LEZERSBRIEVEN

Het circus: kan dat nog wel?

Beeld AFP

Blijf af van het circus

Nu Zwarte Piet zijn strijd heeft verloren, wacht het volgende discussiepunt: de (wilde) circusdieren. Met de benaming 'wilde dieren' probeert de anticircusdierenlobby de emoties van het publiek te bespelen en suggereert zij dat dieren nog steeds uit de wildernis worden gehaald en teruggebracht.

Maar er pleit veel meer tegen de door staatssecretaris Dijksma gebruikte argumenten om wilde dieren vanaf september 2015 te verbieden in het circus. Neem de bevindingen enkele jaren geleden van de Universiteit van Wageningen. In dat rapport staat dat de dieren voldoende 'leefruimte' hebben, dat er geen stress is bij transport en dat de dieren liefdevol en met respect worden behandeld. Logisch: de dieren zijn de kostwinning van de dresseur.

Triest is dat de staatssecretaris nooit gebruik heeft gemaakt van de mogelijkheid om in de praktijk te zien hoe er met de dieren wordt omgegaan in het circus. Dit ondanks diverse uitnodigingen. Dat deden haar voorgangers wel. Mevrouw Dijksma beweert dat wilde dieren in deze tijd niet meer in het circus horen. Hoe weet ze dat? Het is haar mening die zij nu oplegt aan alle dieren- en circusliefhebbers. De betutteling ten top. De anderhalf miljoen landgenoten die elk jaar een circus bezoeken, zijn toch zeker zelf in staat om een keuze voor of tegen wilde dieren in het circus te maken.

Waarom zoveel ophef maken over circusdieren (die het goed hebben) als tegelijkertijd bijvoorbeeld in kippenslachterijen met de modernste apparatuur kippen worden gedood en zoutwinning in de Waddenzee wordt toegestaan waardoor vogelsoorten uitsterven? Bovendien is het circus (met dieren) vorig jaar als traditie op de nationale lijst van Immaterieel Cultureel Erfgoed van Unesco geplaatst. Maar gelukkig zullen honderdduizenden de komende weken hun grote of kleine zorgen vergeten bij een van de vele kerst- en wintercircussen (met of zonder wilde dieren) die zijn neergestreken in ons land. Ik wens hun fijne uren.

Frans Cuijpers, Heeze, voorzitter Club van Circusvrienden Nederland (600 leden)

Ook verbod paardendressuur

Het gebruik van wilde dieren in circussen wordt verboden omdat er sprake is van veel gereis, beperkte ruimte en aan de ketting leggen. Waar leidt zo'n verbod toe? Als we hierin meegaan valt te verwachten dat het binnen een aantal jaren wordt verboden om paarden te gebruiken voor dressuur en races, vogels op te sluiten, vissen in aquariums of vijvers te houden, honden en katten als huisdieren te gebruiken.

Waarom mogen wilde dieren wel in dierentuinen opgesloten worden? Waarom mogen dieren wel ingezet worden voor het welzijn van mensen? Denk daarbij aan vlees- en viswaren, eieren, leer, wol.

Theo Dierikx, Hoorn

Circus = dierenleed

Sommigen vinden wilde dieren in circussen geen dierenleed en dat is misschien gedeeltelijk waar want het allergrootste leed is allang geschied voordat wilde dieren in een circus komen, maar denk ook aan zeehonden of zeeleeuwen. Soms worden deze dieren gehuurd en moeten ze uit een ander land worden gehaald voor een voorstelling. Deze dieren moeten dan vele uren vervoerd worden in een bassin met water. Hoe denkt u dat dit voor die dieren is? Olifanten en leeuwen kunnen niet diereigen gedrag vertonen en zijn altijd gestrest door deze huisvesting en vervoer.

Wilde dieren in het circus hebben altijd veel te weinig leefruimte. Ze zitten een groot gedeelte van de dag in hun transportkooien of staan aan een ketting. Soms kunnen ze in een buitenverblijf, maar ook dat is voor een dier als een olifant, leeuw of tijger, die in het wild vele kilometers per dag loopt een kwelling. Er is nauwelijks of geen afleiding voor de dieren.

Dat circusdieren tegenwoordig in gevangenschap worden geboren wordt vaak als argument door circusdirecteuren gebruikt, maar is een dooddoener. Want ook die dieren lijden daaronder, want ze willen nog steeds hun natuurlijke gedrag vertonen. Als de dieren beweging krijgen tijdens de shows en trainingen is dat onnatuurlijk gedrag dat ze uit zichzelf niet zouden vertonen.

Het aanleren van de kunstjes is het kwalijkst want dat gaat vaak gepaard met geweld. Circussen zeggen dat iedereen bij de trainingen mag komen kijken, maar dat zijn alleen maar de repetities. De echte trainingen vinden achter gesloten deuren plaats en daar is het echte gebruik van geweld. Maar daar kom je alleen als infiltrant bij.

Een baby-olifant wordt eerst mentaal gebroken en dan gaat het aanleren van kunstjes beginnen met behulp van olifantenhaken, kettingen, stokken en elektroshocks (teasers), om enkele voorwerpen te noemen die worden gebruikt.

Dat de 'liefdesband' tussen dompteur en dier vaak niet zo groot is, bewijzen de vele aanvallen die de dieren op hun dompteur doen. Dachten de voorstanders van wilde dieren in circussen nu werkelijk dat de dieren zoals olifanten zomaar op zijn/haar achterpoten gaat staan?

In de opleiding wordt het onnatuurlijk gedrag er letterlijk en figuurlijk in geramd. De olifant gaat op zijn/haar achterpoten staan omdat deze net zo lang aan kettingen omhoog is getrokken, met pikhaken in de knieholtes of achter de oren is geslagen of met een stroomstoot in de anus is bewerkt totdat hij/zij het uit zichzelf doet.

Ja, er bestaat wel een band tussen de dieren en trainer. Dat zal ik niet ontkennen, maar dat is een gedwongen band die door mishandeling en onderdrukking tot stand is gekomen. Zelfs als circussen heel goed hun best doen, kunnen ze wilde dieren nog steeds geen goed leven bieden, want zij willen nu eenmaal hun eigen natuurlijke gedrag vertonen. Een circus met wilde dieren is achterlijk volksvermaak, terecht dat het nu verboden wordt.

Rob Ossewaarde, Oud Sabbinge

Roofdier

Er dreigt een verbod te komen op roofdieren in circussen. Mevrouw Dijksma, als u echt wat wilt realiseren, maak dan wetgeving waarin wordt bepaald dat elk mens of huis-/boerderijdier in Nederland recht heeft op minimaal het levenspeil van een roofdier in een circus. Dan getuigt u van realisme en schrijft u geschiedenis.

Jaap Molenaar, Amsterdam

Ander circus

Ook in de Volkskrant alom geklaag via brieven, columns en zelfs Jos Collignon: wilde dieren in het circus worden verboden. Het is me dan ook wat: onderhand lijken alle mooie Nederlandse tradities omdat ze 'fout' zijn (Zwarte Piet, vuurwerkverminking, dierenmishandeling) om zeep te worden geholpen. Maar waarom toch die consternatie? Er zijn genoeg goede circussen (heus niet alleen Cirque du Soleil) die zonder die wilde dieren prachtige voorstellingen geven (zie bijvoorbeeld www.circocircolo.nl) Waarom zou je die hele beestenbende meeslepen?

Fred Kleinveld, Batenburg, circusdocent van mensen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden