Hét boek over MH17 is wel geschreven, maar niet te koop

Achter de schermen meekijken bij het onderzoek naar de ramp van de MH17, welke journalist zou er niet van dromen? Praten met leden van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, inzage in vertrouwelijke notulen en het eindrapport? En dan een boek publiceren op dezelfde dag dat de onderzoeksraad zijn conclusies wereldkundig maakt?

De reconstructie van de cockpit van vlucht MH17. Beeld anp

Dat boek is er. MH17 - Onderzoek, feiten, verhalen telt 287 pagina's, heeft een ISBN-nummer en is uitgegeven door Atlas Contact. Er is zelfs een Engelse vertaling gemaakt. Alleen: het is nergens te koop. Schrijver en onderzoeksjournalist Miek Smilde maakte het in opdracht van de onderzoeksraad, met als doelgroep de nabestaanden van de slachtoffers.


'In vijftien maanden hebben we op enkele persberichten na helemaal niets gezegd over ons onderzoek', zegt woordvoerder Wim van der Weegen van de raad. 'Nabestaanden hebben veel vragen. We wilden voor hen inzichtelijk maken hoe het onderzoek is verlopen en hoe onze mensen dat hebben ervaren.'


Miek Smilde schreef de reconstructie tussen 1 maart en 17 juli van dit jaar, 'in een snelkookpan', zegt ze zelf. Ze voerde ruim veertig gesprekken, kreeg toegang tot vergadernotulen en interne bijeenkomsten. Ze tekende een geheimhoudingsverklaring omdat alle informatie nog strikt vertrouwelijk was.

Niets geheimzinnigs

Gedetailleerd beschrijft Smilde hoe de onderzoekers zich in Kiev verbijten als ze niet naar de rampplek mogen. Als de wrakstukken worden geborgen in Oost-Oekraïne, worden ze voortdurend geschaduwd en afgeluisterd. Als ze elkaar bellen dat er een belangrijk wrakstuk onderweg is, hebben ze het daarom over 'de kip met de gouden eieren'. Als de tolk wil weten waarover een onderzoekster sprak met een Nederlandse militair, verzint ze een smoes. Hij vindt haar leuk: 'Zulke oneliners zitten ook in slechte films.'


Waarom is het boek niet voor een algemeen publiek te koop? 'We hebben het wel overwogen, maar vooralsnog is het niet aan de orde', zegt Van der Weegen van de onderzoeksraad. 'Het is primair voor de nabestaanden, maar niet exclusief', zegt auteur Miek Smilde. 'Er is verder niets geheimzinnigs aan. Daarom is het ook geproduceerd door een uitgever en heeft het een ISBN-nummer.'

Geen bestseller

Ook redacteur Bertram Mourits van uitgeverij Atlas Contact houdt zich op de vlakte. 'De verantwoordelijkheid voor distributie en inhoud ligt geheel bij de onderzoeksraad, wij gingen over vormgeving en papierkeuze. Ik praat voor mijn beurt als ik speculeer wat we verder kunnen doen. Mocht er belangstelling zijn, dan kan ik me best voorstellen dat we het er opnieuw over hebben.'


Hoe zou het verkopen? Literair agent Paul Sebes, die het boek van Miek Smilde niet heeft gelezen, denkt niet dat het nu nog een bestseller zou worden. 'Het is misschien te technisch en te specialistisch. Mensen willen doorgaans eerder een persoonlijk verhaal lezen van een nabestaande over een slachtoffer.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.