Het Binnenhof: 17 december

Uw politieke nieuwsbrief

Beeld ANP/de Volkskrant

Goedenavond! Het Binnenhof hijgt na van de schrobbering van de minister-president. Die doorstond de woensdagavond duidelijk niet zonder kleerscheuren, maar is hij ook blijvend beschadigd?

Terwijl die vraag rondzingt, is er plots ook die andere kwestie: openbaarde zich in het debat wellicht de nieuwe Kamervoorzitter?

Hier zijn uw Dagkoersen.

Beeld de Volkskrant

GESPREK VAN DE DAG
Het nadeel van de twijfel

Hij vond het zelf het zwaarste debat uit zijn 13-jarige politieke loopbaan - het was in elk geval het pijnlijkste. Bijna smeekte premier Rutte de Kamer woensdagavond om hem te geloven: hij was laks geweest en had niet opgelet, maar heus, het was allemaal niet expres gebeurd. Tegen zijn loyale gedoogpartner, D66-leider Pechtold: 'We hebben toch altijd in goed vertrouwen kunnen werken?'

De harde motie van afkeuring van de voltallige oppositie zal nog een tijd nadreunen. In de woorden van opsteller Gert-Jan Segers (CU): 'De premier en de minister hebben excuses gemaakt en beterschap beloofd, maar de twijfel is gebleven.'

Zo'n muur van ongeloof zou reden kunnen zijn voor ontslag. Verbazingwekkend snel en eensgezind kwam de oppositie echter ook tot de conclusie dat er net wat te weinig munitie was om de premier, en daarmee diens hele kabinet, naar huis te sturen.

De echte doofpot rond de deal met drugsbaron Cees H. was immers in handen van oud-minister Opstelten. Hij was het die zoveel mist verspreidde over de hoogte van het schikkingsbedrag, vervolgens een gebrekkig onderzoek gelastte en zelfs nog wat harder ging ontkennen toen de feiten al op tafel kwamen.

Opstelten zou het debat deze week zeker niet hebben overleefd, maar hij stapte eerder dit jaar al op, net als Teeven zelf. Tel daarbij de val op van de ongelukkige Kamervoorzitter Van Miltenburg, en de prijs die de VVD betaalt is toch hoog.

Rutte donderdag bij aankomst op de EU-top in Brussel.Beeld afp

De oppositie vindt dat het de premier vooral moet worden aangerekend dat hij zich met de hele affaire lange tijd niet of nauwelijks heeft bemoeid. Terwijl twee van zijn belangrijkste bewindslieden verstrikt raakten in hun eigen web van verzinsels en ontkenningen, bleek hij toekijken en onvoorwaardelijk achter hen staan ('bij mij geen spoor van twijfel'). Zelfs toen hij uiteindelijk wel ondubbelzinnige signalen kreeg dat het kabinet volstrekt mis zat, sloeg hij niet meteen aan.

Zonder betekenis blijft de harde afkeuring van de Kamer niet. Er hangt wel degelijk een donkere wolk boven het Torentje. De Teevendeal staat immers niet op zichzelf. We hadden ook al minister Plasterk die onwaarheden sprak over het werk van de geheime diensten, staatssecretaris Mansveld die rapporten achterhield, minister Van der Steur die misinformatie verspreidde over de persfoto van Volkert van der G., de moordenaar van Pim Fortuyn.

Die ongemakkelijke omgang van het kabinet met onwelgevallige feiten, straalt nu definitief af op Rutte zelf, de leider van het team. Hij kan zich het komend jaar geen enkel incident meer veroorloven dat riekt naar verdoezeling. Er is weinig meer voor nodig om het vertrouwen van een aanzienlijk deel van de Kamer definitief te verspelen.

Hij is er nog, maar vanaf nu moet de minister-president het doen met het nadeel van de twijfel.

KANDIDAAT VAN DE DAG
Khadija Arib?

Oud-Kamervoorzitter Frans Weisglas was dinsdag de eerste die het hardop zei: 'Ik vind dat mevrouw Arib het meest in aanmerking komt om de functie van voorzitter de komende 14 maanden te vervullen.'

Maar toen moest Aribs lakmoesproef nog volgen, woensdagavond in het gespannen debat over de Teevendeal. Die doorstond ze heel behoorlijk, vonden vriend en vijand na afloop: rustig, ontspannen, zelfverzekerd. Van Miltenburg trok vaak vuur met haar gebrekkige timing: te laks als er opgetreden diende te worden, op andere momenten juist te streng en te vinnig.

Arib daarentegen bleef zoveel mogelijk buiten beeld. D66-leider Pechtold, een dag later: 'Ze deed het prima. Als je als voorzitter niet opvalt, heb je het goed gedaan.'

Geheel conform de oude voetbalwet dus: als je na afloop niet weet wie ook alweer de scheidsrechter was, is het in orde. CU-voorman Segers voegt toe: 'Ze gaf ruimte aan het debat en wist op natuurlijke wijze vaart te maken. Ze stelde zich heel dienstbaar op aan het debat. Op geen enkel moment was ze een stoorzender.'

Of Arib het ook wordt, horen we pas in januari, als de Kamer terugkeert van het kerstreces. Zeker is dat Aribs kandidatuur op grote bezwaren zal stuiten van de PVV, die geen voorzitter met Marokkaanse roots wil.

Kandidaten kunnen zich de komende weken melden. Zou PVV'er Martin Bosma het zelf aandurven? Of is hij echt de beste voorzitter die de Kamer nooit zal hebben?

ONDERTUSSEN IN...
Lobbyland

In hun zoektocht naar de manoeuvres van de lobbyisten op en rond het Binnenhof, belandden verslaggevers Ariejan Korteweg en Eline Huisman vandaag bij Hans van Baalen. De VVD-europarlementariër gaf onlangs in allerijl zijn twee betaalde bijbanen in de autobranche op, nadat daarover kritische berichten in de pers verschenen.

'Verstandig', was de koele reactie van het VVD-hoofdbestuur. Maar Van Baalen zelf ziet nog steeds het probleem niet. 'Moet ik dan als enige zeggen dat ik het gratis doe?'

Hans van Baalen.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden