Het christelijk blok graniet van rechter Moore

De Amerikaanse staat Alabama heeft sinds deze week een Elfde Gebod: Gij zult de Tien Geboden uit uw rechtbank verwijderen....

Op een dag in 2001 besloot Moore, die de staatsrechtbank in de stad Montgomery voorzit, dat de scheiding tussen kerk en staat relatief is, onzinnig zelfs. Hij wachtte tot zijn collega-rechters weg waren, en liet een groot blok van graniet prominent in de hal van zijn rechtbank plaatsen. De decaloog was daarin uitgehouwen.

Volgens burgerrechtengroepen druiste dit in tegen het fundamentele idee van onafhankelijke rechtspraak. Moore moet de wet van Alabama interpreteren in het hoogste hof van die staat, en maakte van zijn persoonlijke geloof een de facto staatsreligie. Dat mag niet.

De rechters die de civiele processen hoorden, de kranten die er commentaren over schreven, de experts die hun verhaal deden op tv – niemand kon een juridisch of constitutioneel argument vinden ter verdediging van de 'Tien Geboden-rechter'. Zelfs de openbaar aanklager van Alabama, een christelijke conservatief die de geboden 'de hoeksteen van onze juridische erfenis' noemt, heeft Moore opgeroepen om de steen weg te halen.

Al op 18 november 2002 besloot de federale rechter Myron Thompson dat de geboden-gekte te ver ging. Weg ermee, zei hij. 'Dit is niets minder dan een opdringerige religieuze vertoning, het hele jaar door. De enige manier om het religieuze, niet-seculiere monument te missen, is om met je ogen dicht door de Alabama State Judicial Building te lopen.'

Thompson gaf Moore ruim de tijd om het enorme blok te verwijderen. Een laatste beroep bij het Hof voor het Elfde Circuit, één niveau onder het federale Hooggerechtshof in Washington, verloor Moore woensdag. Donderdag gelastte het Hooggerechtshof van Alabama Moore de Tien Geboden te verwijderen.

Voor wie de koppige rechter een beetje kent – heel Amerika onderhand – is het geen verrassing dat de 'Gij zult-lijst' van Mozes gewoon op zijn plek staat. Dat gaat de rechtbank, en dus de staat, geld kosten. Elke dag dat het brok er nog staat, betekent een boete van 5000 dollar. Pijnlijk, want Alabama heeft grote financiële problemen, zoals veel zuidelijke staten.

Dat Moore's gang naar nationale beroemdheid een grove schending van de scheiding tussen kerk en staat inhoudt, is alleen niet relevant voor zijn volgelingen. Van heinde en verre komen ze met duizenden tegelijk om de geboden te beschermen. 'Met plezier' zullen ze naar de gevangenis gaan, als dat nodig mocht zijn.

'Ik ben vandaag gekomen om voor een vorkheftruck te gaan liggen', zei John Thomas Cripps woensdag tegen het verzamelde journaille. Zo'n machine was er niet, maar Cripps was evengoed blij dat hij zijn christelijke plicht kon doen.

Een andere man had blootsvoets ruim 1100 kilometer gelopen vanaf Austin, Texas. De laatste tien dagen is hij ook nog in hongerstaking. 'Dit is een cultuuroorlog', zei deze Gene Chapman. Dominee Pat Mahoney van de Christian Defense Coalition sprak de menigte toe: 'Dit gaat niet over een monument. Dit gaat over verzet tegen tirannie.'

Moore's aanhangers noemen hem 'de Mozes van Alabama', maar critici denken eerder aan George Wallace, aan een donkere periode in de geschiedenis van de staat.

Wallace was in de jaren zestig de gouverneur van Alabama die de rassensegregatie vurig verdedigde. Zijn roemruchte toespraak tegen de integratie van het onderwijs hield hij staande in de deur van een school, om zo de eerste zwarte scholieren tegen te houden. 'Moore is nog flamboyanter en koppiger dan Wallace in die schooldeur', zei Barry Lynn, de directeur van 'Amerikanen Verenigd voor de Scheiding van Kerk en Staat'.

Woensdag zei Moore: 'Als ze de geboden willen, zullen ze mij eerst moeten pakken.' Tom Woodall, een collega-rechter van Moore's hof, stelde dat dit niet ondenkbaar is. Een meerderheid van de rechters kan simpelweg besluiten om Moore's administratieve zeggenschap over het rechtsgebouw weg te nemen. Dan kan 'Roy's rock' worden verwijderd.

'Dit gaat niet over religie of politiek, maar over de erkenning van God', zei Moore nog. Aangezien geen enkele collega of jurist die mening deelt, is de kans nihil dat Moore een overwinning in de stijl van David zal behalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden