Het Binnenhof: 25 april

Uw politieke nieuwsbrief

Premier Rutte en Ebru Umar tijdens het Libelle Nieuwscafe Live in perscentrum Nieuwspoort. Beeld ANP/de Volkskrant

Goedemiddag. Het onvermijdelijke spoeddebat in de Tweede Kamer gaat deze week over columniste Ebru Umar. Haagse verontwaardiging alom over haar arrestatie in Turkije, vrijlating en 'landarrest'. En daar is het van de PvdA afgesplitste DENK weer verontwaardigd over. En verder in deze Dagkoersen: de grote afwezige bij GroenLinks en de strapatsen van een gevallen PVV-prominent.

Hier zijn uw Dagkoersen! Wilt u onze politieke nieuwsbrief dagelijks kosteloos in uw mailbox ontvangen? Meld u hier aan.

Beeld de Volkskrant

GESPREK VAN DE DAG
Columniste opgepakt; wat doet de premier?

Ze kennen elkaar, minister-president Mark Rutte en de Nederlands-Turkse journaliste Ebru Umar, van een middagje Libellelezersvragen beantwoorden tijdens het Libelle Nieuwscafe Live. Nadat Umar was opgepakt en weer vrijgelaten, maar te verstaan had gekregen dat ze Turkije niet mag verlaten, belde Rutte haar.

Voor en na haar vrijlating belde de premier ook met zijn Turkse collega Ahmet Davutoglu. Rutte wilde het belang van vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid benadrukken, zei zijn woordvoerder. En dat hij de aanhouding enorm betreurt. Het tweede telefoontjes was 'om druk op de zaak te houden'. Wat Davutoglu terug heeft gezegd, weten we niet.

Inmiddels is ingebroken in het Amsterdamse huis van Umar en schrijven onder andere The New York Times en alle grote persbureaus over de zaak. Tegelijk houdt 'Brussel' alles 'nauwgezet' in de gaten, want Turkije is nu eenmaal kandidaatlidstaat van de EU. Ook een aspirant-lid moet persvrijheid en vrijheid van meningsuiting respecteren.

Verschil met andere kandidaatlidstaten is wel dat de EU daarvan nu niet afhankelijk is. Van Turkije wel. Er is immers een deal met Turkije om de vluchtelingenstroom richting EU te beperken.

Journalist Ebru Umar wordt vrijgelaten nadat ze is gearresteerd door de Turkse politie in Kusadasi, nabij Izmir. Beeld EPA

VOORSPELLING VAN DE DAG
Het onvermijdelijke spoeddebat

Wat CDA-Kamerlid Knops betreft moet die deal dan ook maar snel van tafel, als het oppakken van Nederlandse journalisten daarvoor de prijs is. 'De tactiek van intimidatie die Erdogan continu hanteert zorgt voor een inperking van de vrijheid van meningsuiting', stelt Knops. En het werkt ook nog, vindt de CDA'er, want EU-president Donald Tusk heeft gezegd dat niemand het recht heeft Turkije te bekritiseren. 'Oftewel: we hebben een deal, dus we mogen geen kritiek hebben', aldus Knops.

Intussen vindt de van de PvdA afgesplitste partij DENK dat het zich moet roeren in de discussie. Per slot rekenen ze Turkse en Marokkaanse Nederlanders tot hun achterban. Op Facebook schrijven de twee Kamerleden van Turkse komaf, Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk, met verbazing over de 'mediahype' rondom de aanhouding van Ebru Umar. Ze treuren om de 'selectieve verontwaardiging' over het lot van Umar. 'We constateren dat de vrijheid van meningsuiting de vrijheid is geworden om alles en iedereen tot op het bot te beledigen.'

De twee Kamerleden hebben kritiek op Umar en op de tweets die haar in Turkije in problemen hebben gebracht. Maar dat, schrijven ze, mogen we niet zeggen, want dan zijn we opeens de 'Lange Arm van Ankara'. Genoeg om eens een fijn fundamenteel debat over te voeren in de Tweede Kamer. Het moet wel heel raar lopen als dat er deze week niet komt. Zoveel meer staat er trouwens niet op de agenda.

CDA Kamerlid Raymond Knops. Beeld ANP

AFWEZIGE VAN DE DAG
Waar was Femke?

Politiek verslaggever Ariejan Korteweg dompelde zich een dag onder in het partijcongres van GroenLinks. Maar waar hij ook keek, geen Femke Halsema. Waar was Femke? Dat de oud-GroenLinksleider geen congresgangster is, mag sinds haar politieke autobiografie Pluche geen geheim heten. Geen Femke van vlees en bloed in de Rijtuigloods van Amersfoort - het zal niemand verrast hebben.

Maar waarom lag Pluche dan niet gezusterlijk in de partijboekhandel naast De mythe van het economisme van Jesse Klaver, naast Moreel erfgoed van Bas de Gaay Fortman, Klimaatmores van Bas Eickhout en 51 Mythes van Mirjam de Rijk?

Dat de illustere voorganger van Klaver er niet was, zou te maken hebben met een signeersessie in Overschie, zo werd gezegd. Maar de afwezigheid van haar succesboek - zesde druk alweer - kon door niemand worden uitgelegd. 'Ik weet het echt niet', zei een fractiemedewerkster. Was het dan toch waar dat GroenLinks zich niet meer zo wilde identificeren met de libertaire koers die zij voor de partij had uitgezet? Of zoals Benni Leemhuis, fractievoorzitter in Groningen, het zei: 'De sociaal-economische analyse die Klaver maakt, dat is waar we na de grootste crisis sinds de jaren dertig behoefte aan hebben. Dit is een andere tijd met andere vraagstukken, die vraagt om een andere leider.'

Een andere leider kwam er, later op de zaterdagmiddag. Maar ook de oude leiders roerden zich. Warme gevoelens waren er voor Bram van Ojik, de man die in de woorden van voorzitter Marjolein Meijer 'klaar stond toen GroenLinks hem het hardst nodig had'. Omdat hij ooit bij een concert van Andre Rieu was gesignaleerd, maar ook in een tentje bij Festival Best Kept Secret, mocht hij een reuzecultuurcheque mee naar huis nemen. 'Bram, Bedankt!' stond er op.

Zo soepel als Van Ojik zich plooide naar zijn rol van wegbereider, zo moeilijk had Paul Rosenmöller het er volgens Korteweg mee. Voorprogramma voor hoofdact Klaver, zeven minuten spreektijd en de verplichting die aan onderwijs te besteden - het viel hem zienderogen niet gemakkelijk. 'De cijfers van nu zeggen weinig over de slaagkans van straks', waarschuwde hij met een verwijzing naar de voor GroenLinks gunstige peilingen. Waarna circus Klaver kon beginnen. De eerste zin nog maar even: 'Volgende week word ik dertig. Nog steeds een snotneus, zouden sommigen zeggen.'

Jesse Klaver spreekt het GroenLinks-congres toe. Beeld Foto: Ariejan Korteweg
Allemaal boeken van GroenLinksers, maar niet van Femke Halsema. Beeld Foto: Ariejan Korteweg

BIG SPENDER VAN DE DAG
Drank, drugs en een luxe leven

Voormalig fractievoorzitter Michael Heemels van de PVV Limburg, tevens oud-woordvoerder van PVV-leider Geert Wilders was al door het stof gegaan. Hij had al opgebiecht dat hij geld uit de partijkas had gestolen om zijn drank- en drugsverslaving van te bekostigen. En het zou gaan om veel geld. Misschien wel meer dan 20.000 euro. Al snel bleek dat veel meer te zijn. Tussen 2012 en begin dit jaar stal Heemels 176.000 euro van de partij.

De PVV-Limburg liet een accountant achterhalen waaraan Heemels dat geld precies had uitgegeven - 1Limburg kreeg daar inzage in. De man die was getipt als rijzende ster binnen de partij ging gebukt onder meer dan alleen een drank- en drugsverslaving. 'Hij wilde de blitse jongen uithangen, het mannetje zijn', zegt nu Robert Housmans, waarnemend PVV-fractievoorzitter in Limburg.

'Confronterend', vindt hij het te lezen waaraan Heemels geld uitgaf. Aan het luxe leven: kaartjes van 900 euro voor een concert van Madonna, verlovingsringen, een overnachting in het luxueuze hotel Adler in Berlijn. Ook verkeersboetes werden uit de partijkas betaald. Daarnaast pinde Heemels van de PVV-rekening dat het een lieve lust was.

Heemels heeft toegezegd alles terug te betalen plus de kosten die de PVV heeft gemaakt om het bedrog te achterhalen. Eerder schreef hij in een brief dat hij drank en drugs nodig had om stressvolle situaties, werkdruk en persoonlijke conflicten het hoofd te kunnen bieden. 'Op een gegeven moment heb ik uitsluitend nog geleefd in een sprookjeswereld.'

PVV-leider Geert Wilders (L) en lijsttrekker Michael Heemels in de binnenstad van Roermond op campagne voor de Provinciale Statenverkiezingen. Beeld ANP

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Onze politieke redactie neemt u elke middag rond 17.00 uur mee naar het Binnenhof. De Haagse vierkante kilometer is een snelkookpan waarin een tweet in de ochtend kan uitgroeien tot een Kamerdebat in de middag en een crisis in de avond. U leest het in Dagkoersen. Meld u hier aan om deze nieuwsbrief dagelijks in uw mailbox te ontvangen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden