Het Binnenhof: 15 maart 2017

Uw politieke nieuwsbrief

Beeld ANP/de Volkskrant

Goedemiddag, het nagelbijten op de partijkantoren is begonnen. Werpt de campagne vruchten af?

Hier zijn uw Dagkoersen, die u ook dagelijks per e-mail kunt ontvangen.

Beeld de Volkskrant

GESPREK VAN DE DAG
Tussen hoop en vrees

Een rustige dag is het vandaag voor geen van de lijsttrekkers. Niemand weet of hij vanavond juichend op de schouders wordt gehesen of teleurgesteld voor de camera moet uitleggen wat er toch mis is gegaan. Bijna iedereen moet noodgedwongen twee verschillende speeches voorbereiden.

Met twee uitzonderingen wellicht: dat GroenLinks z'n vier Kamerzetels op z'n minst verdrievoudigt is geen gewaagde voorspelling. Dat er bij de PvdA de helft vanaf gaat evenmin. Zij lijken de uitschieters te worden van een campagne die weinig aanwijsbare beslissende momenten kende.

Asscher hoopte zich te profileren als de anti-Wilders, de bestuurder met het hart op links, die dankzij noodzakelijke saneringen weer ruimte maakte voor sociale investeringen. Hij delfde het onderspit tegen Klaver die met zijn interactieve grassroots-campagne wel de wind in de rug kreeg met een belofte van verandering.

Er is veel gezegd over de non-campagne van Geert Wilders, die grossierde in afzeggingen voor interviews en debatten. Hij hoopte ongetwijfeld zijn afkeer van de mainstream-media nog wat feller aan te zetten, maar het effect bleef uit. Misschien kost dat duiken hem de zege. Maar was het wellicht ook het beslissende duwtje voor Asscher? Pas dinsdagavond stond de PvdA-leider eindelijk tegenover Wilders op tv en kon hij emotioneel in de aanval. Hij zal hopen dat het op de valreep nog wat kiezers teruglokt naar de PvdA.

Mark Rutte eerder vandaag bij het stemmen. Beeld epa

Voor D66, CDA en SP liggen lachen en huilen dicht bij elkaar. CDA-leider Buma kroop in de kiezersgunst wekenlang gestaag omhoog met zijn consequente boodschap van fatsoen en rentmeesterschap. Toch dreigt het voormalige machtsbastion alsnog de op één na slechtste uitslag allertijden te boeken. En als het niet lukt de VVD te passeren, zal de teleurstelling overheersen.

D66 mag hopen op de derde overwinning op rij, na het dieptepunt van drie zetels in 2006. Maar ook daar geldt: Pechtold heeft premiersambities. Het kan wat dat betreft een ontnuchterende avond worden.

Dat geldt zeker voor de SP van Emile Roemer, die door de malaise bij de PvdA mocht hopen op een stunt. Roemer voerde onvermoeibaar campagne, was scherp in de debatten en maakte geen enkele aanwijsbare fout. Behalve misschien vorig jaar al, toen de partij besloot volledig op de zorg in te zetten. In het debat over immigratie, integratie en de nationale identiteit - ook belangrijk voor de SP-achterban - bleef Roemer op de vlakte.

Donderdag begint bij de SP en op alle andere partijkantoren het grote evalueren. Ook bij de VVD, al zijn ze daar doorgaans bijzonder pragmatisch. Een historische afstraffing voor zijn tweede kabinet? Een verlies van misschien wel 15 liberale Kamerzetels? Mark Rutte zal er lachend overheen stappen als hij ondanks alles voor de derde keer op rij de grootste partij wordt en de wereld overgaat als de man die het opkomende populisme keerde.

Dan begint vannacht op het Torentje niet het evalueren, maar het formeren.

Pechtold eerder vandaag na het stemmen. Beeld anp

HET SPOORBOEKJE

Tot 21.00 uur kunt u de gang van zaken nog beïnvloeden. Daarna zijn de stembussen dicht en begint het tellen.

Meteen om 21.00 uur brengt de NOS op radio en tv de eerste exitpoll, gevolgd door een tweede om 21.30 uur. Die zijn gebaseerd op een enquête bij veertig van de ruim 9.000 stembureaus.

Pas laat op de avond volgt een eerste voorlopige prognose, op basis van de getelde stemmen in enkele tientallen representatieve gemeenten.

Vooral voor partijen die zweven tussen nul en 1 Kamerzetel, gaat het nagelbijten nog heel lang door, want de echte uitslag volgt waarschijnlijk pas diep in de nacht.

Al die tijd kunt u de ontwikkelingen live volgen op volkskrant.nl.

Sylvana Simons bij het stemmen, eerder vandaag. Beeld anp

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Onze politieke redactie neemt u elke middag rond 17.00 uur mee naar het Binnenhof. De Haagse vierkante kilometer is een snelkookpan waarin een tweet in de ochtend kan uitgroeien tot een Kamerdebat in de middag en een crisis in de avond. U leest het in Dagkoersen.

Wilt u deze nieuwsbrief per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden