Het Binnenhof: 29 maart

Uw politieke nieuwsbrief.

null Beeld null

Goedemiddag. De formatie is nu echt begonnen. De komende maanden zal er veel gefluisterd worden ('je hebt het niet van mij'), maar soms blijken de zaken achteraf dan toch iets anders te liggen. Helaas heeft deze formatie nu al één canard opgeleverd. En dan ook nog van een grote meneer.

En verder: Khadija Arib gaat door als Kamervoorzitter, ook al was er toch wat gemopper.

Hier zijn uw politieke Dagkoersen, die u dagelijks per e-mail ontvangt als u hier een vinkje zet.

null Beeld null

MISSER VAN DE DAG
Geldzucht motief lange formatie

De formatie is een precair proces voor de parlementaire pers. Weinig openbaarheid, veel gefluister. De mensen die weinig weten doen soms of ze veel weten en de mensen die veel weten doen juist weer alsof ze niks weten. Zo ligt de nachtmerrie van iedere journalist op de loer: 'betrouwbare bronnen' beweren iets, maar achteraf blijkt het net iets anders te zitten.

Gelukkig is er een troostende gedachte: het kan de beste overkomen, zelfs de 'misschien wel grootste Nederlandse schrijver van de 20ste eeuw' (dixit Max Pam).

Wat wil het geval? Na een artikel over de naar verwachting lange formatie van Rutte III stuurde een lezer gescande pagina's uit de bundel Luisteraars van Karel van het Reve. De slavist, essayist en columnist schreef in een stuk uit 1986 dat hij van een afgetreden staatssecretaris ('ik noem geen namen') de werkelijke reden had gehoord voor lange formaties. Demissionaire bewindspersonen die tevens tot Kamerlid zijn gekozen, zouden volgens de anonieme bron van Van het Reve een dubbel salaris krijgen.

De schrijver concludeerde: 'Nu geloof ik, dat het aantrekkelijke van die situatie een factor is die de duur van de kabinetsformatie verlengt. U vindt die gedachte misschien een beetje laag bij de gronds. Dat is hij ook. Maar daarom is die gedachte niet direct verwerpelijk.'

Het leek meteen ook een hete tip voor deze formatie. Gaat de vorming van Rutte III lang duren, omdat mensen als Mark Rutte, Jeanine Hennis, Lodewijk Asscher en Jeroen Dijsselbloem sinds 15 maart dubbel verdienen: één keer als gekozen Kamerlid en één keer als demissionair minister? En dat dus mogelijk maandenlang.

Wat blijkt na navraag bij het ministerie van Binnenlandse Zaken: bewindspersonen die ook Kamerlid zijn, kunnen volgens de Wet schadeloosstelling leden Tweede Kamer geen aanspraak maken op twee inkomens. Niet sinds de wetswijziging in 1990, maar ook niet daarvoor.

Conclusie: de grote schrijver heeft zich in de jaren tachtig iets op de mouw laten spelden door een bron die indruk wilde maken. Een canard dus.

We zijn gewaarschuwd.

Een canard. Beeld null
Een canard.

PERSCONFERENTIE VAN DE DAG
Edith Schippers heeft een spoorboekje

Haast u langzaam, lijkt het motto van Edith Schippers. De informateur probeert de verwachtingen te temperen - geen kabinet voor Pasen - maar ze wil wel graag voor deze zomer Rutte III op het bordes zien.

Schippers onthulde vandaag het praktische spoorboekje voor de komende periode, schrijft Sammie Peters. 'De onderhandelingssessies met Mark Rutte (VVD), Sybrand Buma (CDA), Alexander Pechtold (D66), Jesse Klaver (GroenLinks) en hun secondanten vinden plaats van maandag tot en met donderdag. Er is steeds een ochtendsessie van tien tot half één en een middagsessie van half drie tot vijf uur. Eventueel kan ook 's avonds nog worden onderhandeld.'

Schippers gaat zoals bekend straks 'iets heel anders' doen buiten de politiek, maar tot die tijd zal ze iedere donderdag de pers bijpraten over de vorderingen van deze formatie.

De aankondiging van de eerste persconferentie van informateur Schippers. Beeld null
De aankondiging van de eerste persconferentie van informateur Schippers.

ZEGE VAN DE DAG
Arib hoort klaagzang aan

Werk aan de winkel voor de PvdA-fractie. Khadija Arib, een van de negen 'survivors' van 15 maart, blijft zoals verwacht Kamervoorzitter. Dat betekent dat de overige acht PvdA-Kamerleden de komende jaren heel wat uurtjes in de commissiezaaltjes gaan doorbrengen. Weinig tijd dus voor drank en vrouwen, om met Jeroen Dijsselbloem te spreken, de man die nog steeds een belangrijk gespreksonderwerp is in de Zuid-Europese media.

De herverkiezing van Arib was een formaliteit - tegenkandidaten hadden zich niet gemeld - maar het debat bleek desondanks levendig. Vooral de PVV en Denk klaagden ('huilie, huilie', sneerden tegenstanders) over een onfaire behandeling, schrijft Joost de Vries.

Volgens Fleur Agema moet Arib nodig iets doen tegen het 'cordon sanitaire' rond de PVV. En Tunahan Kuzu is al helemaal geen fan. De Denk-leider begon zijn betoog met een sneer over het 'toonbeeld van geslaagde emancipatie' dat de PvdA'er volgens velen zou zijn. Khadija Arib mag dan wel Kamervoorzitter zijn, daar heeft 'Khadija uit de Schilderswijk' niets aan, stelde hij. 'Zij heeft geen behoefte aan vergoelijkende voorbeelden.'

De Kamervoorzitter leek er niet van onder de indruk. De 'vrouw met de hamer' heeft het respect vergaard van een voorheen sceptische Kamer, schreef Remco Meijer vanochtend al in een profiel.

Arib met een nieuw Kamerlid, Thierry Baudet. Beeld null
Arib met een nieuw Kamerlid, Thierry Baudet.

BREXIT VAN DE DAG
Koenders wil kersen plukken

Om half twee bezorgden de Britten hun Brexit-brief in Brussel, een uur later stond in Den Haag minister Bert Koenders de pers, inclusief Remco Meijer, te woord in het ministerie van Buitenlandse Zaken. 'Een historisch moment', zei Koenders over de zogenoemde notificatie, 'ook belangrijk voor Nederland.'

De PvdA'er schat dat over ongeveer twee maanden de onderhandelingen tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie beginnen. Op uiterlijk 29 maart 2019 moeten ze zijn afgerond. Dan is de scheiding voltrokken. Maar hoe op dat moment de nieuwe relatie eruit ziet, is onzeker. 'Dit zijn onderhandelingen zonder precedent', aldus Koenders.

Na vandaag ziet hij geen weg meer terug. In zijn verklaring ontbrak het niet aan beeldspraak. 'De EU is geen menukaart.' Voorkomen moet worden dat andere landen 'de krenten uit de pap pikken' en de Britten moeten niet denken dat ze aan 'kersen plukken' kunnen doen.

Tegelijkertijd werd duidelijk dat Nederland, als Dagkoersen ook eens een voedselmetafoor mag gebruiken, zich niet de kaas van het brood wil laten eten. Buitenlandse Zaken heeft extra mensen aangesteld om bedrijven te werven die overwegen het VK te verlaten. En de Britten hebben een aantal EU-agentschappen, die terug zullen moeten naar het continent.

Nederland heeft het oog laten vallen op het, nu nog in Londen gevestigde, EMA, het Europees Medicijn Agentschap.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Onze politieke redactie neemt u elke middag rond 17.00 uur mee naar het Binnenhof. De Haagse vierkante kilometer is een snelkookpan waarin een tweet in de ochtend kan uitgroeien tot een Kamerdebat in de middag en een crisis in de avond. U leest het in Dagkoersen.

Wilt u deze nieuwsbrief per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl.

Koenders wil de krenten uit de pap. Beeld null
Koenders wil de krenten uit de pap.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden