Het Binnenhof: 22 maart

Uw politieke nieuwsbrief

Applaus voor afzwaaiend Kamerlid Harry van Bommel.Beeld ANP/de Volkskrant

Goedemiddag. Het was een emotionele dag op het Binnenhof. Bijna de helft van de Kamerleden nam afscheid. Ze werden niet gespaard in de 71 persoonlijke speeches van de Kamervoorzitter. Ook bij PVV-leider Wilders liep de emotie op. Hij wil wel, maar mag niet aanschuiven aan de formatietafel.

Hier zijn uw Dagkoersen. Wilt u deze nieuwsbrief dagelijks per mail ontvangen? Meld u aan via volkskrant.nl/dagkoersen.

Beeld de Volkskrant

RITUEEL VAN DE DAG
Het grote afscheid

'U streed voor de terugkeer van Tonic in de Kamer.' (Over VVD'er Helma Neppérus.) 'U bent de grote vriendelijke reus van het parlement.' (Over SP'er Eric Smaling.) 'Als u sprak kwam het niet altijd over. Maar ik ken weinig mensen die mooier schrijven.' (Over PvdA'er Ed Groot).

Het was niet zonder speldenprikken dat voorzitter Khadija Arib vanmiddag afscheid nam van liefst 71 vertrekkende Kamerleden. Maar bovenal prees ze de politieke prestaties en memoreerde de mooie herinneringen. Alle moties, amendementen en inititatief-wetsvoorstellen die de vertrekkers nalaten kwamen nog een keer langs, in de tweeënhalf uur die Arib nodig had. Her en der in de Kamerbankjes vloeiden tranen. En de Kamervoorzitter had het zelf ook niet makkelijk: liefst 32 van haar eigen voormalige fractiegenoten moeten hun geluk buiten het Binnenhof zoeken.

De afzwaaiers die tien jaar of langer in de Kamer zaten werden ter plekke Ridder in de orde van Oranje Nassau. Behalve de vertrekkende nestor Harry van Bommel. Arib: 'Een icoon verlaat ons.' De SP'er bedankte voor het lintje, maar misgunde het de anderen niet. 'Het kan niet worden ontkend dat zo'n onderscheiding bijzonder staat. Zeker ook in overlijdensadvertenties.'

Morgen om 13.00 uur worden 71 nieuwkomers geïnstalleerd en gelden de nieuwe politieke verhoudingen.

De Tweede Kamer neemt afscheid van 71 leden.Beeld anp

GESPREK VAN DE DAG
PVV blijft buitenspel

Geert Wilders stond vanochtend na een kwartier praten met verkenner Edith Schippers alweer buiten. Eerst vermeed hij de pers om even later toch het trappetje naar 'de Patatbalie' af te dalen, de overloop tussen de plenaire zaal en 'het Hotel' waar de PVV-fractie huist.

Maandag had hij een coalitie van PVV, VVD, CDA, SGP, 50Plus en Forum voor Democratie geopperd. Vandaag had Schippers hem nog eens gevraagd hoe serieus zijn intenties waren. Was hij bereid 'te werken aan het herstel van vertrouwen' met VVD en CDA? In 2010 was hij met die partijen in zee gegaan en had hij hun coalitie van gedoogsteun voorzien. Twee jaar later liet hij de samenwerking stranden na zeven weken Catshuisoverleg. Sindsdien was de relatie enkel verslechterd, tot op het punt dat VVD en CDA een nieuwe samenwerking met de PVV geheel uitsluiten.

Ja, zei Wilders tegen Schippers, hij was bereid aan de relatie te werken. Maar na een telefoontje met Rutte en Buma moest Schippers Wilders teleurstellen. De afkeer zat nog te diep. Nee, ze wilden niet. Ze waren wel bereid hun nee nog eens toe te lichten, maar niet om erop terug te komen.

'Arrogant', 'ondemocratisch', '1,3 miljoen kiezers genegeerd', met die woorden duidde de PVV-leider de reactie van VVD en CDA. Wilders blijft gedurende de formatie 'beschikbaar en constructief', zei hij tegen de pers. En zal al die tijd blijven herhalen dat de tweede partij van Nederland botweg de deur wordt gewezen. Wellicht vermoedt hij zelfs dat Rutte, de meest flexibele man van het Binnenhof, misschien toch bij hem uitkomt als alle andere combinaties mislukken.

PVV-leider Wilders daalt het trapje af naar 'de Patatbalie'.Beeld anp

GESPREK VAN MORGEN
Vier mannen en één vrouw

De bal ligt bij vier andere mannen: Mark Rutte, Sybrand Buma, Alexander Pechtold en Jesse Klaver. Zij komen morgen, dan voor het eerst gezamenlijk, met verkenner Schippers bijeen in de Stadhouderskamer. Deze coalitie is getalsmatig kansrijk, maar inhoudelijk complex. 'Een coalitie tussen uitersten', schreef Klaver in een mail aan de GroenLinks-leden. Toch wil hij een poging wagen. 'Want verandering is ons menens.'

Hij benadrukte in de mail nog eens zijn prioriteiten: de klimaatdoelen van Parijs, aanpak van inkomensongelijkheid en een ruimhartig vluchtelingenbeleid. Rutte en Buma zullen hem morgen voorhouden dat de kleinste partij aan tafel wel heel grote wensen heeft.

En dus kunnen alle formatiecliché's van stal gehaald. Om de verschillen te overbruggen zullen de partijleiders elkaar in de ogen moeten kijken, politieke wil moeten tonen, de ander de hand moeten reiken, over de eigen schaduw heen moeten springen.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Onze politieke redactie neemt u elke middag rond 17.00 uur mee naar het Binnenhof. De Haagse vierkante kilometer is een snelkookpan waarin een tweet in de ochtend kan uitgroeien tot een Kamerdebat in de middag en een crisis in de avond. U leest het in Dagkoersen.

Wilt u deze nieuwsbrief per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl.

GroenLinks-leider Jesse Klaver op het Binnenhof.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden