Het bleef twee minuten stil op de Dam

Tijdens de nationale dodenherdenking op de Dam bleef het vanavond om 20.00 uur twee minuten stil. Precies zoals de bedoeling was. Koningin Beatrix, prins Willem-Alexander, prinses Máxima, en vele duizenden andere belangstellenden konden in stilte de doden herdenken.

De dodenherdenking (beeld van vorig jaar)

De autoriteiten hadden er dan ook veel aan gedaan om een herhaling van vorig jaar te voorkomen. Toen vielen er zestig gewonden als gevolg van de paniek die ontstond, nadat de 'Damschreeuwer' zijn langgerekte kreet uitte.

Voor de twee minuten stilte legden koningin Beatrix en prins Willem-Alexander een krans voor het nationale monument.

Na het stiltemoment droeg de vijftienjarige Esmee Hendriks haar gedicht Trots voor. Zij was de winnares van de poëziewedstrijd voor jongeren, Dichter bij 4 mei, die het Nationaal Comité 4 en 5 mei ieder jaar organiseert.

Vervolgens hield Tweede Kamervoorzitter Gerdi Verbeet een toespraak. 'Oorlog heeft een lange schaduw. Wij zijn nabestaanden, ook als we niet zelf getroffen zijn. Zo is het 4 mei voor iedere Nederlander.' Maar, zo zei ze, het is ook 4 mei voor alle Nederlanders samen. 'We gedenken onze doden ieder voor zich, maar ook samen. In een vrijheid die voor altijd verbonden is met hen die hun leven daarvoor gaven. Door hen is Nederland een vrij land.'

Behalve de koningin en de prins legden onder anderen ook de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer, de Commandant der Strijdkrachten en burgemeester van Amsterdam een krans. De nationale herdenking is afgesloten met een defilé.

Damschreeuwer vast
De Damschreeuwer zelf zit vast. Hij wordt verdacht van diefstal en wordt 90 dagen vastgehouden. Volgens de politie Amsterdam is dat de straf die op veelplegen staat, en heeft het niets met Dodenherdenking te maken. 'In dit geval komt het ons goed uit' aldus een woordvoerder van de politie.

Verder had de gemeente Amsterdam in samenspraak met de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb) extra veiligheidsmaatregelen genomen. Deze hielden onder meer in dat er een veiligheidsgebied was gemaakt rondom de Dam waarbinnen enkel genodigden en leden van de organisatie binnen konden. Burgers die in dit gebied wonen en werken werden tussen 16:00 en 21:00 geëscorteerd.

In aanloop naar de dodenherdenking heeft de politie twaalf mensen aangehouden. Alle verdachten zijn weer vrijgelaten. De politie hield de mensen aan voor kleine feiten, zoals baldadigheid en openbare dronkenschap. 'Voor het gebied gold een noodverordening en de verdachten zijn vastgehouden tot na de dodenherdenking', aldus een zegsman.

Zes van de verdachten zijn door de GGD gecontroleerd. 'Zij zijn ook weer vrijgelaten', aldus de woordvoerder.

Schiphol
Ook op andere plekken in Nederland was het stil. Op luchthaven Schiphol was een 'indrukwekkende' stilte te bemerken in de twee minuten dat heel Nederland stilstond bij de oorlogsslachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en daarna. 'Iedereen van het personeel deed mee, balies waren even dicht', aldus een woordvoerster van de luchthaven.

Dit jaar werd de herdenking voor het eerste live aangekondigd in vier talen. Reizigers werden in het Nederlands, Frans, Engels en Spaans op de hoogte gebracht van de twee minuten stilte. Bovendien werd tussen 19.45 uur en 20.03 uur voor het gehele Nederlandse luchtruim geen startverklaring gegeven.

Ook op de Nederlandse snelwegen was het rond acht uur erg rustig, meldde de ANWB. Er stond geen enkele file. De ANWB heeft woensdag automobilisten opgeroepen niet op de vluchtstrook te stoppen om 20.00 uur, maar tijdig een parkeerplaats op te zoeken.

Volg de Volkskrant op Twitter
Word vriend van de Volkskrant op Facebook

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden