Het Binnenhof: 2 december

Uw politieke nieuwsbrief

null Beeld null

Goedemiddag. Op de valreep van zijn termijn heeft het kabinet besloten onderzoek te financieren naar het geweld in voormalig Nederlands-Indië. 'We moeten in de spiegel van onze geschiedenis durven kijken', stelt minister Koenders.

Verder in Dagkoersen: het pad van PVV-leider Wilders kruiste in het verleden met dat van de AIVD en zijn partijgenoot Graus had vannacht een bijzondere ontmoeting met Kamervoorzitter Arib.

Deze nieuwsbrief kunt u ook kosteloos in uw mailbox krijgen als u zich hier aanmeldt.

null Beeld null

ONDERZOEK VAN DE DAG
Nederlands geweld in Indië

Lange tijd legde het kabinet tegenzin aan de dag - voor het laatst nog in 2012 - maar het komt er nu toch: een groot wetenschappelijk onderzoek naar het geweld tijdens de dekolonisatie van Nederlands-Indië. Een betekenisvolle stap voor vele Indonesische nabestaanden en ook de nog levende veteranen uit die tijd, schrijft politiek verslaggever Natalie Righton.

'We willen weten wat er precies is gebeurd', zei premier Mark Rutte vrijdag tijdens zijn wekelijkse persconferentie. Hij wil nadrukkelijk nog 'niet met vingers wijzen'. Zijn collega Koenders van Buitenlandse Zaken zei na de ministerraad: 'Het is belangrijk dat we als land in de spiegel van onze eigen geschiedenis durven kijken, zeker als we zelf andere landen aanspreken.'

Het geweld dat is gebruikt tijdens de onafhankelijkheidsoorlog blijkt volgens nieuw, recent onderzoek grootschaliger en meer structureel dan politici tot nu toe hebben willen geloven. 'Nederlandse militairen trokken tot hun vertrek in 1949 een spoor van brandende kampongs en stapels lijken door de Indonesische archipel', luidde de harde conclusie van de Zwitsers-Nederlandse historicus Rémy Limpach afgelopen september.

Tot nu toe is de officiële lezing altijd geweest dat buitensporig geweld door Nederlandse militairen slechts in uitzonderlijke gevallen voorkwam - het waren 'excessen'. De strijd in Nederlands-Indië is door politici lang niet omschreven als een oorlog, maar als 'politionele acties'.

Daar kan de komende jaren verandering in komen, onder meer dankzij de financiering door het kabinet van dit onderzoek dat miljoenen gaat kosten en dat enige jaren in beslag gaat nemen. Een 'opmaat naar erkenning' (Harry van Bommel, SP) en 'cruciaal voor onze geloofwaardigheid' (Sjoerd Sjoerdsma, D66), klinkt het op het Binnenhof bij partijen die al jaren hameren op waarheidsvinding.

Het boek van Limpach: De brandende kampongs van Generaal Spoor. Beeld null
Het boek van Limpach: De brandende kampongs van Generaal Spoor.
Historicus Remy Limpach, auteur van 'De brandende Kampongs van Generaal Spoor' over de acties van de Nederlandse krijgsmacht tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd, staat voor een nog niet eerder gepubliceerde foto van een executie door Nederlandse militairen. Beeld null
Historicus Remy Limpach, auteur van 'De brandende Kampongs van Generaal Spoor' over de acties van de Nederlandse krijgsmacht tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd, staat voor een nog niet eerder gepubliceerde foto van een executie door Nederlandse militairen.

VERHAAL VAN DE DAG
AIVD onderzocht Wilders

Volkskrant-journalisten Tom Kreling en Huib Modderkolk onderzochten de periode van twaalf jaar dat PVV-leider Geert Wilders met beveiliging leeft. 'Zo'n leven wens je je ergste vijand niet toe', heeft Wilders zelf gezegd over de dagelijkse dreiging die hij al die tijd ervaart. De verslaggevers spraken met 37 betrokkenen, van (oud-)beveiligers tot (oud-)medewerkers van de inlichtingendiensten. Ze ontdekten dat Wilders' pad in 2009 en 2010 met enige regelmaat dat van de AIVD kruiste vanwege zijn nauwe contacten met invloedrijke Israëliërs. Het was aanleiding voor de geheime dienst om 'naslag' te doen naar de politicus, iets wat hoogst ongebruikelijk is. 'Een absolute no-go', zeggen oud-leidinggevenden van de diensten.

Vandaag leest u in de Volkskrant (+) een groot verhaal over Wilders' band met Israël en de vraagtekens die Nederlandse diensten daarbij plaatsten. Morgen in weekendkatern Vonk beschrijven Kreling en Modderkolk de praktijk van twaalf jaar beveiliging voor Wilders, 'een politieke mijnenveld'.

PVV-leider Geert Wilders bezoekt Dordrecht om te flyeren tegen het akkoord tussen de EU en Oekraïne. Beeld null
PVV-leider Geert Wilders bezoekt Dordrecht om te flyeren tegen het akkoord tussen de EU en Oekraïne.

ONTBOEZEMING VAN DE DAG
PVV'er valt voor Arib

Akkoord, het was al laat en het debat over fosfaten en melkveehouders was afgelopen nacht op weg naar het record langste Kamerdag ooit. (De te kloppen tijd dateerde van 28 juni 2006, toen de Kamer tot 5.38 uur 's ochtends met minister Verdonk over de nationaliteit van Ayaan Hirsi Ali debatteerde.) Toch was het opmerkelijk dat PVV'er Dion Graus vannacht - rond 2.30 uur, nog drie uur te gaan tot een nieuw record - plots tegen Kamervoorzitter Kadhija Arib zei: 'Ik vind u trouwens echt de beste voorzitter tot nu toe.' Hij leek ondanks het tijdstip volledig bij zinnen. 'De beste die ik heb meegemaakt.'

Deze week zit Graus tien jaar in de Kamer en Arib (PvdA) is na Gerdi Verbeet (PvdA) en Van Miltenburg (VVD) de derde Kamervoorzitter die over de PVV'er waakt. De vierde als je Frans Weisglas (VVD) meetelt; dat was de dag dat Weisglas afzwaaide, 30 november 2006, en Graus Kamerlid werd.

De complimenten van Graus aan Arib zijn verrassend. De Kamervoorzitter bezit iets wat de partij van Geert Wilders verfoeit: een tweede, Marokkaans paspoort. 'Dat maakt haar in principe ongeschikt', zei PVV-Kamerlid Barry Madlener in september in het AD. Wilders zelf noemde de dag van haar uitverkiezing 'een zwarte dag'.

PVV'er Graus (49) loopt evenwel met Arib (56) weg. Naarmate de nacht vorderde raakte hij meer op stoom. Om een uur of vier vertrouwde hij haar toe dat hij voor het eerst in zijn leven zweetvoeten had. Graus droeg een groot deel van het debat plastic kaplaarzen uit solidariteit met (let op: woordspeling) 'belazerde' boeren. 'Echt waar, m'n benen zijn kletsnat, het broeit en het plakt allemaal', biechtte Graus op aan Arib. 'Ja', zei ze, 'zo voelt u wat de boeren allemaal meemaken.'

Omstreeks 4.57 uur deed Graus (inmiddels zonder laarzen) er nog een schepje bovenop: 'Ik kan nu wel zeggen dat ik de nacht met de voorzitter heb doorgebracht.' En wat hem betreft ging die nacht nog even door. 'Zou de staatssecretaris iets langzamer kunnen spreken?', vroeg hij aan Van Dam (Landbouw). Dit keer ging het hem niet om Arib, maar hoopte hij met behulp van Van Dam het record uit 2006 te verbreken. 'Ik zou het erg mooi vinden als ik dat nog mocht meemaken. Doet u dus rustig aan, staatssecretaris.' Tevergeefs. 'Sluiting 5.17 uur', zo eindigt het verslag.

Kamerlid Dion Graus (PVV) over zijn laarzen: 'Ik weet nu voor het eerst in mijn leven wat zweetvoeten zijn, voorzitter. Echt waar, m'n benen zijn kletsnat, het broeit en het plakt allemaal. Ik vind het verschrikkelijk.' Beeld null
Kamerlid Dion Graus (PVV) over zijn laarzen: 'Ik weet nu voor het eerst in mijn leven wat zweetvoeten zijn, voorzitter. Echt waar, m'n benen zijn kletsnat, het broeit en het plakt allemaal. Ik vind het verschrikkelijk.'
Kamervoorzitter Arib in gesprek met PVV-leider Wilders. Beeld null
Kamervoorzitter Arib in gesprek met PVV-leider Wilders.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Onze politieke redactie neemt u elke middag rond 17.00 uur mee naar het Binnenhof. De Haagse vierkante kilometer is een snelkookpan waarin een tweet in de ochtend kan uitgroeien tot een Kamerdebat in de middag en een crisis in de avond. U leest het in Dagkoersen.

Wilt u deze nieuwsbrief per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden