Het Binnenhof: 17 november

Uw politieke nieuwsbrief

null Beeld ANP/de Volkskrant
Beeld ANP/de Volkskrant

Nadert nu dan toch het moment dat Mark Ruttes houtje-touwtjepolitiek tegen z'n grenzen aanloopt? Zelfs met de steun van het CDA lijkt het Belastingplan kansloos.

Hier zijn uw Dagkoersen.

undefined

null Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant

PATSTELLING VAN DE DAG
De strijd om 5 miljard

Eric Wiebes lijkt uitgepuzzeld. De man die was aangenomen om een grootse belastingherziening op te tuigen - het laatste grote werk van Rutte II - moest eerder al genoegen nemen met een uitgekleed pakket van slechts 5 miljard 'kale lastenverlichting' en ziet nu zelfs dat voor zijn ogen verdampen.

De SGP en de ChristenUnie raakte hij vorige week al kwijt, vandaag volgde D66. De laatste versie van het Belastingplan, van afgelopen vrijdag, leek vooral bedoeld om D66 tegemoet te komen, maar de Democraten houden voet bij stuk: het is en blijft nee. 'Het vereenvoudigen en vergroenen van het Belastingstelsel had het kabinet al opgegeven. Nu verdampen ook nog de meeste banen. Onverantwoord om daarvoor jaarlijks 5 miljard euro extra schuld te maken', aldus partijleider Pechtold vanochtend in het AD.

Het plan-Wiebes is volgens hem een 'fantasieloos, krampachtig pakket' dat de staatsschuld verder laat oplopen zonder dat er grote economische baten tegenover staan. Exit D66 dus, waardoor VVD en PvdA (slechts gesteund door het CDA) in de Eerste Kamer straks vijf zetels tekort komen.

Wat nu, Wiebes? 'Geen idee', is in kort bestek diens antwoord. Hij heeft alles geprobeerd, zei hij dinsdag, maar de opties lijken uitgeput. 'Ik hoef maar een vin te verroeren om iemand tegemoet te komen, en ik verlies iemand anders.'

Het tastbare gevolg voor de gemiddelde Nederlander: de koopkracht gaat een stuk minder stijgen dan op Prinsjesdag nog werd beloofd. Ouderen en eenverdieners schieten zelfs in de min. De strijd om de vraag wiens schuld dat is - van het kabinet of van de oppositie - zal de komende weken met overgave worden gevoerd.

Eric Wiebes dinsdag bij de Financiële Beschouwingen in de Eerste Kamer. Beeld anp
Eric Wiebes dinsdag bij de Financiële Beschouwingen in de Eerste Kamer.Beeld anp
Staatssecretaris Wiebes onderweg naar een debat over hetbBelastingplan. Beeld anp
Staatssecretaris Wiebes onderweg naar een debat over hetbBelastingplan.Beeld anp

VERLIEZER VAN DE DAG
Rutte alsnog vleugellam?

En zo lijkt ook premier Rutte, na drie jaar tamelijk succesvol experimenteren, dan toch de grens te hebben bereikt van het regeren met wisselende meerderheden. Steeds als de nood hoog was, slaagde het kabinet erin om een nieuw pact te sluiten waardoor de minderheidspositie in de Eerste Kamer werd overwonnen. De premier weigerde dan ook al te bezorgd te doen over de voortgaande versnippering van het politieke landschap of de steeds politiekere rol van de Eerste Kamer. 'Deal with it', is zijn credo. 'Het zal de komende decennia zo zijn.'

Voor de Binnenhofwatchers is het interessant te zien of hij zo laconiek blijft nu het dan toch echt een keer mis lijkt te lopen. En dat dan nog terwijl het CDA wél aan de zijde van het kabinet staat.

Het oude machtige politieke middenveld wordt harder dan ooit tevoren met de neus op de feiten gedrukt: minder dan dertig jaar geleden hadden VVD, PvdA en CDA met z'n drieën 88 procent van de Tweede Kamerzetels in handen. En ook nog 85 procent van de Eerste Kamer.

Inmiddels hebben ze in de senaat niet eens meer genoeg voor een krappe meerderheid. Sinds de Eerste Kamerverkiezingen eerder dit jaar weet de formateur van een volgend kabinet al dat het met minder dan vier partijen sowieso niet gaat lukken om een meerderheidskabinet te bouwen.

De stelling dat de voortgaande versnippering geen bedreiging is voor de bestuurbaarheid van het land, is zo steeds moeilijker vol te houden. Als niemand in de komende weken alsnog een list verzint om het Belastingplan te redden, gaat dat onherroepelijk nieuw debat oproepen over het kiesstelsel en de positie van de Eerste Kamer.

undefined

Premier Rutte: vleugellam? Beeld anp
Premier Rutte: vleugellam?Beeld anp

BENOEMING VAN DE DAG
Het rechercheteam staat

Als zij hun werk serieus nemen zullen ze in de komende winter uitgroeien tot de meest gevreesde Kamerleden, althans in de Kamer zelf: Mark Harbers (VVD), Jeroen Recourt (PvdA), Madeleine van Toorenburg (CDA), Michiel van Nispen (SP), Raymond de Roon (PVV), Vera Bergkamp (D66) en Carola Schouten (ChristenUnie) zijn vanaf nu samen de commissie die tot uiterlijk 3 februari de tijd krijgt om te onderzoeken of er grond is om een of meerdere Kamerleden te vervolgen voor het lekken uit de Kamercommissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten.

Hoe zij hun werk gaan doen en of zij bij voorbaat al een of meer verdachten op het oog hebben, is nog niet bekend.

WACHTEN OP...
De nieuwe Hermans

Twee weken geleden, een eeuwigheid op het Binnenhof, stapte Loek Hermans op als fractievoorzitter van de VVD in de Eerste Kamer. Wie neemt het over?

Vorige week kwam het er bij de VVD niet van om over de vacature te spreken omdat alle senatoren naar de Koning moesten voor een beleefdheidsbezoek. Vandaag heeft de VVD-fractie besloten eerst een procedure te gaan bedenken voor de verkiezing van een nieuwe voorzitter. Dat schijnt zomaar twee, misschien drie weken te kunnen gaan duren. Tot de verkiezing neemt vice-fractievoorzitter Helmi Huijbregts-Schiedon (1948) de honneurs waar.

Zijn er dan geen kandidaten? Natuurlijk wel, aldus verslaggever Gijs Herderscheê (@vkgijs): 'Oud-minister Annemarie Jorritsma, kersvers lid van de Eerste Kamer, springt in het oog. Net zoals Frank de Grave, ook al oud-minister, die sinds 2011 senator is.'

Maar de partijleiding - premier Rutte, fractievoorzitter Zijlstra in de Tweede Kamer en partijvoorzitter Keizer - kijken ook mee. Zij moeten immers nauw samenwerken met de nieuwe fractievoorzitter. Of zij spring-in-t-veld De Grave zo zien zitten of de eigenzinnige Jorritsma, dat is de vraag. Dan zou zomaar Helmi Huijbregts-Schiedon kunnen komen bovendrijven. Zij was tot 21 oktober waarnemend burgemeester van Bronckhorst, maar heeft nu de handen vrij. Zou het kunnen dat de VVD gewoon even de tijd neemt om de senatoren aan dat idee te laten wennen?

Helmi Hujbregts: nieuw in het VVD-kernteam? Beeld ANP
Helmi Hujbregts: nieuw in het VVD-kernteam?Beeld ANP

OOK DAT NOG

Debat over Parijs
De Tweede Kamer debatteert donderdag met het kabinet over de aanslagen in Parijs. De Kamer wil dat naast premier Mark Rutte ook vicepremier Lodewijk Asscher en minister van Justitie Ard van der Steur aanwezig zijn. Het debat komt er op verzoek van Geert Wilders van de PVV en kreeg steun van de hele Kamer.

Geld voor veiligheid
Het kabinet maakt rond de 200 miljoen euro vrij voor het ministerie van Veiligheid en Justitie. Bronnen op het Binnenhof bevestigen dat daar een deal over is binnen de coalitie. De extra investering moet voorkomen dat de Justitiebegroting wordt weggestemd in de Eerste Kamer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden