Het Binnenhof 23 maart

Uw politieke nieuwsbrief

Beeld ANP/de Volkskrant

Goedemiddag. Ze gaan het proberen. Maar van ontluikende liefde tussen Rutte, Buma, Pechtold en Klaver is nog lang geen sprake.

Ondertussen vindt de minister-president nieuwe ondersteuning in de familie Hermans.

Hier zijn uw Dagkoersen, die u dagelijks per e-mail ontvangt als u hier een vinkje zet.

Beeld de Volkskrant

DE FORMATIE
Dag 8: vooruit dan maar...

Lang hadden ze niet nodig vandaag: na anderhalf uur praten met z'n vieren trokken Mark Rutte, Sybrand Buma, Alexander Pechtold en Jesse Klaver de conclusie 'dat zij bereid zijn om in deze samenstelling verder te praten'. Dat zal volgende week gebeuren, nadat de vandaag beëdigde nieuwe Tweede Kamer over de verkiezingsuitslag heeft gedebatteerd.

Maar wat vooralsnog vooral opvalt is de gezamenlijke krachtsinspanning om elke neiging tot enthousiasme over deze formatiepoging de kop in te drukken. Bedenkelijke gezichten en zuinige teksten domineren deze eerste fase. 'We hebben wel benoemd naar elkaar dat er natuurlijk grote verschillen zijn', aldus CDA-voorman Buma. 'Dit is verre van de ideale coalitie voor ons', beklemtoonde GroenLinks-leider Jesse Klaver nog maar eens. VVD-aanvoerder Rutte 'ziet grote inhoudelijke verschillen'. Alleen D66 laat enig voorzichtig optimisme doorschemeren. Pechtold ziet de komende onderhandelingen 'met vertrouwen tegemoet'.

Verkenner Edith Schippers zal niettemin tevreden zijn. Zij kan de Tweede Kamer melden dat de eerste acht dagen van deze formatie in elk geval een paar voorgesorteerde kandidaten voor regeringsdeelname hebben opgeleverd. Of zij daarmee ook aan de wieg staat van het derde kabinet-Rutte blijft nog wel even onzeker.

Het contrast met 2012 is immers groot. Toen vielen de leiders van VVD en PvdA, opgejaagd door de economische crisis en de verkiezingsuitslag, elkaar in de armen voordat hun kiezers het goed en wel in de gaten hadden. Zelfs hun eigen Tweede Kamerfracties werden grotendeels buiten het onderhandelingsproces gehouden. Vooral tussen de PvdA en de kiezers kwam het daarna niet meer goed.

Sybrand Buma: 'Grote verschillen...'Beeld anp

...zonder haast

Alle betrokkenen hebben zich dit keer dan ook voorgenomen het voorzichtiger aan te doen. 'Formeren is faseren', mag premier Rutte dezer dagen graag zeggen. Bij elke stap gaan de onderhandelaars achterom kijken: volgt de achterban nog? De Kamerfracties zullen intensiever bij het proces worden betrokken en als voelsprieten dienen. Bij het CDA is de fractie nu al vier keer bijeen geweest om te overleggen.

Dat alleen al is een garantie voor vertraging. Hoe het uit de hand kan lopen werd na de 'moeder aller formaties', die van 1977, al beeldend beschreven door PvdA-onderhandelaar Ed van Thijn in zijn Dagboek van een onderhandelaar: 'Woensdag 13 juli. Opnieuw de fractie (...) Aan goede raadgevingen geen gebrek. Niemand die op het idee komt een concessie aan te dragen. Integendeel. Elk punt is even belangrijk. Men onderhandelt met de onderhandelaar.'

Geruststellende notie voor de kiezers: hoeveel maanden dit ook gaat duren, de schade voor het land zal gering zijn. Het kabinet-Rutte/Asscher heeft de rijksbegroting zo snel op orde gebracht dat het geld nu tegen de plinten klotst. Vrijdag komt het Centraal Planbureau met nieuwe prognoses, die naar verwachting nog optimistischer zijn dan die van eind vorig jaar.

Elke maand dat er geen kabinet is dat extra geld kan uitgeven, is in deze omstandigheden een zegen voor de schatkist. Nadeel voor de onderhandelaars die elkaar nu moeten zien te vinden: het argument uit 2012 'dat het nu eenmaal moet in het landsbelang' heeft daardoor veel aan kracht verloren.

Alexander Pechtold: 'Vertrouwen in de afloop...'Beeld anp

TRANSFER VAN DE DAG
Nieuwe Hermans voor Rutte

Verkiezingen, dat betekent dat de banencarrousel in Den Haag op toeren begint te komen. Zo werd Sophie Hermans (35) donderdag beëdigd als lid van de Tweede Kamer voor de VVD. Jawel, de dochter van VVD-coryfee Loek Hermans.

Sophie laat een felbegeerde baan achter, politiek assistent van VVD-premier annex VVD-fractievoorzitter en partijleider Mark Rutte. In die baan is Sophie nu opgevolgd door haar zus, Caroline.

De VVD lijkt zo een beetje op een familiebedrijf. Maar Caroline is meer dan de dochter van en de zus van. Ze is gepokt, gemazeld en ingewerkt. Zij was de afgelopen jaren politiek assistent van VVD-staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes.

Of Wiebes een nieuwe assistent krijgt is nog niet duidelijk. Straks gaat
de banencarrousel in hoger tempo draaien als een kabinet geformeerd moet worden met banen voor ministers, staatsecretarissen, assistenten en, als Kamerleden tot het hogere geroepen worden, Kamerzetels.

Caroline Hermans, hier nog naast Eric Wiebes.Beeld ANP

CEREMONIE VAN DE DAG
De beëdiging

De blauwe zetels van de plenaire zaal in de Tweede Kamer zijn weer allemaal gevuld: nadat gisteren de 150 leden van de 'oude' Kamer vertrokken, zijn de nieuwe vandaag beëdigd. Een klein half uur klonk er afwisselend 'zo helpe mij God almachtig' of 'dat verklaar en beloof ik' in de plenaire zaal - en een enkele keer ging dat in het Fries.

Opvallend was het protest van de Kamerleden van DENK die aan het begin van de vergadering korte tijd weigerden te gaan zitten omdat ze het niet eens zijn met de plekken die zij in de vergaderzaal hebben gekregen. Ze zitten op de achterste rij, ingeklemd tussen D66 en 50Plus, waardoor geen van de Denk-leden aan het gangpad grenst. Dat bemoeilijkt het lopen naar de interruptiemicrofoons. Ze zijn bovendien naar hun zin te ver aan de linkerzijde van de Kamer ingedeeld. Vooralsnog heeft hun protest niets aan die situatie veranderd.

Öztürk, Azarkan en Kuzu protesteren.Beeld anp

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Onze politieke redactie neemt u elke middag rond 17.00 uur mee naar het Binnenhof. De Haagse vierkante kilometer is een snelkookpan waarin een tweet in de ochtend kan uitgroeien tot een Kamerdebat in de middag en een crisis in de avond. U leest het in Dagkoersen.

Wilt u deze nieuwsbrief per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden