonder gezamenlijk communiqué geëindigd. Trump provoceerde de andere zes landen continu tijdens het etmaal dat hij in Canada was. Hij kwam te laat op verschillende bijeenkomsten, verstoorde via tweets mogelijke compromissen en maakte er een chaos van door vroegtijdig te vertrekken en daarna vanuit het vliegtuig het enige resultaat in de prullenmand te mieteren.

In de praktijk zal het ontbreken van een slotverklaring weinig gevolgen hebben. De verklaring met zeven handtekeningen stond vol met de gebruikelijke algemeenheden, voornemens en dooddoeners zonder dat er enige praktische invulling aan werd gegeven. ‘Voor de G7-landen is een handelssysteem gebaseerd op regels cruciaal, en ze blijven vechten tegen protectionisme’, luidde de formulering.’Handelsverdragen moeten open en transparant zijn en voor iedereen kunnen gelden. Ze moeten ook verenigbaar zijn met de voorschriften van de Wereldhandelsorganisatie WTO.’

Maar het feit dat er een slotverklaring kwam, leek dit keer al een geweldig resultaat. Trump leek de Canadese premier echter geen top te gunnen die tenminste nog een succesje had opgeleverd. Hij dreigde zelfs nu ook met heffingen te komen op auto’s en trucks die behalve de buurlanden Canada en Mexico vooral Duitsland en Japan zullen treffen.

In augustus wacht de top van de G20 – met Rusland en China – in de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires. Als daar wel een slotverklaring komt, kan de G7 definitief als overbodig worden opgeheven.

Meer spanning tijdens G7

Fotostrijd tussen Trump en Merkel: welke leider staat centraal tijdens de G7?
Voor een ‘informele overlegsessie’ waar geen persfotografen bij waren uitgenodigd, circuleerden er dit weekend heel wat foto’s van een werkoverleg op dag 2 van de G7, waar wereldleiders, hun ministers en hun secondanten bijeengepakt aan het praten zijn. Trump zit, de rest staat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden