Het Binnenhof: 8 september

Uw politieke nieuwsbrief

Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken, partijleider Diederik Samsom en partijvoorzitter Hans Spekman zingen het partijlied tijdens het partijcongres van de PvdA. Beeld ANP/de Volkskrant

Goedemiddag! Het is een klassieke PvdA-dag op het Binnenhof. In de wandelgangen van het Tweede Kamergebouw stuitten we op vloekende PvdA-Kamerleden en op partijleider Diederik Samsom die 'het hier echt even te druk voor heeft'. Uiteindelijk moet voorzitter Hans Spekman eraan te pas komen om de kou uit de lucht te halen, na het brisante interview van Felix Rottenberg in Vrij Nederland. Zoals het oud-Kamerlid Rob Oudkerk vanmorgen zei op Radio 1: 'De PvdA schiet altijd in z'n eigen voet.'

Net zo tekenend voor deze kabinetsperiode is het feit dat VVD en PvdA het temidden van alle tumult toch gewoon weer eens werden over een hoofdzaak, het Europese asielbeleid.

Dat en meer kleurt deze dinsdag op het Binnenhof:

Beeld de Volkskrant

HET GESPREK VAN DE DAG
Samsom onder vuur

Als Pvda-voorzitter Hans Spekman uit was op een beetje rust in de PvdA, had hij iemand anders dan Felix Rottenberg moeten vragen als voorzitter van de commissie die de kandidatenlijst voor de volgende Tweede Kamerverkiezingen samenstelt. De vorige keer dat Rottenberg daar invloed op had, in 1994, liep het uit op een grote schoonmaak. Zelfs fractievoorzitter Thijs Wöltgens mocht zichzelf destijds niet veilig wanen voor Rottenbergs vernieuwingsdrift.

In feite hanteert Rottenberg nu dezelfde tactiek, in zijn interview in Vrij Nederland: de trap moet van bovenaan schoongeveegd. Hij zegt het niet eens met zoveel woorden, maar de boodschap is niet mis te verstaan. Wie draagt de waarden van de PvdA op dit moment het best uit? 'Lodewijk Asscher is daar heel actief mee bezig. Die heeft het in zich.' En Diederik Samsom dan? 'Hij is een ecologisch bewogen man die zich zou kunnen ontwikkelen tot een geweldige minister van duurzaamheid in een volgend kabinet, zoals Sigmar Gabriel in Duitsland. Maar als fractieleider heeft hij weloverwogen het risico genomen een verdedigende rol te spelen in plaats van een aanvallende. Dan word je de bedrijfsleider van het kabinet.'

Het is niet eens Rottenbergs analyse die vandaag veel boosheid wekte binnen de partij. Die wordt door velen min of meer gedeeld - volgens sommigen zelfs door Samsom zelf. Steen des aanstoots is Rottenbergs timing. Net nu de PvdA ook positief kabinetsbeleid kan presenteren (extra investeringen in de kinderopvang - lees het nieuwsbericht van onze politiek verslaggever Gijs Herderscheê - koopkrachtstijging voor iedereen) ontketent Rottenberg een discussie over het leiderschap. Vanavond komt EenVandaag prompt met een peiling: Asscher of Samsom? Niemand zit nu op zulke publiciteit te wachten.

Bovendien is het niet onwaarschijnlijk dat de PvdA-top het scenario allang heeft uitgestippeld: Samsom maakt op een zelfgekozen tijdstip - niet te lang voor de volgende verkiezingen - met een groots gebaar plaats voor Lodewijk Asscher. De kroonprins dus die hij zelf naar Den Haag haalde, wetende dat die hem ooit naar de kroon zou gaan steken. Het recept van een nieuwe leider vlak voor de verkiezingen heeft zich eerder bewezen, met Wouter Bos in 2003, Job Cohen in 2010 en met Samsom zelf in 2012. Maar dan moet het wel in enige rust gebeuren. Een bloedige paleisrevolutie jaagt slechts nog meer kiezers weg. En bovendien: wat schiet de PvdA ermee op als Samsom nu vertrekt? Asscher is als vice-premier niet bepaald in de ideale positie om het profiel van de PvdA eens even lekker op te poetsen.

En daarom gebeurde vandaag uiteindelijk wat viel te verwachten: voorzitter Spekman floot Rottenberg terug. Wat hij had gezegd was 'fout' en 'stom'. Maar hij mag wel blijven want hij zal het nooit meer doen. Zegt hij.

Spekmans blazoen is overigens ook niet geheel smetvrij. Afgelopen weekend kraakte hij zelf kritische noten over Samsom. Lees hier het interview nog eens terug (+).

Diederik Samsom: 'Ik heb het hier echt even te druk voor' Beeld anp
Felix Rottenberg: 'Samsom is een ecologisch bewogen man die zich zou kunnen ontwikkelen tot een geweldige minister van duurzaamheid in een volgend kabinet.' Beeld Joost van den Broek

DOORBRAAK VAN DE DAG
Het vluchtelingencompromis

Het is zo'n politiek compromis waar premier Rutte zo langzamerhand het patent op heeft: de PvdA de ruimhartige opvang van extra asielzoekers, de VVD de poging om het Europese asielbeleid drastisch te verscherpen. Allebei wat zoet, allebei wat zuur. Of, puur strategisch bekeken: de VVD had iets nodig om genoegen te kunnen nemen met het feit dat het kabinet gaat instemmen met een nieuwe Europese verdeelsleutel voor asielzoekers. En om zich teweer te kunnen stellen tegen de dagelijkse twittergeseling door Geert Wilders.

De PvdA op haar beurt zal ook nog wel wat moeite moeten doen om aan de eigen linkervleugel uit te leggen waarom Nederland stopt met de mogelijkheid om hier asiel aan te vragen. De reactie van bijvoorbeeld GroenLinks-leider Jesse Klaver speelt in op dat bezwaar: 'Het kabinet breekt met het fundamentele principe dat mensen die bij ons aankloppen omdat ze moeten vluchten voor oorlog en geweld hier een veilig heenkomen kunnen krijgen.'

Daar staat tegenover dat VVD en PvdA weer even verlost zijn van het verwijt dat de coalitie piepend en knarsend tot stilstand is gekomen en weinig daadkracht meer in zich heeft. Er is nu toch weer een behoorlijke horde genomen. Althans op papier. Want daar zit vooral voor de VVD nog wel het risico: met de verdeling van asielzoekers zal binnenkort worden begonnen, terwijl het kabinet nog maar moet afwachten hoe in Brussel en de andere Europese hoofdsteden wordt gereageerd op het plan om de asielloketten te verplaatsen naar de opvangkampen 'in de regio'. Om over de reacties van landen als Jordanië en Turkije nog maar te zwijgen.

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff presenteerde het coalitiecompromis: de verdeelsleutel voor de PvdA, aanmeldcentra buiten de EU voor de VVD. Beeld anp

ONDERTUSSEN IN #BINNENSKAMERS
Geboortegolf in de senaat

Als er vroeger beschuit met muisjes waren in de Eerste Kamer, was het meestal omdat er kleinkinderen waren geboren. Maar onze senatoren worden gemiddeld steeds jonger. Ze hebben de baby's nu zelf, vertelt verslaggever Ariejan Korteweg in onze achter-de-schermenrubriek #Binnenskamers.

WAT WE LAZEN
Het gejojo met de kinderopvang

Onze specialist Sociale Zaken, Gijs Herderscheê, over het beleid rond de kinderopvang, dat nu toch echt trekjes van politiek hobbyisme begint te vertonen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.