Het Binnenhof: 5 september

Uw politieke nieuwsbrief

Beeld ANP/de Volkskrant

Goedemiddag. Morgen keert de Kamer terug van zomerreces, vandaag al is uw politieke nieuwsbrief terug.

Hier zijn uw Dagkoersen, die u gedurende de komende verkiezingscampagne uiteraard ook dagelijks per e-mail kunt ontvangen. Regel het heel eenvoudig hier.

Beeld de Volkskrant

GESPREK VAN DE DAG
Mark Rutte I

Eerst een misverstand uit de weg ruimen. Het leek zondagavond in Zomergasten even of Mark Rutte nu toch weer gewoon met Wilders' PVV wil gaan regeren. Hij zag weliswaar allerlei 'grondwettelijke bezwaren' tegen Wilders' verkiezingsprogramma, maar dat andere vertrouwde voorbehoud liet hij opeens achterwege: dat Wilders eerst maar eens zijn 'minder minder-uitspraak' over Marokkaanse Nederlanders terug moet nemen.

Zagen wij daar de minister-president de draai inzetten, live op tv? 'Helemaal niet', liet de VVD maandagochtend desgevraagd weten. 'Er is niets aan het standpunt veranderd.' Als presentator Erdbrink even zou hebben doorgevraagd, had hij gewoon weer dezelfde formule gehoord, bezweert de partij. 'Zolang die uitspraak niet is teruggenomen komt er geen VVD-PVV-coalitie.'

Staat dus nog steeds genoteerd.

Premier Rutte, zondagavond. Beeld Zomergasten

Mark Rutte II

Intussen kijken ze bij diezelfde VVD uiterst tevreden terug op de zondagavond. Er zijn vooral positieve reacties binnengekomen, zo valt bij de liberalen te horen.

En Ruttes rivalen willen dat geloven. 'Daar knallen de champagnekurken,' aldus een andere lijsttrekker vanochtend in de wandelgangen tegen Volkskrant-verslaggever Frank Hendrickx. Net geen miljoen kijkers keken naar de VPRO-uitzending, maar de berichtgeving over Ruttes optreden heeft een nog veel groter bereik onder potentiële kiezers. Teletekst en nieuwssites kwamen met dezelfde avond nog met berichten ('Rutte: PVV-verkiezingscampagne is eng').

Radio, televisie en kranten pakken uit met fragmenten en nabeschouwingen ('Rutte was persoonlijk, maar altijd met een politieke reden,' aldus Frits Wester.) De premier heeft met Zomergasten een miljoenenpubliek bereikt, constateren zijn tegenstanders.

Mark Rutte III

Waarbij de Rutte-watchers op het Binnenhof nog één ding opviel. Tien jaar lang was hij een moedig voorvechter van alleenstaand Nederland, onvermoeibaar op de bres voor het recht om geen partner te willen. 'Ik vind het leuk om alleen te wonen. Nee, ik vind het héérlijk om alleen te zijn.'

Hij hield het zo stug vol ('hou nou toch óp jongens!') dat hij er niet eens meer naar gevraagd werd. Het was goed zo. Maar zondagavond had hij opeens 'heel soms' behoefte aan een luisterend oor, iemand om de dag mee door te nemen, een zachte arm om hem heen als de wereld wreed is.

Rondom Mark Rutte gebeurt niets zomaar: in de race om zijn herverkiezing acht het VVD-campagneteam het kennelijk noodzakelijk dat zijn persoonlijke profiel wat verder wordt uitgediept, dat hij ook eens wat kwetsbaarheid moet laten zien, iets meer van zijn gevoelens.

Het begin is gemaakt, de postkamer van het ministerie van Algemene Zaken maakt zich op voor een stortvloed aan huwelijksaanzoeken. Al leek de minister-president zelf er zondagavond nog wat ongemakkelijk onder.

En dan te bedenken dat de verkiezingen pas over zes maanden zijn. Wat wordt de volgende stap in dit proces?

TREND VAN DE DAG
Het Roos-effect

Honderd leden erbij in vier dagen, dat is het Jan Roos-effect. Voor Nederland (VNL), de nieuwe partij van ex-PVV'ers Joram van Klaveren en Louis Bontes, leek voor de zomer in de vergetelheid te raken. Het Moszkowicz-effect (eerst zijn aanstelling, daarna zijn vertrek) was uitgewerkt, de VNL-campagne voor het Oekraïnereferendum was achter de rug en met Van Klaveren als gezicht van de partij gebeurde er in de peilingen niets.

Maar nu is daar lijsttrekker Jan Roos en duikt VNL plots met twee zetels op bij Maurice de Hond. Twee zetels van de PVV bovendien. En met Roos aan kop stromen de leden weer binnen, meldt een opgetogen Van Klaveren vandaag.

Jan Roos. Beeld anp

ZETELS TELLEN
Weg met het eigen risico

Over trends gesproken: nu ook GroenLinks kiest voor de afschaffing van het eigen risico in de zorgverzekering, is wel duidelijk dat dit standpunt is begonnen aan een onstuitbare opmars in Den Haag. De SP, de PVV en 50Plus gingen GroenLinks al voor. Dat is samen al bijna een Kamermeerderheid, al is het dan in de opiniepeilingen.

Daarmee dient zich een principiële politieke strijd van jewelste aan. Want voor de VVD van zorg-boegbeeld Edith Schippers is het eigen risico veel meer dan een financiële post: het is een rem op onbeperkt doktersbezoek en daarmee een van haar belangrijkste instrumenten om de oplopende zorgkosten te beteugelen.

Zolang de VVD in alle prognoses nog een prominente rol inneemt in de volgende coalitie, is het eigen risico dus nog lang niet weg. Maar het ligt nu wel op tafel, vrijwel zeker ook bij de volgende formatie-onderhandelingen. De doorslag zou wel eens kunnen komen van het CDA-standpunt, dat later deze maand in het verkiezingsprogramma wordt onthuld.

Jesse Klaver: weg met het eigen risico. Beeld anp

TEN HALVE GEKEERD
Toch maar met scheidsrechter

Heel even leek het er voor de zomer op dat de partijen het zat waren. Altijd maar dat Centraal Planbureau dat elk programmapuntje tot twee cijfers achter de komma doorrekent. Altijd maar die teleurstelling als je mooie milieuplan niet zo gunstig blijkt te zijn voor de werkgelegenheid in 2053. Altijd maar die verkiezingsdebatten waarin de lijsttrekkers elkaar niet op idealen bevechten maar op financieel-economische haalbaarheid.

Het idee dat het maar eens anders moest, leek snel terrein te winnen. Veel partijen betwijfelden openlijk of ze de boel nog wel zouden laten doorrekenen.

Maar nu de politieke zomer voorbij is, keren de meeste partijen toch weer terug in het hok. Verslaggever Robert Giebels: 'Eerst waarschuwde CPB-directeur Laura van Geest in de Volkskrant dat het verwijt van 'luchtfietserij' snel gemaakt is als je een doorrekening niet aandurft. En om het wel iets aantrekkelijker te maken beloofde Van Geest een minder ingewikkelde en uitgebreide doorrekening. Bovendien zal het CPB ook het effect op de inkomensongelijkheid uitrekenen.'

Dat werkt. Bijna alle partijen doen toch weer mee. Alleen het CDA en de SGP twijfelen nog. En boven de PVV hangt nog even de vraag of één A4'tje met elf globale voornemens de rekenmodellen genoeg houvast geeft.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Onze politieke redactie neemt u elke middag rond 17.00 uur mee naar het Binnenhof. De Haagse vierkante kilometer is een snelkookpan waarin een tweet in de ochtend kan uitgroeien tot een Kamerdebat in de middag en een crisis in de avond. U leest het in Dagkoersen. Meld u hier aan om deze nieuwsbrief dagelijks in uw mailbox te ontvangen.

Scheidsrechter Laura van Geest. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden