Het Binnenhof: 18 maart

Uw politieke nieuwsbrief

PVV-voorman Geert Wilders vindt zich tegenover rechters Hendrik Steenhuis en Sybrand Krans in het Justitieel Complex Schiphol. Foto ANP/de Volkskrant

Goedemiddag. Er zijn van die dagen dat van alles tegelijk gebeurt. Vandaag is zo'n dag: het proces tegen PVV-leider Wilders begint en in Brussel was het erop of eronder voor Rutte en Turkije. En dan blijken er ook nog eens goedbetaalde referendumcampagnes van dubieuze snit te zijn. Minister Blok is ogenschijnlijk het slachtoffer van al dat nieuwsgeweld. Zijn strijd tegen minder, minder, minder raakt er helemaal door ondergesneeuwd.

Hier zijn uw Dagkoersen, waarop u zich kosteloos kunt abonneren.

Foto de Volkskrant

REGIEZITTING VAN DE DAG
Wilders' advocaat wil proces schorsen

Vandaag begon het proces tegen de 'minder, minder, minder'-uitspraak van PVV-leider Geert Wilders. Maar er was vuurwerk nog voor de regiezitting ter voorbereiding van de inhoudelijke behandeling van de zaak. De pleitnota van Wilders' advocaat, Geert-Jan Knoops, was uitgelekt. 'Gehackt', zei Knoops, maar dat is natuurlijk nog maar de vraag. Er is een lange lijst van PVV-documenten die gewoon zijn uitgelekt door toedoen van al dan niet malcontenten. Voor een hacker die toegang heeft tot PVV-computers lijkt een pleitnota een mager resultaat.

Hoe dan ook, het lekken was het verhaal van de dag. Voor Knoops is het duidelijk: het Wilders-proces moet stoppen totdat er onderzoek is gedaan naar het lek, of de hack. Als dat onderzoek er komt, kan het proces zomaar na de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart volgend jaar beginnen. Dat lijkt ongunstig voor Wilders' electorale kansen, blijkt uit een vooruitblik op het proces (+) van de Volkskrant.

Wilders putte zich uit in kwalificaties om het lekken van de concept-pleitnota van Knoops in de sfeer te trekken van een bij voorbaat mislukte procesgang. De strafzaak tegen hem vindt hij een 'enorme bende' en 'een farce'. Nog meer van zulke teksten volgen aan het einde van de procesdag als Wilders de rechters gaat toespreken.

Voordat Knoops schorsing aanbeval, stelde de aanklager dat het 'minder, minder, minder' van Wilders goed was voorbereid en bewust gepland. Dat blijkt uit getuigenverklaringen van PVV-leden. Een partijmedewerker instrueerde het publiek vooraf 'minder, minder, minder' te roepen als de partijleider daarnaar vroeg.

Of het proces nu tot stilstand komt of niet, advocaat Knoops heeft een extreme vertragingstruc bedacht. Alle mensen die aangifte tegen Wilders hebben gedaan, wil Knoops als getuige horen - er zijn ruim 6.400 aangiftes binnengekomen. Knoops zegt te weten dat velen daarvan vals of onvolledig zijn. Slecht voor de integriteit van het proces, zegt Knoops, net als het uitlekken van zijn pleidooi.

PVV-leider Geert Wilders en zijn advocaat Geert-Jan Knoops. Foto ANP

DEAL VAN DE DAG
EU accepteert Turks bod

Het is toch gelukt: 28 EU-lidstaten werden het eens met beruchte buurman Turkije. Het akkoord is een noodzakelijk kwaad. De duizenden vluchtelingen die dagelijks met bootjes vanaf de Turkse kust koers zetten richting Griekenland hebben de EU onder hoogspanning gezet. Enerzijds verdrinken migranten in zee, anderzijds verbrokkelt het draagvlak voor opvang onder burgers.

De instroom moet gedempt, daarover zijn alle Europese regeringsleiders het eens. Turkije biedt de uitkomst. De Turkse premier is bereid per aanstaande maandag alle bootmigranten terug te nemen. Voor elke Syriër die terugkeert naar Turkije neemt de EU er legaal weer eentje over van de Turken. Deze maatregel moet een einde maken aan de hachelijke overtochten.

Wat zit er nog meer in de deal: geld voor Turkije, vrij reizen voor Turken in de EU (is nog niet zo ver, kent nog flink wat haken en ogen), gesprekken over Turks EU-lidmaatschap (is nog lang niet zo ver, haken en ogen zijn een understatement).

Niet te onderschatten in deze deal: Mark Rutte. Hij zat vanochtend bij het ontbijt met EU-president Tusk, Commissievoorzitter Juncker en Davutoglu. En twee weken geleden kookte hij de deal ook al voor tijdens een lang diner met Merkel en Davutoglu vooraf aan de extra migratietop van 7 maart. Hij zal de komende maanden zijn succes claimen. Als de deal ook in de praktijk slaagt uiteraard.

Ahmet Davutoglu vrijdag in Brussel. Foto ANP
Ahmet Davutoglu vrijdag in Brussel. Foto ap

DEBACLE VAN DE DAG
De subsidiecarrousel

Op de website Nederlanddenktdat.nl kunnen we onze mening geven over allerlei onderwerpen. Tabak hoort thuis in de supermarkt, ja of nee? Treinkaartjes in Nederland zijn te duur, ja of nee? Precies zoals ook vele nieuwssites doen. Sinds kort gaat het op de site ook over Oekraïne. Het Oekraïne-referendum gaat voor mij over de EU als geheel, ja of nee? Voor het toevoegen van enkele van zulke stellingen ontving de site 30 duizend euro subsidie van de commissie die de organisatie van het Oekraïnereferendum op zich heeft genomen.

De Stichting Forum voor Maatschappelijk Debat Nederland kreeg zelfs nog meer, 43 duizend euro, voor een online-discussieplatform waar niets te beleven is. Ook naar de besteding van 42 duizend euro door het bedrijf Val di Cecina is het gissen. Er is geen activiteit waarneembaar en de eigenaar onthoudt zich van ieder commentaar.

Het is de oogst van verslaggever Dion Mebius, na enkele dagen spitwerk. Hoe is het mogelijk dat vage clubs met onduidelijke plannen kennelijk zo makkelijk een greep konden doen in de subsidiekas? Voor een deel is het ongetwijfeld ingebakken in dit hele referendum, met z'n ongelukkige onderwerpkeuze: het associatieverdrag met Oekraïne is nou eenmaal niet iets dat al erg leefde onder de bevolking. Er zijn geen natuurlijke voor- en tegenkampen. Dat maakt de weg vrij voor gelukszoekers en profiteurs.

Maar daarnaast rijst inmiddels ook in de Kamer de vraag of de referendumcommissie van voormalig D66-staatssecretaris Medy van der Laan wel serieus genoeg aan het werk is geweest. Aanvragen zijn slechts oppervlakkig en niet inhoudelijk getoetst. Naar de aanvragers zelf is niet gekeken, zodat organisaties met verschillende inschrijvingen bij de Kamer van Koophandel meerdere aanvragen konden doen.

Verantwoordelijk minister Plasterk beklemtoont dat de gang van zaken na 6 april geëvalueerd zal worden. Door de referendumcommissie zelf. Maar dat laatste noemde het CDA-Kamerlid Omtzigt vandaag al een 'slecht plan'

Ruben Marsman (R) overhandigt een wc-rol die bedrukt is met teksten tegen het associatieverdrag aan SP-Kamerlid Harry van Bommel. Foto anp

VONDST VAN DE DAG
Pechtolds bonnetje

Alexander Pechtold en Kees Verhoeven zijn er achter hoe groot de gift is die ze kregen van een bevriende zakenman: de vlucht met een gecharterd privévliegtuig blijkt 2750 euro, p.p. waard te zijn. De rekening is betaald door Nedspice, de holding van ondernemer Frans Lavooij die in Oekraïne onder meer een koffiefabriek bezit.

D66 werd de afgelopen dagen in verlegenheid gebracht, omdat Pechtold en Verhoeven de gift nog niet hadden gemeld in het geschenkenregister. Volgens het reglement van de Tweede Kamer moet dat binnen een week.

Vandaag kwam de melding alsnog. Behalve de trip in de privéjet, kregen de D66'ers geen cadeaus. Lavooij betaalde weliswaar ook nog een etentje in Kiev en het verblijf in Lviv, maar volgens D66 is dat nu allemaal verrekend en komen de kosten voor rekening van de partij.

Pechtold en Verhoeven hebben er, ondanks het kritische oordeel van een hoogleraar integriteit , geen spijt van dat ze met een vliegtuig van een zakenman zijn meegereisd.

D66-leider Alexander Pechtold deelt folders uit tijdens een straatcampagne voor het Oekraïne-referendum. Foto anp

MISKENNING VAN DE DAG
Bloks strijd tegen minder, minder, minder

Minister Stef Blok is geen opvallende bewindsman, maar zijn takenpakket blijkt elke keer als hij iets naar de Tweede Kamer stuurt omvangrijker. Vandaag bleek Blok over de hele Nederlandse bevolking te gaan. Hij kwam met een 'Actieplan' dat door zijn ongelukkige titel ook omgekeerd zou kunnen worden uitgelegd: het Actieplan Bevolkingsdaling.

Wees gerust, Blok heeft niet de taak om ervoor te zorgen dat het aantal inwoners van Nederland actief omlaag wordt gebracht. Maar ook niet het tegenovergestelde, dat zou bevolkingspolitiek zijn en dat hoort taboe te zijn in ontwikkelde landen. Wat Blok met zijn bevolkingdalingsbeleid beoogt is 'niet om de krimp te keren, maar om de gevolgen van krimp aan te pakken, te anticiperen op toekomstige ontwikkelingen en de kansen en uitdagingen van krimp te grijpen'.

Aldus probeert Blok op zijn manier het minder, minder, minder van de zogenoemde 'krimp- en anticipeerregio's' te keren. Wat voor regio's? Anticipeerregio's. Dat zijn regio's waar de bevolking nog wel even zal groeien, maar niet lang en daarna treedt krimp op. Daar kan Blok dus niets aan doen, maar hij kan wel de gevolgen verzachten. Daar is het Actieplan Bevolkingsdaling dan ook voor. Misschien zien ze Blok nog wel komen in krimpregio's zoals de Achterhoek in Gelderland, Oost-Groningen en de Westelijke Mijnstreek in Limburg. Of in gekende anticipeerregio's zoals Oost-Drenthe, Schouwen-Duiveland in Zeeland en Midden- en Noord-Limburg.

Minister voor Wonen en Rijksdienst Stef Blok Foto ANP

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Onze politieke redactie neemt u elke middag rond 17.00 uur mee naar het Binnenhof. De Haagse vierkante kilometer is een snelkookpan waarin een tweet in de ochtend kan uitgroeien tot een Kamerdebat in de middag en een crisis in de avond. U leest het in Dagkoersen. Meld u hier aan om deze nieuwsbrief dagelijks in uw inbox te ontvangen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.