AnalyseCoronavirus

Het coronavirus is in Duitsland opgedoken. Wat gebeurt er als het virus Nederland bereikt?

Onderzoek naar het coronavirus in Berlijn.Beeld AP

In Wuhan worden noodziekenhuizen gebouwd, de Chinese stad is zo goed als afgesloten van de buitenwereld om de uitbraak van het nieuwe coronavirus in te dammen. Ook in Duitsland is nu het eerste ziektegeval van het virus vastgesteld. Hoe bereidt Nederland zich voor op eventuele patiënten?

Als iemand die in China is geweest zich in Nederland meldt met ziekteverschijnselen zoals koorts en longontsteking, dan wordt deze persoon in isolatie verpleegd. Artsen en verpleegkundigen dragen een muts, mondneusmasker, handschoenen en schort. Het doel van isolatie is dat het virus zich niet verder kan verspreiden.

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en het Erasmus MC beschikken over een test om vast te stellen of de patiënt inderdaad het coronavirus heeft opgelopen. Intussen doet de ggd een zogeheten contactonderzoek. Familie, collega’s en anderen die met de patiënt contact hebben gehad, worden opgespoord. Indien zij ook koorts of griep krijgen, moeten ze zich melden en worden ook zij in isolatie verpleegd.

Mers-uitbraak in 2003

‘Dit is een beproefde werkwijze’, zegt woordvoerder Harald Wychgel van het RIVM. ‘De isolatieverpleging had ook effect tijdens de uitbraak van het Mers-virus.’ Dat speelde in 2003, in de periode van het jaar dat veel moslims op hadji (pelgrimstocht) gingen naar Mekka. Het Mers-virus verspreidde zich via het speeksel van kamelen.

In 2019 zijn er nog twee patiënten in isolatie verpleegd met het lassavirus, in Utrecht en Leiden. Een van hen is overleden, de ander is gezond verklaard. Het lassavirus heeft zich niet verder kunnen verspreiden in Nederland.

Ziekenhuizen kunnen zo nodig veel patiënten in isolatie verplegen, maar daar worden nu nog niet op grote schaal voorbereidingen voor getroffen, benadrukt woordvoerder Eric Trinthamer van het UMC Utrecht. ‘Wij volgen de richtlijnen van het RIVM. Voor ons is er vooralsnog niets bijzonders aan de hand.’

Controles op vliegveld zijn zinloos

Het heeft volgens het RIVM géén zin om preventieve controles bij de vliegvelden te doen – denk aan apparaten die een verhoogde lichaamstemperatuur op het voorhoofd kunnen meten. In het verleden werden drie miljoen mensen op luchthavens gecontroleerd tijdens de Sars-uitbraak, maar daardoor werd geen enkel ziektegevallen opgespoord. Bij de Mexicaanse griep werden wereldwijd 5 miljoen mensen op luchthavens gescreend, en dat leidde tot de vondst van slechts 160 gevallen.

.Beeld .

‘Veel mensen krijgen pas later ziekteverschijnselen, dus dat maakt die controles op vliegvelden weinig effectief’, aldus Harald Wychgel van het RIVM. ‘Uit evaluaties blijkt dat dergelijke controles een uitbraak hoogstens vier tot zes dagen kunnen vertragen. Ze leiden tot veel onrust, maar zijn dus disproportioneel.’

Draaiboeken

De Nederlandse draaiboeken uit de tijd van Sars en Mers zijn ‘solide’, oordeelt Eric Snijder, hoogleraar moleculaire virologie aan de Universiteit Leiden. ‘Maar uiteindelijk draait het om de aantallen. Vijf patiënten isoleren, is te doen. Als er nullen achter die vijf komen, dan is het gewoon een gegeven dat dit soort uitbraken soms de wereld overgaan. Daar is dan geen houden meer aan.’

Mocht het coronavirus toch in Nederland om zich heen grijpen, dan hoeft dat nog niet dramatisch te zijn, aldus Snijder. ‘Elk jaar krijgen ook mensen de griep. De ‘oversterfte’ door influenza kan fluctueren van niemand tot enkele duizenden Nederlanders. Zij zijn vaak op leeftijd of kampen al met andere medische problemen. Dan is het lastig om één doodsoorzaak als schuldige aan te wijzen.’

Niemand immuun

Het verschil met de griep is wel dat dit coronavirus nieuw is. Daardoor is iedereen in potentie infecteerbaar, want niemand is immuun. ‘Dat maakt het coronavirus ook voor Nederland onvoorspelbaar’, zegt Snijder. ‘Sars heeft laten zien dat isolatie kan werken. Maar nu gaat het wel hard met de uitbraak van het nieuwe coronavirus. Een vaccin maken kost minimaal vier tot zes maanden.’

Maar Snijder relativeert de situatie. ‘Ik zeg altijd: paniek kun je altijd nog zaaien, we staan nu nog op nul gevallen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden