Het Binnenhof: 12 mei

Uw politieke nieuwsbrief

Beeld ANP/de Volkskrant

Goedemiddag. Heel veel geregeerd wordt er al maanden niet meer, maar vandaag vertoonde het demissionaire Rutte II opeens toch een teken van leven met een kloek besluit: een lobbyban voor oud-bewindspersonen.

Intussen heeft de Kamer goede voornemens.

Hier zijn uw Dagkoersen, die u dagelijks per e-mail ontvangt als u hier een vinkje zet.

Beeld de Volkskrant

BESLUIT VAN DE DAG
Toch een lobbyban

Al jaren onderwerp van ongemakkelijk debat op het Binnenhof: bewindspersonen die na hun regeerperiode zonder scrupules overstappen naar een bedrijf of organisatie met grote lobbybelangen op hun oude terrein. Denk aan CDA'er Jack de Vries, die als staatssecretaris hartstochtelijk pleitte voor de aanschaf van het gevechtsvliegtuig JSF en toen vrolijk aan de slag ging als lobbyist bij het kantoor dat de JSF vertegenwoordigde. Of CDA'er Camiel Eurlings die als oud-minister van Verkeer de overstap maakte naar KLM.

Of ze het nu willen of niet: zo wekken ze achterdocht. Welke kennis nemen politici mee? Namen zij politieke besluiten toen zij al wisten waar hun toekomst lag?

In veel andere landen is zo'n overstap daarom verboden. Ook de EU verbiedt eurocommissarissen om binnen een jaar aan de slag te gaan bij een bedrijf waar ze zich als politicus mee bemoeiden. In het anticorruptierapport van 2014 stelde de Europese Commissie dan ook al dat Nederland zou moeten ingrijpen. Bijvoorbeeld met een verplichte 'wachttijd' van een jaar of twee.

Dat bleef lang zonder reactie, maar vandaag kwam die alsnog. Het kabinet kiest niet voor een wettelijk verbod, maar wel voor een beperking: ministeries zullen vanaf nu niet meer in gesprek gaan met oud-bewindspersonen die zich binnen twee jaar op eigen terrein begeven.

In de praktijk is dat dus geen verbod, maar daar komt het wel op neer. De meeste organisaties hebben weinig aan een topman of lobbyist die niet welkom is in kabinetskringen. 'Dit moet voorkomen dat bewindspersonen hun kennis en positie op onwenselijke wijze benutten voor de belangen van een organisatie waar zij na hun aftreden gaan werken', aldus minister Plasterk.

Vandaag kwam zijn voorstel door het kabinet. Dat zal niet met instemming van iedereen zijn geweest. Want van vertrekkend minister Schultz van Infrastructuur weten we hoe zij hier over denkt. Zij kreeg laatst Kamervragen omdat het gerucht ging dat zij zich nu al warm zou lopen voor een topbaan bij de luchthaven Schiphol. De minister ontkende dat gerucht, maar voegde toe dat het geen probleem zou zijn als het wel waar zou zijn. Ook zag zij toen nog niets in een 'wachttijd' van twee jaar. 'Bij de beoordeling van een overstap is iedereen verantwoordelijk voor behoud van zijn eigen integriteit.'

Minister Plasterk.Beeld anp

PLAN VAN DE DAG
Vuur in de Kamer

Voor bezoekers van de Tweede Kamer is het soms een ontnuchterende ervaring: 80 procent van de debatten wordt niet gevoerd in de bekende plenaire vergaderzaal maar in een van de vele kleine zaaltjes verderop, waar een heel andere sfeer heerst dan in de grote arena. Kamerleden, ministers en ambtenaren zitten in halve circels aan tafels bij elkaar, zonder veel optisch onderscheid, en spreken elkaar zittend toe vanachter hun kopjes thee en koffie. De opstelling draagt niet altijd bij aan het beeld dat hier de volksvertegenwoordiging op het scherp van de snede debatteert met de uitvoerende macht.

Dat vindt de Kamer zelf ook en daarom komt er nu een experiment, althans in de Troelstrazaal. Vanaf volgende week zitten Kamerleden en bewindspersonen daar gescheiden van elkaar. Kamer en kabinet krijgen bovendien elk hun eigen spreekgestoelte, waarachter de spreker voortaan moet gaan staan.

Het doel: meer vuur, scherpte en dualisme in de zaaltjes. De proef loopt tot het zomerreces en wordt daarna geëvalueerd.

De Kamer, bijeen in de oude commissieopstelling.Beeld anp

EVALUATIE VAN DE DAG
De peilingen

Veel verrassingen waren er niet, op de verkiezingsavond van 15 maart. De VVD werd de grootste, met PVV, CDA en D66 op gepaste afstand en GroenLinks boekte een formidabele zege. Wel werd de VVD nog iets groter dan de meeste peilingen vooraf aangaven. En GroenLinks juist iets kleiner.

Niettemin hopen de belangrijkste peilbureaus het de volgende keer nog beter te doen. Daartoe hebben zijn hun eigen werk geëvalueerd met een nameting. Ze vroegen hun panelleden na de verkiezingen wat ze uiteindelijk stemden. Als hun weegmethode en kiezerspanel exact goed zouden zijn, rolt uit zo'n nameting de exacte verkiezingsuitslag. Als er duidelijke afwijkingen zijn, zit er kennelijk iets fout in de samenstelling van het panel.

De uitslag: linksere kiezers waren in de meeste peilingen oververtegenwoordigd. Rechtsere kiezers waren er te weinig in de panels. De verrassend goede uitslag van de VVD kwam er dus niet alleen dankzij Ruttes optreden in de affaire rond de inreizende Turkse minister, maar ook omdat de partij er eigenlijk al langer beter voorstond dan de peilers konden meten.

Met het oog op volgende verkiezingen worden de panels aangepast.

De verzamelde lijsttrekkers bij het slotdebat op 14 maart.Beeld anp

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Onze politieke redactie neemt u elke middag rond 17.00 uur mee naar het Binnenhof. De Haagse vierkante kilometer is een snelkookpan waarin een tweet in de ochtend kan uitgroeien tot een Kamerdebat in de middag en een crisis in de avond. U leest het in Dagkoersen.

Wilt u deze nieuwsbrief per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden