Het brein weegt naar zijn ouders

Onderzoek aan de hersenen van tweelingen wijst op erfelijkheid van de omvang van hersendelen. En dus ook een beetje van intelligentie en taalvermogen....

DE grootte van bepaalde delen van de hersenen die worden geassocieerd met intelligentie en taalvermogen, zijn voor een groot deel genetisch bepaald. Dat melden onderzoekers van de Universiteit van Californië in Los Angeles en de Universiteit van Helsinki in Nature Neuroscience van 5 november.

Bovendien is er volgens de wetenschappers een duidelijk verband tussen de grootte van het intelligentiedeel in het brein en het IQ. Dat versterkt volgens hen de indruk dat intelligentie voor een belangrijk deel erfelijk is bepaald.

De onderzoekers komen tot hun bevindingen na een studie van twintig Finse tweelingparen, de ene helft eeneiïg, de andere helft twee-eiïg. Tweelingstudies zijn zeer belangrijk voor het onderzoek naar genetisch bepaalde eigenschappen. Eeneiïge tweelingen hebben precies dezelfde genen. Als tweelingbroers of -zussen bepaalde eigenschappen delen, maar verschillende levens leiden, dan is het hoogstwaarschijnlijk dat die eigenschap genetisch is bepaald.

Dat is volgens de onderzoekers het geval als het gaat om de grootte van de zogeheten frontale cortex, die samenhangt met intelligentie, en die van twee hersencentra die het vermogen aansturen om taal te leren. De wetenschappers kwamen tot die conclusie nadat zij de hersenen van de tweelingen driedimensionaal in kaart hadden gebracht.

Daaruit bleek dat de grootte van die hersendelen voor minstens 95 procent erfelijk is bepaald. Na IQ-testen van de tweelingen bleek ook dat hun intelligentie voor zo'n 70 procent herleidbaar was tot de grootte van de frontale cortex.

Prof. dr. Dorret Boomsma, hoogleraar Biologische Psychologie aan de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam en een toonaangevende tweelingonderzoeker, is zeer enthousiast over het 'elegante' onderzoek. Vooral de methode van het brain mapping is volgens haar 'prachtig'. De afbeeldingen bij het artikel 'maken mooi duidelijk hoe erfelijkheid van invloed is op het brein'.

De onderzoeksresultaten zijn volgens Boomsma niet geheel nieuw, maar desalniettemin 'zeer belangrijk'. Ze bevestigen de bevindingen uit de spaarzame eerdere tweelingonderzoeken, onder meer van de VU in samenwerking met de Universiteit Utrecht. Zij vonden al eerder dat de invloed van genen op het volume van bepaalde hersenendelen groot is.

Ook over de relatie tussen hersengrootte en intelligentie is Boomsma zeer te spreken. De gevonden 70 procent kwam volgens haar ook al uit eerdere onderzoeken, onder meer in Nederland, maar staat nog steeds ter discussie. Het nieuwe onderzoek vormt een belangrijke ondersteuning van het hoge percentage.

Overigens wil dat niet zeggen dat intelligentie en het vermogen om taal te leren geheel genetisch zijn bepaald, waarschuwt de hoogleraar. Dit onderzoek, met een vrij klein aantal tweelingen, laat volgens haar vooral zien dat de grootte van de bepaalde hersendelen genetisch is bepaald. 'Wat je daarmee vervolgens doet, is nog steeds afhankelijk van de blootstelling aan bijvoorbeeld talen tijdens je leven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden