Het Binnenhof: 28 oktober

Uw politieke nieuwsbrief

Beeld ANP/de Volkskrant

Eerst sprak een verrassend eensgezinde Kamer de kiezers bestraffend toe. Daarna moest een hele serie bewindslieden van Infrastructuur het ontgelden. En toen was daar dan toch de al vaak voorspelde val van Wilma Mansveld.

Hier is uw samenvatting van een hectische dag op het Binnenhof.

Beeld de Volkskrant

GESPREK VAN DE DAG
Het treindebacle

'Ik ben ook verantwoordelijk voor wat zich in de jaren negentig heeft afgespeeld. Het is mijn rol daarvoor verantwoordelijkheid te nemen.' Aldus Wilma Mansveld woensdagmiddag om 15.20 uur, bij het bekendmaken van haar aftreden. De bewindsvrouw die haar draai op het Binnenhof nooit wist te vinden, en al maanden steeds eenzamer ging ogen, kreeg de genadeklap van de parlementaire enquêtecommissie Fyra.

Hoewel veel al bekend en beschreven was, zijn het toch ontluisterende conclusies die de commissie woensdag trok over het debacle met de snelle trein tussen Amsterdam en Brussel. Zoals verslaggever Joost de Vries (@devriesjoost) noteerde uit de mond van commissievoorzitter Madeleine van Toorenburg: 'Alle betrokken partijen verkozen het eigenbelang boven dat van de reiziger.'

De Staat had vooral oog voor financiële opbrengsten. De NS was bezig met behoud van de eigen monopoliepositie. De Tweede Kamer stemde telkens in met besluiten van de opeenvolgende bewindslieden.

En die bewindslieden zelf? Toen Melanie Schultz (VVD) het spoor nog deed, gaf zij een 'te rooskleurig' beeld van de stand van zaken en stond niet open voor alternatieven. Haar voorganger Tineke Netelenbos (PvdA) zette in 2001 de Kamer 'buitenspel'. Daartussenin zat nog Karla Peijs (CDA) die de Kamer 'verkeerd informeerde', waarna haar opvolger Camiel Eurlings (CDA) de Kamer zelfs 'misleidde' toen hij informatie over de slechte financiële situatie van NS-dochter HSA 'bewust minder helder' doorgaf aan de Kamer.

Madeleine van Toorenburg.Beeld anp

Wilma Mansveld (PvdA), de huidige verantwoordelijke staatssecretaris, sluit naadloos aan in dat rijtje. Zij informeerde de Kamer drie keer onvolledig tot onjuist.

Daar komt voor haar de pech bij dat zij nu eenmaal de actuele politieke verantwoordelijkheid draagt. Plus het feit dat een flink deel van de Kamer het vertrouwen in haar al grotendeels was verloren na een serie moeizame debatten over de aanhoudende problemen bij spoorbeheerde ProRail. Dan treden Haagse wetten in werking. Iemand moet bloeden en meestal is dan de zwakste de klos. Zoals politiek verslaggever Frank Hendrickx (@FrankHendrickx) eerder vandaag schreef: 'Tal van politieke en bestuurlijke grootheden hebben hun vingerafdrukken achtergelaten op het Fyra-dossier, maar vandaag verdwijnen ze achter de rug van Mansveld.'

Dan kan het opeens hard gaan op het Binnenhof, zoals de staatssecretaris nu weet.

Intussen leidt alle kritiek op haar natuurlijk wel af van de échte hamvraag rond de Fyra: durven Kamer en kabinet op het spoor nu eindelijk te kiezen tussen de markt en de staat? Een groter fiasco met 'gereguleerde marktwerking' hebben we immers nog niet eerder gezien. Het is een debat dat de komende maanden verder moet worden gevoerd, maar dan zonder Wilma Mansveld.

Wilma Mansveld.Beeld anp

INITIATIEF VAN DE DAG
Eenheid, voor heel even

Een verrassende boodschap vanmorgen vanuit een plots zeer eensgezinde Tweede Kamer: stop met intimidatie, bedreigingen en geweld in het asieldebat. Op initiatief van GroenLinks-voorman Jesse Klaver richten de verenigde fractieleiders, inclusief PVV-voorman Wilders, zich tot het Nederlandse volk: 'Blijf af van onze volksvertegenwoordigers die zich dag in, dag uit inzetten voor het belang van hun gemeente.'

Tot zover is de eensgezindheid niet verrassend. Geweld en bedreiging, daar is iedereen tegen. Maar wat te denken van dit deel van de oproep: 'Verwar dreigementen en beledigingen niet met argumenten.' Vanuit een gezelschap waarin de een (Wilders) de ander (Pechtold) onlangs nog 'een dikke nul' noemde, is dat een opvallend statement. Ook waren er laatst nogal wat fracties die Wilders' aanhoudende aanvallen op het 'nepparlement' nogal beledigend vonden.

Of de oproep aan het land ook betrekking heeft op de toon van het debat in de Tweede Kamer werd woensdag dan ook niet meteen helder. Al wees Wilders' kom-in-verzet-tweet van de dag (zie hierboven) niet in die richting. Tenzij hij vindt dat 'bange, laffe neppolitici' geen beledigende omschrijving is van zijn politieke tegenstanders.

Jesse Klaver.Beeld anp

KAMERLID VAN DE DAG
Pieter Duisenberg

'Als ik onder de tram kom, hoop ik dat op mijn kruis komt te staan: hij heeft ervoor gezorgd dat de Tweede Kamer zijn controlerende taak goed uitvoert.'

Pieter Duisenberg, Tweede Kamerlid voor de VVD, mag dan geen groot poëet zijn, hij heeft wel een missie: verbeten probeert hij nu al enkele jaren de Kamer bij de les te houden en zijn collega's ertoe te bewegen dat zij doen waarvoor zij in de eerste plaats op aarde zijn: het kabinet controleren. Geen waan-van-de-dagdebatten dus maar nauwgezet nagaan of ministers doen wat zij beloven.

Verslaggeefster Maartje Bakker (@maartjebakker) ging hem vragen hoe dat zit en doet hier verslag. 'Het is me niet te doen om de grote Pieter-show.'

Pieter Duisenberg.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden