nieuwskatholieke kerk

Het celibaat gaat op de helling door nijpend tekort aan priesters in Zuid-Amerika

Duizend jaar lang was het celibaat onaantastbaar, maar zaterdag is dankzij een groep bisschoppen uit Zuid-Amerika een mogelijk revolutionaire verandering teweeggebracht in de rooms-katholieke kerk. 

Paus Franciscus verwisselt zijn hoofddeksel terwijl hij poseert met een groep priesters tijdens de wekelijkse audiëntie op het Sint-Pietersplein.Beeld Reuters

Door vóór het eindvoorstel van de zogenoemde Amazonesynode te stemmen, is het voor paus Franciscus opeens mogelijk in de toekomst getrouwde mannen tot priesters te wijden. Daarmee is, na een millennium van onthouding, een begin gemaakt met de afschaffing van het celibaat.

De Amazonesynode was een speciaal georganiseerde bisschoppenconferentie over de toekomst van de kerk in het Amazonegebied – een gebied dat negen landen bestrijkt en waar zo’n nijpend priestertekort heerst dat sommige gelovigen wel een jaar moeten wachten voor ze ter biecht kunnen gaan. 

Gemiddeld is er één priester per achtduizend gelovigen beschikbaar waardoor 85 procent van de parochies faalt om wekelijks een mis op te dragen. Het gevolg: de kerk verliest er in rap tempo zieltjes, ook omdat protestantse zendelingen steeds vaker bekeringscampagnes organiseren.

Simpele oplossing

Een fiks probleem dus, waar volgens een aantal lokale priesters een relatief simpele oplossing voor bestaat: omdat juist het celibaat voor veel oorspronkelijke bewoners een belemmering vormt priester te worden, zoals de praktijk leert, is het probleem opgelost zodra de kerk toestaat dat oudere, gerespecteerde, maar ook getrouwde mannen uit de lokale gemeenschappen priester mogen worden.

Na drie weken vergaderen stemde twee derde van de bijna tweehonderd aanwezige bisschoppen in met dit voorstel. Ook riep een meerderheid op tot verder onderzoek naar de mogelijke aanstelling van vrouwelijke diakens (assistenten van priesters) in dergelijk afgelegen gebieden – een zo mogelijk nog controversiëler besluit dat het Amazonegebied definitief zou opwaarderen tot een laboratorium voor de katholieke kerk.

Historische maand

De kerk is een, naar moderne maatstaven, buitengewoon langzaam instituut – wie bezig is met het eeuwige, meet vooruitgang nu eenmaal niet met de gelimiteerde duimstok van het heden. Het is dus nog totaal onduidelijk wat voor resultaten er straks uit dat laboratorium zullen rollen. 

Aan de ene kant is het denkbaar dat de beslissing over gehuwde priesters op zoveel weerstand zal stuiten binnen de kerk zelf dat het plan totaal mislukt. Maar het is ook goed mogelijk dat historici later zullen concluderen dat oktober 2019 een van de belangrijkste maanden in de kerkgeschiedenis was, omdat er een begin werd gemaakt met het afschaffen van het celibaat.

Precedent

Hoewel het tijdens de synode herhaaldelijk ging over een ‘hoge uitzondering’ die enkel geldig is voor de meest afgelegen gebieden binnen het Amazonegebied, schept deze beslissing wel degelijk een precedent voor andere ontkerkelijkte gebieden, zoals Nederland. 

Als gehuwde priesters de kerk in de Amazone op de been houden, waarom dan ook niet in Utrecht? Vanwege die gedachtesprong leidde de uitkomst van de conferentie dit weekend tot buitengewoon sterke tegenstand onder de meest conservatieve gelovigen. Zij noemden de uitkomst ‘ketters’.

Paus Franciscus moet de voorstellen zelf overigens nog goedkeuren, maar toonde zich bij de opening van de synode al voorstander van het idee getrouwde priesters voortaan toe te laten. Naar verwachting komt hij eind dit jaar met een formeel antwoord.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden