Het Binnenhof: 17 september

Uw politieke nieuwsbrief.

Beeld ANP/de Volkskrant

Goedemiddag. Het is natuurlijk de dag van Mark Rutte, die afstevent op een harde aanvaring met de voltallige oppositie over de Justitiebegroting.

Maar ook Kees van der Staaij kwam opvallend uit de hoek, terwijl Geert Wilders de confrontatie met voorzitter Van Miltenburg steeds maar blijft zoeken.

En hoe zit dat met die plotseling dichtklappende belastingval van 65 miljoen euro?

Hier is uw politieke nieuwsbrief.

Beeld de Volkskrant

DE MAN VAN DE DAG
Mark Rutte

'Daar staat een premier, hoop ik, en niet een gespreksleider.' Het was een begrijpelijke verzuchting die Alexander Pechtold (D66) zo halverwege de dag van de Algemene Politieke Beschouwingen ontsnapte. Een dag van dansjes rond de cijfers: eenoudergezinnen, kolencentrales, gepensioneerden, defensie - elke partij heeft zijn eigen aandachtsgebieden. En een premier die vanaf zijn verhoging minzaam neerkijkt op dat gekrioel, een vriendelijk woord heeft voor iedereen en vooral geen zout in wonden wil strooien.

'Zo kennen we premier Rutte', meldt verslaggever Ariejan Korteweg (@AriejanKorteweg) vanaf de publieke tribune. 'Een Muhammed Ali van het politieke debat, die de klappen ontwijkt, toeslaat als het nodig is en ook nog eens de beste commentator van zijn eigen gevechten is.

'Toch lijkt het alsof de matheid van de Troonrede vandaag ook in de plenaire zaal hangt. Zelfs het vluchtelingendebat, waarmee de Algemene Beschouwingen openden, liep donderdagochtend vast in de dichte mist die Rutte als volleerd technocraat weet te creëren.

'De oppositie inspireert hem niet boven zichzelf uit te stijgen. Een debat op routine, kenmerkend voor een periode waarin de regering geneigd is achterover te hangen.'

Het debat gaat nog de hele avond door: volg het hier live.

En hier geven onze recensenten hun commentaar op de debattechnieken van de hoofdrolspelers: 'Drogredenen en rekenen voor gevorderden. '


Mark Rutte donderdag aan het woord. Beeld anp

HET SPEL OM DE KNIKKERS
De motie Roemer

Veel aandacht is er altijd voor de stekeligheden en de gevatte interrupties, maar intussen worden er in zo'n debat ook nog gewoon harde politieke zaken gedaan.

Vroeg in de ochtend zag verslaggeefster Maartje Bakker (@maartjebakker) Ronald van Raak, fractiesecretaris van de SP, al door de Tweede Kamer sluipen. Hij had een A4'tje bij zich, deelde het links en rechts uit aan fractievoorzitters, en die lazen snel wat er op stond - een korte tekst, zo was te zien vanaf de tribune.

Dit stond er. 'De Kamer, constaterende, dat de financiële problematiek bij het ministerie van Veiligheid en Justitie groot is en dat onder andere de politie, het openbaar ministerie, het Nederlands Forensisch Instituut en de rechterlijke macht extra financiële middelen nodig hebben om de wenselijke prestaties op het gebied van opsporing en vervolging te kunnen blijven leveren; Verzoekt de regering de noodzakelijke financiële middelen vrij te maken voor de begroting Veiligheid en Justitie en de Kamer hierover vóór de Algemene financiële beschouwingen te informeren.'

Getekend: Roemer. Vooralsnog. Want de hele oppositie steunt deze motie. Soms zijn er weinig woorden nodig om een kabinet in gevaar te brengen. Want als Rutte II deze oproep negeert, dan zal de oppositie de begroting van Veiligheid en Justitie verwerpen in de Eerste Kamer. Een weggestemde begroting, dat heeft een minister nog nooit overleefd. En zelfs hele kabinetten zijn erover gevallen.

Maar het opvallende is: Rutte doet er luchtig over. Hij wil eerst onderzoek, feiten en cijfers, maar voorlopig niet meer geld. De politieke werkelijkheid negeert hij vooralsnog. 'U loopt gewoon tegen een betonnen muur op', concludeert D66-leider Alexander Pechtold. 'Veel succes.'

Dat kan nog spannend worden.

Beeld anp

WAT OOK NOG OPVIEL
Van der Staaijs teken aan de wand

Dat SGP-leider Kees van der Staaij uithaalt naar de abortuswetgeving, is niet nieuw. Maar de felheid waarmee hij het woensdagavond deed, is ook in het kabinet opgevallen. Eigenlijk wordt er 30 duizend keer per jaar een moord gepleegd, vindt de fractieleider van de SGP. Wat opviel was de nadruk waarmee Van der Staaij verwees naar de minieme meerderheid waarmee die wetgeving destijds door Tweede en Eerste Kamer is aangenomen. Doe dat niet weer, was zijn boodschap.

Dat is saillant, want voor het eerst in jaren gaan binnenkort weer serieuze medisch-ethische kwesties spelen. Over de Nipt-test moet besloten worden of die voor alle zwangere vrouwen beschikbaar komt. Dat is de test om te weten te komen of het kind het syndroom van Down heeft. Nu wordt alleen getest bij risicogroepen. Veel zwangere vrouwen laten zich nu in België testen en dat leidt soms tot het besluit te aborteren. Het kabinet moet binnenkort met beleid komen.

Andere gevoelige kwesties waar het kabinet binnenkort iets van moet gaan vinden: het verstrekken van de abortuspil door de huisarts, euthanasie voor kinderen tussen 1 en 12 jaar en euthanasie voor mensen die klaar zijn met het leven.

Allemaal punten waar de SGP fel tegen is. Dat kan zomaar gevolgen hebben voor Van der Staaijs gedoogrol, waar het kabinet doorgaans tamelijk vanzelfsprekend op rekent. Daar ligt de impliciete waarschuwing: welwillendheid kan omslaan in obstructie als de SGP serieuze twijfels krijgt bij dit deel van het beleid.

Voor een kabinet dat voor een meerderheid in de senaat moet bedelen om elke stem, is dat een teken aan de wand.

En nu we het toch over de SGP hebben. Voor wie het gemist had, hier nog even die geweldige flashmob, woensdag in de hal van de Tweede Kamer: Amazing Grace!


Kees van der Staaij spreekt woensdagavond het kabinet toe. Beeld anp

ONDERTUSSEN IN...
De voorzittersstoel (2)

Woensdag klonk hier en daar weer kritiek op de veelgeplaagde Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg. Geert Wilders deed alsof ze lucht was en Jesse Klaver sprak zijn ergernis hardop uit.

Donderdagochtend werd het meteen weer even spannend.

Van Miltenburg had met premier Rutte afgesproken dat hij bij de hervatting van de Algemene Beschouwingen een paar minuten ongestoord mocht spreken. Maar daar stond Wilders al bij de microfoon: 'Voorzitter. Als ik spreek, krijg ik ook geen tien minuten waarin ik niet geïnterrumpeerd word. Ik wil de minister-president gewoon kunnen interrumperen; geen enkel voorrecht voor die man. Ik wil hem kunnen interrumperen.

De voorzitter: 'Er zijn zeven blokjes ...'
Wilders: Dat maakt me niet uit.'
De voorzitter: 'U krijgt volop de ruimte om te interrumperen. De premier wil heel even een inleiding houden. Ik zie daarin geen probleem.'
Wilders: 'Ik wel.'
De voorzitter: 'Nou ja, ik ga het zo doen.'
Wilders: 'Dan wil ik beginnen met een interruptie, voordat hij begint.'
De voorzitter: 'U kunt een punt van orde maken.'
Wilders: 'Nee, ik wil een interruptie plegen aan de minister-president.'
De voorzitter: 'Ik stel voor dat wij gewoon beginnen.'
Wilders: 'Voorzitter, dit is gewoon een Kamerdebat. Dit is niet zijn maidenspeech. Ik mag dus gewoon interrumperen. Ik zie niet in waarom ik tien minuten mijn mond zou moeten houden. Wij staan hier al met elkaar te debatteren en ik wil de minister-president kunnen interrumperen.'

Zo ging dat nog even door. Maar Van Miltenburg hield voet bij stuk, Wilders zou nog tijd genoeg krijgen voor zijn interrupties, en de premier had er speciaal om gevraagd. Het was een machtsstrijd van een paar seconden. Van Miltenburg, niet sterk in haar schoenen, tegenover een getergde Wilders.

Maar had diezelfde Wilders niet gisteren nog geklaagd dat er voor de dinerpauze nog maar vier sprekers aan het woord waren geweest, en of er niet strakker geleid kon worden - door dezelfde Van Miltenburg?

Misschien realiseerde hij het zichzelf ook. Uiteindelijk droop hij af - zonder twijfel tot grote opluchting van de voorzitter.

Jammer voor haar dat voormalig ARP-fractieleider Aantjes daarna op Twitter toch weer zoveel bijval kreeg voor zijn hartekreet in de tweet hierboven.

Beeld Van Miltenburg

ONTHULLLING VAN DE DAG
Een belastingtrucje van 65 miljoen

Na al het publicitaire geweld van Prinsjesdag is het nu zoeken naar de kleine maatregelen in die dikke stapel begrotingsstukken. Verslaggever Gijs Herderscheê (@vkgijs) zag een briljantje in het Belastingplan van staatssecretaris Eric Wiebes: een maatregel die, in afwachting van goedkeuring door het parlement, ingaat op dinsdag 15 september om 15.15 uur.

Dat is dus het moment waarop dinsdag de begrotingstukken openbaar werden. Het gaat om een maatregel om belastingontwijking aan te pakken. Dat zit zo: nu is het nog mogelijk om bij verhuizing van een
een bv naar het buitenland tot 90 procent van het vermogen belastingvrij op te nemen. Nederland houdt wel een claim op de belasting maar die verloopt na een paar jaar. Na tien jaar kan het resterende bedrag belastingvrij worden opgenomen. De vermogende buurman die zijn vermogen in een BV heeft gestopt kan de belasting dus ontlopen door de BV naar België te verhuizen. Dat schijnt nogal eens te gebeuren.

In het Belastingplan wordt deze vluchtroute geblokkeerd. De maatregel moest wel op Prinsjesdag ingaan en met terugwerkende kracht worden goedgekeurd omdat anders een kapitaalvlucht naar het buitenland op gang zou komen. Nu hoopt het kabinet zo'n 65 miljoen aan extra belastingen binnen te harken bij vermogende Nederlanders.

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden