'Het DDR-design heeft een heel eigen esthetiek'

Je kunt een land opheffen. Maar de mensen, hun spullen en gewoontes leven door. Wat is er tien jaar na de Duitse hereniging over van de DDR?...

ELKE Matz gooit het glas met een flinke smak op de grond. 'Kijk eens wat een kwaliteit dat is.' Het glas blijft heel. In haar winkel met DDR-artikelen, Intershop-2000, is zelfs de echte Oost-Duitse geur nog te krijgen, in de vorm van een fles Wofasept-desinfecteermiddel.

Twee oude dametjes bekijken met nostalgische blik de oude partijen ATA-schuurpoeder, het ondeugdelijke keukengerei van verbleekt plastic en het bestek dat nauwelijks iets weegt. In de originele verpakking te koop. 'We kennen al die dingen goed, het voelt hier als thuis', zegt een van hen.

Maar ook jongeren kopen de kinderzeep in onvervalste DDR-kleuren of de grauwe papieren zakken met de tekst 'Meine Mutti kauft hier'. Een ontwerpster uit West-Duitsland geeft ze cadeau aan vrienden: 'Ik vind dat het DDR-design een heel eigen esthetiek heeft.'

De DDR leeft. In de hippe Oost-Berlijnse wijk Prenzlauer Berg verkoopt een winkel foeilelijke Oost-Duitse vloerkleden uit de jaren zeventig en tachtig aan yuppies die hun appartement inrichten. Op internet worden DDR-trainingspakken en kinderwagens geruild.

Op de site zonentalk.de chatten Ossi's over de smaken uit hun jeugd. 'Wauw, heb jij nog een fles Maori-traum staan? ', schrijft een van hen over de Oost-Duitse kiwi-likeur. De internet-winkels Ostversand en Ossiversand doen uitstekende zaken. Ossi's die in West-Duitsland wonen, bestellen er de DDR-producten die ze in hun supermarkt niet kunnen krijgen. Twee Oost-Duitse meisjes in de VS laten zich zelfs Vita-Cola opsturen, het DDR-drankje dat in de verte niet naar cola smaakt.

In de enorme Kaufland-supermarkt in Oost-Berlijn laden de mensen hun wagentjes vol met DDR-voedsel, trots gepresenteerd als 'kwaliteitsproduct uit Saksen'. 'Daar waren we heel verdrietig over, dat die weg was', zegt een vergulde klant bij het schap met Bautzen-mosterd. 'Dit is echt veel beter dan de westerse mosterd.'

'Het zijn de smaken die ik ken uit mijn jeugd', zegt een vrouw. 'En bovendien help ik zo de Oost-Duitse producenten.' Ja, wie een pak grutten van Komet in zijn wagentje doet, lijkt zelfs een lichte opleving van zijn zo gekrenkte DDR-trots te voelen. Maar de oost-levensmiddelen zijn ook goedkoper.

Driekwart van de huishoudens in Oost-Duitsland koopt graag DDR-producten, stelt het Instituut voor Marktonderzoek in Leipzig. 'Na de Wende kochten de Oost-Duitsers vooral westerse producten . Maar na verloop van tijd merkten ze dat een mooie verpakking ook niet alles is', vertelt een onderzoekster.

Sommige DDR-merken hebben de Wende overleefd en zijn nu ook in het Westen succesvol, zoals Rotkäppchen-sekt of Spee-waspoeder. Maar de DDR-golf heeft ook doodgewaande lievelingssmaken van vroeger teruggebracht in de schappen. Nudossi, het DDR-antwoord op Nutella, werd twee jaar geleden gelanceerd met het oude etiket.

Dat achter oude producten tegenwoordig vaak West-Duitse firma's zitten, vinden de klanten niet zo erg. Belangrijker is de smaak. Is het wel als vroeger? Toen werden de levensmiddelen met Ersatz-grondstoffen gemaakt. Nu kan de producent nog zo zijn best doen, maar de erbarmelijke DDR-chocola smaakt toch niet zo zanderig als vroeger. Dat vinden sommige Oost-Duitsers heel jammer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden