Het Binnenhof: 27 januari

Uw politieke nieuwsbrief

Van der Steur richting de uitgang.Beeld ANP/de Volkskrant

Goedemiddag. Een derde bewindspersoon is gevallen over de Teevendeal, maar Rutte staat nog. Een club van oude wijzen gaat nadenken over democratische vernieuwing. En Wiebes zag zijn Belastingdienst bijna vastlopen in reorganisatiechaos.

Hier zijn uw Dagkoersen. Wilt u deze nieuwsbrief per mail ontvangen? Regel het eenvoudig via volkskrant.nl/dagkoersen.

Beeld de Volkskrant

GESPREK VAN DE WEEK
Exit Van der Steur

'En ja, nee voorzitter, ik geloof nog even de heer uh Van der Steur uh misschien.' Het kwam gisteravond als een complete verrassing. Aan het eind van de eerste termijn - de Kamervoorzitter wilde al schorsen - gaf premier Rutte de vloer nogmaals aan Ard van der Steur. Die had al de hele middag een brief in zijn binnenzak gehad met daarop de woorden bij zijn vertrek. Het Kamerdebat was nog slechts een persoonlijke strijd geweest tegen het hem aangedane onrecht, zonder dat hij de illusie koesterde het vervlogen vertrouwen nog te kunnen terugwinnen.

Met een brok in de keel prees de minister de hardwerkende ambtenaren van zijn departement en de vele mensen in het land werkzaam voor politie en justitie. Ook 'vriend' Dijkhoff kreeg warme woorden: de samenwerking was 'perfect' geweest. Zij allen verdienden een minister die het volle vertrouwen van de Kamer geniet, maar dat was duidelijk niet het geval. Na zijn statement sloot Rutte hem kort in de armen. De foto prijkt vandaag op de voorpagina's.

Het offer van de minister roerde zelfs de stoïcijnse Fries Halbe Zijlstra tot tranen, constateerde NRC Handelsblad. De VVD-fractievoorzitter behoorde tot het zeer selecte gezelschap dat vooraf op de hoogte was van Van der Steurs besluit. 'Ik wist het, maar ik kon het je niet zeggen', zei hij geëmotioneerd, toen hij na het debat PvdA-fractievoorzitter Attje Kuiken tegenkwam.

In VVD-kringen schieten superlatieven tekort voor de nobele daad van Van der Steur. Ook Rutte prees hem vandaag nogmaals tijdens zijn wekelijkse persconferentie. 'Van der Steur heeft zich stijlvol verdedigd.' De aantijgingen in het boek van journalist Bas Haan waren ongefundeerd, zei de premier. 'In de feiten van deze week zaten geen zaken die aanleiding gaven tot een nieuwe conclusie.' Het was de optelsom met andere moeilijke debatten waaruit Van der Steur zijn conclusie trok. 'Ik respecteer zijn besluit.'

Het leek haast alsof de VVD zich slachtoffer voelde van de affaire, stelde een journalist. Zo ver wilde Rutte niet gaan. Bovendien: met gevoelens heeft de premier weinig. 'Ik kan allerlei emoties proberen binnen te laten, maar wat heeft het voor zin? Zo gaan die dingen.'

Op aandringen van de pers zei hij nog eens expliciet dat hij in de hele bonnetjesaffaire nooit heeft gelogen. 'Heeft Teeven met mij gesproken over de hoogte van de bedragen? Nee. En wist ik van de conceptantwoorden in maart 2015? Nee. NEE in hoofdletters.'

Het zijn wel degelijk leugens, stelt Nieuwsuur-journalist Haan in zijn boek. Volgens hem sprak Rutte al in 2014 met Teeven over de deal en wist hij sindsdien dat crimineel Cees H. een miljoenenbedrag van de staat had gekregen.

Haan gaf zijn boek de titel 'De rekening voor Rutte'. Die rekening is hoog gebleken voor het kabinet en de VVD, maar Rutte staat nog. Oppositiepartijen lieten vandaag weten geen behoefte te hebben aan voortzetting van het debat met de premier. 'De mensen begrijpen het zo langzamerhand niet meer', zei Pechtold van D66. De kous lijkt dus af. Of houden oppositiepartijen nog wat munitie op zak voor de verkiezingsdebatten?

Een laatste omhelzing voor Van der Steur.Beeld anp

STAATSCOMMISSIE VAN DE DAG
Parlementair stelsel onder de loep

Op verzoek van Eerste en Tweede Kamer heeft het kabinet een 'staatscommissie parlementair stelsel' aangesteld. Een groep van wijzen gaat onder leiding van Commissaris van de Koning Johan Remkes het functioneren van het huidige tweekamerstelsel onderzoeken. Andere leden van de commissie zijn onder meer Carla van Baalen, Jacob Kohnstamm en Ruud Koole.

Is het nou wel zo'n goed idee om de oude garde te vragen om na te denken over parlementaire vernieuwing, vroeg De Telegraaf aan de premier. En om Remkes, een man die zich meermaals heeft verzet tegen bestuurlijke hervorming, die club te laten voorzitten? 'Dit zijn mensen met ervaring en een zekere bezonkenheid', reageerde Rutte.

De keuze voor Remkes verdedigde hij met een verwijzing naar 'de eerste wet van Johnson', maar vanwege 'de jonge kijkertjes' wilde hij daar niet meer over kwijt dan 'iets met een tent'. 'Johnson' en 'tent' levert in Google het volgende citaat op: 'It's probably better to have him inside the tent pissing out, than outside the tent pissing in.' De Amerikaanse president zei dit in 1971 over toenmalig FBI-directeur J. Edgar Hoover.

De staatscommissie brengt volgend jaar verslag uit en doet dan aanbevelingen over democratische vernieuwing. Vervolgens buigen beide Kamers zich er weer over. De kans bestaat dat dan 'de bezonkenheid' weer snel vervliegt.

Commissaris van de koning Johan Remkes gaat de staatscommissie parlementair stelsel leiden.Beeld anp

ONDERZOEK VAN DE DAG
Belastingdienst in gevarenzone

Een pijnlijke dag voor Eric Wiebes, staatssecretaris van Financiën. Zijn Belastingdienst is in grote problemen gekomen door een ontspoorde reorganisatie. Een vertrekregeling was dusdanig riant dat veel meer medewerkers zich meldden dan de bedoeling was. 'Vitale processen' liepen gevaar, stelt een onderzoekscommissie.

De vertrekregeling had vijfduizend laaggeschoolde werknemers moeten verleiden om op te stappen. Maar zo'n vijfhonderd hoogopgeleide goedbetaalde ambtenaren hapten ook toe en dreven de Belastingdienst op extra kosten. Bovendien leek de regeling te veel op verkapt prepensioen en kreeg de dienst daarom een boete van zo'n 200 miljoen euro.

In de chaos liep het reguliere werk, het innen van belasting, bijna vast. Wiebes krijgt van de commissie een veeg uit de pan: hij heeft de dertigduizend belastingambtenaren niet voldoende onder controle. Er heerst een 'cultuur van non-interventie', concluderen onderzoekers Hans Borstlap en Tjibbe Joustra.

Te verwachten volgende week: een zwaar Kamerdebat met alweer een VVD-bewindspersoon.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Onze politieke redactie neemt u elke middag rond 17.00 uur mee naar het Binnenhof. De Haagse vierkante kilometer is een snelkookpan waarin een tweet in de ochtend kan uitgroeien tot een Kamerdebat in de middag en een crisis in de avond. U leest het in Dagkoersen.

Wilt u deze nieuwsbrief per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl.

Staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden