Rondvraag

Het CDA-panel spreekt zich uit: is Van Haersma Buma nog wel te kloppen?

Gisteren vond het eerste CDA-lijsttrekkersdebat plaats. Een panel van CDA'ers beoordeelt voor vk.nl hoe de kandidaten zich tijdens dit debat profileerden.

De kandidaten (VLNR) Sybrand van Haersma Buma, Mona Keijzer, Henk Bleker, Liesbeth Spies, Madeleine van Toorenburg en Marcel Wintels na afloop van het eerste debat om het lijsttrekkerschap bij het CDA.Beeld ANP

Pieter Gerrit Kroeger, CDA-historicus, CDA-lid en hoofdredacteur van ScienceGuide.nl. Schreef onder meer 'De rogge staat er dun bij - Macht en verval van het CDA 1974-1998'. Toen de CDA-fractie in Provinciale Staten van Limburg het vertrouwen opzegde in coalitiepartner PVV, zei Kroeger in de uitzending van Pauw en Witteman van 20 april dat nu ook het gedoogkabinet zou vallen:
'In het eerste debat kon je merken dat iedereen onwennig is om zich te presenteren als lijsttrekker. Daarbij kwam dat de thema's van de discussie heel algemeen waren. Belangrijke onderwerpen als de werkloosheid en de toekomst van Europa kwamen niet op tafel. Dat heeft mij teleurgesteld.'

'Van de zes debaters was Mona Keijzer zonder meer de positieve verrassing. Op het punt van het integratiebeleid kwam zij met een glashelder statement dat als visie van het CDA het zonder meer uitstekend zal doen. Zij onderstreepte met nadruk dat de vele nieuwe burgers in ons land een verrijking vormen voor de samenleving en wees erop dat waar er natuurlijk ook problemen zijn, alles gedaan moet worden om juist hun participatie in de samenleving voorop te zetten door taal, werk en onderwijs. Bovendien schrok zij er niet voor terug Henk Bleker stevig aan te pakken op zijn wat merkwaardige verhaal over ecologie en duurzaamheid.'

'Wie ook opviel was Sybrand van Haersma Buma. Ten eerste stelde hij zich in het eerste deel van de discussie opvallend integer en terughoudend op. Het was merkbaar dat hij zich niet al te macho wilde profileren als de gedoodverfde winnaar. In de slotronde van het debat sloeg hij toe. Toen liet hij met een kort verhaal over hoe hij het CDA leiding zou willen geven ineens heel duidelijk merken dat hij toch de nummer 1 is van de zes politici aan die tafel.'

'Twee van de debaters hebben een gouden kans uit hun handen laten vallen om hun eigenzinnige profiel scherp naar voren te laten komen. Marcel Wintels bracht zichzelf tot nu toe als de outsider contra Den Haag. In de discussie was daar weinig van te merken want hij was het voortdurend eens met bijvoorbeeld Liesbeth Spies en de andere Haagse kandidaten.'

'Henk Bleker startte het debat met een vurig pleidooi voor het CDA als volkspartij, dichtbij de mensen in het land. Dat aspect heeft hij daarna geen enkel moment sterk naar voren gebracht doordat hij bij verschillende onderwerpen met allerlei losse punten kwam. Bij die losse punten zat wel een boeiend nieuwtje: Hij neemt afstand van zijn chef op het ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie - Maxime Verhagen -, en komt met een veel kritischer lijn over kernenergie.'

© Screenshot Pauw en Witteman. Pieter Gerrit Kroeger bij P&W.

Annie Schreijer-Pierik, werd in 1998 met voorkeursstemmen Tweede Kamerlid voor het CDA en bleef dat tot 2010. Na de val van het kabinet-Balkenende in 2010, was ze een van de eersten die openlijk haar twijfels uitte over zijn hernieuwde lijsttrekkerschap:
'Alles op een rij was Mona Keijzer degene die er qua frisheid uitsprong. Zij was het nieuwe en frisse gezicht. Maar dat betekent nog niet dat zij de nieuwe lijsttrekker zal worden.'

'Ook Henk Bleker maakt een grote kans, net als Liesbeth Spies die de komende weken nog best zou kunnen stijgen.'

'Toch denk ik dat Sybrand van Haersma Buma degene is die staat voor het brede pakket en de meeste kans maakt om lijsttrekker te worden. Ik heb Henk Bleker ook hoog zitten, maar het is natuurlijk ook een beetje de vraag waar je voor kiest: kies je voor het CDA als volkspartij om zo veel nieuwe leden te werven, of kies je voor iemand die ook met zware dossiers om kan gaan en zo de BV Nederland omhoog kan houden. Ik denk toch dat Sybrand van Haersma Buma dan toch iets meer in huis heeft. Maar we moeten afwachten, want je weet het bij het CDA nooit.'

Annie Schreijer-Pierik, toen zij nog in De Kamer zat.Beeld ANP

Ibrahim Wijbenga is raadslid voor het CDA in Eindhoven. Hij was een van de initiatiefnemers tot het Meldpunt Overlast PVV (MOP), gelanceerd als antwoord op de PVV-'kliklijn' voor overlast van Midden- en Oost-Europeanen:
'De tijden van het regentendom binnen het CDA zijn met de lijsttrekkersverkiezing voorgoed voorbij. Ik ga er vanuit dat een lijsttrekker wordt gekozen die qua mentaliteit en instelling bij deze openheid past, en het gezicht ervan zal zijn. Daarbij hoort ook politieke actie, de bereidheid om als het moet de barricade op te gaan. Een bereidheid die het CDA in het verleden nauwelijks heeft getoond. Dat moet veranderen. Het CDA moet lef tonen, en vooral weer herkenbaar worden voor de kiezer.'

'Om de kiezers te mobiliseren, moeten de lijsttrekkers feller met elkaar debatteren, en ook de onderlinge verschillen meer profileren zodat de kiezers een duidelijke keuze kunnen maken. Het eerste lijsttrekkersdebat was een herhaling van steeds dezelfde argumenten in plaats van een echt debat. Het is van levensbelang voor het CDA om juist dit platform te gebruiken. Als je nog maar 11 zetels hebt dan moet je hier werk van maken. Dan moet je hier een sterk debatingplatform van maken om zoveel mogelijk kiezers te bereiken.'

'Ik denk dat we Henk Bleker niet moeten onderschatten. Hij doet het goed bij het publiek. Maar gezien de bestuurlijke en politieke ervaring lijkt Sybrand van Haersma Buma voor de hand te liggen om de lijsttrekker te worden. Te meer het CDA in deze moeilijke tijden een iemand nodig heeft die de lijnen helder kan uitzetten en deze ook goed kan verdedigen.'

'Tegelijkertijd wil ik ook een lans breken voor een sympathieke outsider: Marcel Wintels. Hij heeft wel bestuurlijke maar minder politieke ervaring. Juist daardoor denk ik dat hij een frisse wind kan laten waaien. Wintels heeft bij zijn presentatie ook duidelijk gemaakt te staan voor een breed CDA waar nieuwe Nederlanders ook een actieve rol moeten gaan spelen binnen het CDA.'

'Maar zoals gezegd we kunnen niet uitsluiten dat Bleker de grote verrassing zal zijn, want hij krijgt toch de meeste aandacht. Vooralsnog kunnen we nog niemand op het schild hijsen als de nieuwe lijsttrekker van het CDA.'

Ibrahim Wijbenga.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden