'Het blij-liberale 'mooiweer, alles goed' kabinet Rutte is vooral genant'

Het blijft Amanda Kluveld verbazen dat het vrolijke duo Rutte/Rosenthal al de gehele kabinetsperiode met onbezorgde blijheid spreekt over de meest verschrikkelijke regimes, alsof dit een soort paradijzen van liberale redelijkheid in opbouw zijn.

Minister Uri Rosenthal (R) van Buitenlandse Zaken wordt in aanwezigheid van koningin Beatrix welkom geheten in de Verenigde Arabische Emiraten door sjeik Khalifa bin Zayed Al Nahayan, president van de Verenigde Arabische Emiraten en tevens de emir van Abu Dhabi. Beeld anp

De staatsbezoeken van koningin Beatrix aan de Verenigde Arabische Emiraten en Oman beoogden een verdieping van de wederzijdse economische- en handelsrelaties. Daarnaast zou er aandacht worden besteed aan maatschappelijke ontwikkelingen, duurzaamheidsprojecten, maatschappelijk verantwoord ondernemen, onderwijs en cultuur.

Vorig jaar werd het staatsbezoek aan Oman uitgesteld nadat er tijdens demonstraties, onder andere tegen corruptie en voor meer inspraak, twee doden waren gevallen. Volgens minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal was de situatie in Oman nu weer goed en was er geen enkele reden om niet op staatsbezoek te gaan.
Vier dagen voor de aanvang van de staatsbezoeken werd de nieuwste Ranglijst christenvervolging door Open Doors gepubliceerd. De Verenigde Arabische Emiraten en Oman staan daarop vermeld op respectievelijk plaats 37 en 27.

Evangeliseren
Wat leren we over Oman? Er zijn bijna geen lokale christenen in Oman, stelt Open Doors, een paar honderd hooguit. Deze christenen worden door de overheid in de gaten gehouden. Wie geen moslim is en godsdienstige bijeenkomsten wil houden, dient zich bij de overheid te registreren. Voor niet-moslims is evangeliseren verboden, evenals het publiceren van geschriften over een geloof dat niet de islam is.

Risico
Moslims die zich tot het christendom bekeren lopen in Oman het risico dat hun familie wordt vervolgd en dat zij hun huis en werk verliezen. Om vervolging te voorkomen gebeurt het wel dat de familie van een bekeerling de overheid verzoekt om in te grijpen. De bekeerling wordt dan als een psychiatrische patiënt beschouwd. In 2011 werd een tot het christendom bekeerde moslim om die reden onderworpen aan elektroshocktherapie. Wie zich tot het christendom bekeert, verliest zijn ouderlijke rechten. De situatie in de VAE is iets beter, maar dat neemt niet weg dat dit land ook op de Ranglijst christenvervolging staat, om vergelijkbare redenen als Oman.

blij-liberale
Ik begrijp best dat dit voor het blij-liberale 'mooiweer, alles goed' kabinet Rutte geen reden is om miljoenendeals met Arabische zakenlieden aan zich voorbij te laten gaan. Dat is het voor andere kabinetten ook nooit geweest. Maar het blijft me verbazen dat het vrolijke duo Rutte/Rosenthal al de gehele kabinetsperiode met onbezorgde blijheid spreekt over de meest verschrikkelijke regimes, over landen die we op de Ranglijst christenvervolging vaak terugvinden, alsof dit een soort paradijzen van liberale redelijkheid in opbouw zijn.

In dit kader is het niet vreemd dat onze koningin en prinses Máxima eenzelfde enthousiasme tentoonspreiden over bijvoorbeeld de positie van vrouwen in de landen waar het staatsbezoek plaatsvond. Die positie is inderdaad verbeterd, volgens diverse mensenrechtenorganisaties, maar dat neemt niet weg dat in Oman vrouwen door het op de sharia gebaseerd privaatrecht, geen gelijke rechten hebben wanneer het bijvoorbeeld gaat om zaken als huwelijk, erfenissen, scheiding en voogdij. Vrouwen mogen naar het buitenland reizen maar hebben daarvoor toestemming nodig van een mannelijk familielid. Een moslimvrouw mag in Oman niet met een man van een ander geloof trouwen, een moslimman mag wel in het huwelijk treden met een vrouw die geen moslim is.

Vrouwen
Máxima stelt enthousiast dat vrouwen in de VAE en Oman een vooraanstaande rol spelen en driekwart van de universiteitsbevolking vormen. Dat is waar, maar wat betekent dat concreet voor vrouwen? Ben je straks gepromoveerd arts, moet je nog aan je broer of vader toestemming vragen of je een buitenlands congres van vakgenoten mag bezoeken. De jongens moeten zich juist zorgen maken over de opkomst van de vrouwen, stelt Maxima triomfantelijk. Ik hoop dat die jongens dat niet gaan doen want dan zullen de vrouwen daar zeker de zure vruchten van plukken.

Maar daar zullen we onze minister-president en onze minister van Buitenlandse Zaken niet over horen. Die hebben er baat bij om alleen de zonnige kant te belichten. Laten we onze koningin en prinses dan niet verwijten als zij dat ook doen. Zij doen dat onder verantwoordelijkheid van onze minister-president.

En onze minister-president en onze minister van Buitenlandse Zaken zien, zoals zoveel blije liberalen, nooit het kwaad in de mens, in een cultuur, in een geloof of in een handelspartner. Dat maakt hen ongetwijfeld aardige kerels voor op een borrel maar daar is dan ook alles mee gezegd. Dit is kennelijk voor Wilders voldoende want hij zegt wel dingen over de hoofddoek van de koningin maar maakt toch deel uit van deze mooiweershow.

Beter zouden kabinet en gedoger alles kunnen negeren wat zich in de uitverkoren landen van een staatsbezoek voordoet aan onrecht en vervolging. Want zo'n half verhaal waar alleen de zonnestraaltjes worden aangewezen en men ook nog doet alsof men over de positie van de vrouw, de verlichte waarheid in pacht heeft, is vooral gênant. Ga gewoon voor het sluiten van de handelsdeals en geef toe dat je wat dit betreft jezelf niet moreler kunt en mag achten dan China, dat zonder verder gedoe met ieder regime waar het economisch voordeel bij kan halen, in zee gaat.

Amanda Kluveld is historica en columniste voor vk.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden